Cardiomyopathie is een chronische ziekte. Ongeveer 40.000 mensen in Nederland hebben deze aandoening van de hartspier.

Soorten cardiomyopathie

Er zijn verschillende vormen van cardiomyopathie. Het meest voorkomend zijn dilaterende cardiomyopathie (DCM) en hypertrofische cardiomyopathie (HCM).

Dilaterende cardiomyopathie (DCM)

Bij een dilaterende cardiomyopathie verslapt de hartspier en daardoor verwijd deze. Wanneer het hart verwijd is, kan het hart minder bloed rond pompen dan normaal, vooral tijdens inspanning. Ook de hartkleppen openen en sluiten minder goed, en de kans bestaat dat kleppen gaan lekken. 

Hypertrofische cardiomyopathie (HCM)

Bij een hypertrofische cardiomyopathie is een deel van de hartspier verdikt. De hartholte is hierdoor kleiner. Per keer pompt het hart minder bloed rond.

Een stugge, verdikte hartspier trekt niet goed samen en verliest aan elasticiteit. De hartkamer rekt uit en wordt wijder. Als de hartkamer verwijd is, is de situatie vergelijkbaar met dilaterende cardiomyopathie.

De hartspier kan op verschillende plaatsen verdikt zijn. Vaak is de tussenwand (septum) tussen de kamers verdikt. Als de verdikking onder de aortaklep zit, kan het bloed niet goed naar de aorta stromen. Deze vorm heet een obstructieve (= belemmerende) hypertrofische cardiomyopathie.

Soms is de verdikking alleen te zien bij de punt van de linkerhartkamer. Dit heet apicale hypertrofie.

Arythmogene Rechter Ventrikel Cardiomyopathie (ARVC)

ARVC is een milde tot ernstige verwijding van de rechterkamer. De hartspier is op die plekken geheel of gedeeltelijk vervangen door vet en bindweefsel. Er kunnen zwakke plekken of uitstulpingen in de spierwand ontstaan. Op den duur wordt de kamer minder beweeglijk en kan hartfalen ontstaan.

De ziekte wordt meestal ontdekt tussen 15 en 30 jaar, meestal omdat iemand last krijgt van ernstige ritmestoornissen.

ARVC kan erfelijk zijn. Ouders met ARVC krijgen het advies hun kinderen te laten testen als ze ongeveer 10 jaar zijn. Soms al eerder, bijvoorbeeld om als het kind op hoog niveau wil sporten of als mensen in de familie al heel jong klachten kregen.

Restrictieve cardiomyopathie

Bij restrictieve cardiomyopathie wordt het spierweefsel rond het hart steeds stijver. De hartspier ontspant niet meer goed en er kan minder bloed in de hartkamer stromen. De bloeddruk in de boezems gaat omhoog. Eerst worden hierdoor de wanden van de boezems dikker. Later verwijden ze zich en kunnen hartritmestoornissen of hartfalen ontstaan.

Takotsubo cardiomyopathie (gebroken hartsyndroom)

Takotsubo cardiomyopathie is een zeldzame afwijking van de hartspier. Takotsubo is een Japanse kruik om octopussen mee te vangen (tako=octopus en tsubo=pot). Bij mensen met deze aandoening lijkt de linkerkamer op zo'n kruik.

Het syndroom wordt ook wel gebroken hartsyndroom genoemd. De klachten ontstaan vaak bij vrouwen boven de 50, na een periode met veel stress. Mogelijk zorgen hormonen die dan vrijkomen voor  een soort verlamming van een deel van de hartspier.

De klachten lijken op een hartinfarct: hevige pijn op de borst die een tijdje aanhoudt. De tests in het ziekenhuis wijzen ook op een hartinfarct, maar bij hartkatheterisatie zijn geen echte vernauwingen te zien. Wel is er vaak een uitstulping (aneurysma) aan de onderkant van de linkerkamer.

De linkerkamer trekt dan tijdelijk niet goed samen. Opvallend is het snelle herstel: 1 tot 6 weken. Meestal is verdere behandeling niet nodig. Als de linkerkamer minder goed blijft werken, zijn soms medicijnen nodig.

Non compactie cardiomyopathie

Non compactie cardiomyopathie is een erfelijke aangeboren hartziekte, waarbij de hartspier niet normaal is ontwikkeld. Niet iedereen met deze ziekte heeft dezelfde afwijkingen. Het beloop is moeilijk te voorspellen. De behandeling is gericht op het verminderen van klachten en het voorkomen van complicaties.

Oorzaken cardiomyopathie

De aanleg voor cardiomyopathie is soms al bij de geboorte aanwezig door erfelijke afwijking. Erfelijkheid kan onderzocht worden met bijvoorbeeld DNA-onderzoek.

Een hartspierziekte kan ook ontstaan als het hart lang achter elkaar belast wordt, bijvoorbeeld bij:

  • ontsteking van de hartspier (myocarditis)
  • lange tijd last hebben van hoge bloeddruk of hartritmestoornissen
  • vernauwde kransslagaders
  • hartklepziekte
  • diabetes
  • problemen met de schildklier of stofwisseling
  • lang gebruik van alcohol of drugs
  • bestraling of chemotherapie

Klachten bij cardiomyopathie

De ernst van de ziekte en de klachten verschillen per persoon. De klachten kunnen ook de ene periode ernstiger zijn dan de andere.

Klachten die veel voorkomen zijn:

  • moe en futloos
  • benauwd en kortademig
  • vasthouden van vocht
  • 's nachts vaak plassen
  • onregelmatige of te snelle hartslag
  • pijn op de borst
  • licht in het hoofd, duizeligheid of flauwvallen

Diagnose stellen

Een hartspierziekte kun je aantonen met:

  • bloedonderzoek 
  • ECG (hartfilmpje)
  • echografie: in beeld brengen van de hartspier en de hartkleppen
  • thoraxfoto (röntgenfoto van de borstkas)

Aanvullende onderzoeken zijn:

Behandeling

De behandeling van cardiomyopathie is vooral bedoeld om de klachten te verminderen en te voorkomen dat ze erger worden. Dit gebeurt vaak met medicijnen:

Mogelijke ingrepen bij cardiomyopathie zijn:

  • pacemaker of ICD bij bepaalde vormen van hartfalen
  • ablatie om ritmestoornissen te verhelpen
  • dikte spierwand verminderen: weghalen van een stukje van de tussenwand (myectomie) of alcoholinjectie 
  • een hartklepoperatie bij problemen met de hartklep
  • een bypassoperatie bij vernauwde kransslagaders

Voor sommige patiënten is een steunhart of een harttransplantatie de enige mogelijkheid, maar dan moet het hart heel slecht werken.

Aanpassen leefstijl

Een gezonde leefstijl helpt mee om te voorkomen dat de ziekte verergert.

Voor mensen met cardiomyopathie geldt verder:

  • drink geen alcohol
  • neem voldoende rust en ga niet over je grenzen heen
  • verdeel de energie over de dag

Verder kan griep gevaarlijk zijn, let daarom goed op en:

  • overleg met de cardioloog of een griepprik nodig is
  • wees voorzichtig als er griep heerst en vermijd contact met mensen die griep hebben
  • ziek goed uit bij griep

Onderzoek naar cardiomyopathie bij kinderen

De Hartstichting financiert onderzoek naar cardiomyopathie bij kinderen.

 

Blijf op de hoogte

Schrijf u in voor de nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws over onze activiteiten, hart- en vaatziekten en wetenschappelijk onderzoek.

Lucas

Ik ben superblij met mijn nieuwe hart, iedereen zou donor moeten zijn.

Deel via: