Vernauwingen in de kransslagaders

De pijn op de borst bij angina pectoris komt meestal door een vernauwing in de kransslagaders van het hart. Die vernauwing ontstaat door slagaderverkalking. Wanneer deze bloedvaten nauwer zijn, stroomt er minder bloed doorheen. Dit vergroot de kans op een zuurstoftekort.

Vernauwingen in de kransslagaders zijn niet direct merkbaar. Klachten ontstaan vaak pas wanneer een van de kransslagaders meer dan 50% vernauwd is.

Komt pijn op de borst altijd door vernauwingen?

Pijn op de borst komt niet altijd door vernauwingen in de kransslagaders. Het kan ook ontstaan door andere oorzaken, zoals bijvoorbeeld:

  • een hartklepaandoening: er stroomt bloed terug naar de andere hartruimten en het hart kan minder goed druk opbouwen om bloed rond te pompen
  • (ernstige) hartritmestoornissen: de hoeveelheid bloed die wordt rondgepompt, wisselt bij een onregelmatige of snelle hartslag
  • er is iets mis in de longen, spieren, maag of slokdarm

Video

Soorten angina pectoris

Er zijn meerdere vormen van angina pectoris. Er kan sprake zijn van stabiele of instabiele angina pectoris. En vooral bij vrouwen komt er ook een vorm van vaatspasmen voor, die tot dezelfde klachten leiden.

Stabiele angina pectoris

Bij de stabiele vorm van angina pectoris treden de klachten van pijn op de borst op na inspanning, plotselinge kou of heftige emoties. Ze verdwijnen vrij snel in rust en u heeft meestal geen dringende medische hulp nodig.

Maak een afspraak met de huisarts:

  • als de aanvallen van pijn op de borst toenemen
  • als de aanvallen langer duren of pijnlijker zijn dan normaal

Overleg ook met de huisarts als u bijwerkingen heeft van de medicijnen voor angina pectoris of als u denkt dat deze medicijnen minder goed werken.

Instabiele angina pectoris

Als de klachten van pijn op de borst ontstaan zonder directe aanleiding en de aanval niet vanzelf over gaat, spreken we van instabiele angina pectoris of dreigend hartinfarct. Bij een snelle behandeling van instabiele angina pectoris gaat de dreiging van een hartinfarct in 80-90% van de gevallen voorbij. Vaak is opname nodig op de hartbewaking.

U krijgt stollingsremmende medicijnen en nitroglycerine via het infuus. Ook kan de arts bètablokkers of calciumblokkers voorschrijven. Soms is met spoed een dotterbehandeling of zelfs een bypassoperatie nodig.

Prinzmetal angina pectoris (vaatspasmen)

Een bijzondere vorm van angina pectoris is Prinzmetal angina pectoris (vaatspasmen of coronair spasmen), waarbij de kransslagaders niet zijn vernauwd.

Wanneer klachten?

In de beginfase van angina pectoris treden de klachten vooral op als het hart zich harder moet inspannen dan normaal. Dit komt omdat het hart dan meer zuurstof nodig heeft, zoals bij:

  • lichamelijke inspanning of sport
  • heftige emoties
  • het verwerken van een zware maaltijd
  • overgang van een warme naar een koude omgeving

Welke klachten?

Het is moeilijk te omschrijven wat je voelt bij een aanval van angina pectoris. Het is een pijnlijk, onprettig gevoel op de borst.

Signalen van angina pectoris zijn:

  • een beklemmende, drukkende of benauwende pijn midden in de borst
  • uitstralende pijn naar de onderkaak, hals, schouderbladen, armen, rug of maagstreek
  • zweten en misselijkheid

Een aanval van angina pectoris trekt meestal na enkele minuten rust weg.

De signalen kunnen ook minder duidelijk zijn:

  • abnormale moeheid
  • kortademigheid
  • duizeligheid
  • slecht slapen

Deze atypische signalen komen vaker voor bij vrouwen, ouderen en mensen met diabetes. Overleg bij twijfel altijd met de huisarts of medisch specialist als u pijnklachten of andere signalen heeft die met het hart te maken kunnen hebben.

Herken de signalen van hart- en vaatziekten

Wanneer 112 bellen?

Een aanval van angina pectoris verdwijnt meestal weer na enkele minuten rust. Als de klachten ook in rust langer dan 5 minuten duren, kan er sprake zijn van een hartinfarct.

