Stel direct je vraag
Naar content

Hier komen de NAW-gegevens formulieren

Slagaderverkalking

Bij de geboorte hebben je slagaders een gladde wand van binnen. Maar in de loop der jaren kan de binnenkant van de slagaders beschadigd raken. Dit geeft een ontstekingsreactie waardoor de vaatwand verdikt. Zo'n plaatselijke verdikking van de vaatwand wordt een plaque genoemd. Het hele ontstekingsproces heet slagaderverkalking.

Ontstaan slagaderverkalking

Als de binnenste laag van het bloedvat glad is, is de kans klein dat er iets aan de vaatwand blijft plakken. Wanneer die laag beschadigt, dringen er witte bloedcellen en vette stoffen als cholesterol doorheen. Ze hopen zich op in de vaatwand. Wanneer hier steeds meer ontstekingscellen bijkomen, veroorzaakt dit een steeds verdere verdikking van de vaatwand. De zo ontstane plaque zorgt ervoor dat de doorgang van de slagader steeds kleiner wordt.

In het begin geeft dit geen klachten. Wanneer de doorgang zo ernstig is vernauwd dat het weefsel daarachter onvoldoende bloed (en dus onvoldoende zuurstof) krijgt, ontstaan er problemen.

Weetje De naam slagaderverkalking komt van de kalk die zich later afzet in de verdikking (plaque).

Symptomen slagaderverkalking

Slagaderverkalking kan voorkomen in alle slagaders in het lichaam. Het kan al lang aanwezig zijn, zonder dat je er last van hebt. Of iemand symptomen heeft en welke dit precies zijn, hangt af van de plaats en ernst van de vernauwing. Vaak ontstaan er pas problemen als de doorgang van een slagader erg is vernauwd. Voorbeelden van klachten die slagaderverkalking kan geven:

  • Vernauwingen in de kransslagaders (de bloedvaten die het hart van bloed voorzien) kunnen (in eerste instantie) klachten van pijn op de borst geven als iemand zich inspant: angina pectoris
  • Vernauwingen in de beenslagaders kunnen pijn geven bij lopen: etalagebenen

Paul

"Hadden ze die slagaderverkalking maar eerder kunnen zien."

Lees mijn verhaal

Stabiele en instabiele plaques

Een plaque wordt maar zelden zo groot dat hij een slagader helemaal afsluit. In eerste instantie spreekt men van een ‘stabiele plaque’. Naarmate een plaque meer ontstekingscellen, vetten en dode cellen bevat, wordt deze kwetsbaarder en bestaat het gevaar dat er scheurtjes in de plaque ontstaan. Zodra er een verhoogde kans op scheuren bestaat, spreekt men van een ‘instabiele plaque’.

Wanneer de (instabiele) plaque openscheurt, komt de inhoud van de plaque in contact met het bloed. Het bloed stolt en er ontstaat een bloedstolsel op de plaque. Dit kun je vergelijken met een wondje op de huid waarbij er een korstje wordt gevormd. Dit bloedstolsel kan in korte tijd de slagader afsluiten. Ook kan er een stukje van het bloedstolsel afbreken. Dit wordt met de bloedstroom meegevoerd en kan iets verderop vastlopen en daar het bloedvat afsluiten. Het weefsel achter de afsluiting krijgt geen zuurstof meer en sterft af. Dan is er sprake van een infarct.

  • Bij een hartinfarct is er sprake van een afsluiting in de bloedvaten die het hart van bloed voorzien (de kransslagaders)
  • Bij een herseninfarct is er sprake van een afsluiting in een bloedvat van de hersenen. Als deze afsluiting tijdelijk is spreek je van een TIA

Slagaderverkalking voorkomen

Het ontstaan van slagaderverkalking is deels een natuurlijk proces dat jaren duurt en al op jonge leeftijd begint. Iedereen krijgt uiteindelijk dan ook in bepaalde mate slagaderverkalking. Niet iedereen krijgt daar problemen van. Wel zijn er risicofactoren die een grote rol spelen bij het ontstaan en verergeren van slagaderverkalking. De belangrijkste risicofactoren bij de vorming van slagaderverkalking zijn:

  • roken
  • hoge bloeddruk
  • hoog cholesterol
  • diabetes (suikerziekte)
  • overgewicht
  • langdurige stress

Door niet te roken, gezond te eten en regelmatig te bewegen verlaag je de kans op slagaderverkalking. Maar ook als je gezond leeft, kun je slagaderverkalking krijgen. Je leeftijd en geslacht zijn van invloed. Ook komt in sommige families slagaderverkalking relatief vaak voor en speelt familiaire aanleg een rol.

> Meer over risicofactoren

Je maakt het risico op problemen door slagaderverkalking kleiner door het aanpakken van de genoemde risicofactoren in combinatie met een gezonde leefstijl.

> Meer over gezond leven

Chatten met de Infolijn