Bel altijd direct 112:

  • bij een beklemmende, drukkende, benauwende pijn midden op de borst, die uitstraalt naar de onderkaak, armen of rug, en die voelt als het strak aantrekken van een band om de borst
  • wanneer de pijn op de borst langer dan 5 minuten duurt in rust
  • wanneer de pijn gepaard gaat met zweten en misselijkheid
  • wanneer de pijn niet vermindert met een spray of tabletje onder de tong voor angina pectoris

Deze klachten kunnen wijzen op een hartinfarct (hartaanval), maar het hoeft niet zo te zijn.

Meer over een hartinfarct

Diagnose angina pectoris

Pijn op de borst kan een signaal zijn dat er iets mis is met het hart. De arts kan vaak al uit het verhaal van de patiënt afleiden of de klachten afkomstig zijn van het hart: wanneer en hoe vaak treden de klachten op en hoe lang houden de klachten aan?

Ook beoordeelt de arts het risico op hart- en vaatziekten. Hij onderzoekt bijvoorbeeld het cholesterolgehalte, bloeddruk en de hoogte van de bloedsuikerspiegel (glucosegehalte) van de patiënt en vraagt of familieleden al op jonge leeftijd hart- en vaatziekten kregen.

Aanvullend onderzoek

Aanvullend onderzoek om de diagnose te stellen kan bestaan uit een:

Behandeling

De behandeling van angina pectoris bestaat in eerste instantie uit een gezonde leefstijl:

  • niet roken
  • voldoende bewegen
  • gezond eten met weinig zout en weinig verzadigd vet

Meer over gezond leven

De meest gebruikte medicijnen zijn:

Als een gezonde leefstijl en medicijnen niet voldoende helpen, dan kan behandeling nodig zijn:

Leven met angina pectoris

De meeste mensen met stabiele angina pectoris leiden een vrij normaal leven. Angina pectoris is wel een waarschuwing. Patiënten moeten proberen zo gezond mogelijk te leven, niet te roken en voldoende te bewegen. Daarmee verlagen zij het risico op een hartinfarct.

Mag ik sporten met angina pectoris?

Bij stabiele angina pectoris is sporten goed mogelijk. Kies voor niet al te zware inspanning zoals:

  • wandelen
  • fietsen
  • zwemmen
  • golfen
  • aquajoggen
  • dansen

Sporten met hoge intensiteit zoals duursport, voetbal of waterpolo zijn minder verstandig.

Bij instabiele angina pectoris is sporten af te raden. Overleg bij twijfel altijd met uw arts.

Mag ik autorijden met angina pectoris?

In principe is er geen bezwaar tegen autorijden bij een stabiele vorm van angina pectoris. Krijgt u pijn op de borst tijdens het rijden, probeer de auto dan aan de kant te zetten. Wacht tot de aanval over is en neem eventueel een tabletje onder de tong tegen angina pectoris.

Een patiënt met instabiele angina pectoris mag geen auto meer rijden. Bij deze vorm is een aanval namelijk niet te voorspellen.

Als u beroepschauffeur bent, kunt u het beste advies vragen aan uw arts of het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR).

Kan vrijen een aanval uitlokken?

Meestal vormt seks bij angina pectoris geen probleem. Aanvallen van angina pectoris komen zelden voor tijdens het vrijen.
 
Een tabletje of spray onder de tong voordat u gaat vrijen, kan helpen om een aanval van pijn op de borst te voorkomen.

Sommige medicijnen hebben invloed op het vrijen:

  • bètablokkers geven soms erectieproblemen bij mannen
  • bètablokkers zorgen er bij vrouwen soms voor dat de vagina minder snel vochtig wordt
  • sommige (kaliumsparende) plasmiddelen kunnen een bepaald hormoon remmen dat de seksuele beleving beïnvloedt

De verschijnselen verdwijnen meestal als uw lichaam aan het geneesmiddel gewend raakt.

Aarzel niet om problemen met seksualiteit te bespreken met de partner of huisarts. De huisarts kan misschien andere medicijnen voorschrijven met minder bijwerkingen op dit gebied.

Help hartinfarcten voorkomen

Geef voor onderzoek naar signaalstofjes in het bloed.

Onderzoek naar signaalstofjes

Bij angina pectoris ontstaan er vernauwingen in de kransslagaders. Dit proces van slagaderverkalking is de oorzaak van veel hart- en vaatziekten. We investeren we in onderzoek naar signaalstofjes om de vernauwingen eerder op te sporen te behandelen. En zo een hartinfarct vóór te zijn.

Meer over signaalstofjes om hartinfarcten te voorkomen

 

Prof. dr. Eric Boersma

Mijn ideaalplaatje is dat het risico op een hartinfarct thuis te meten is.

Deel via: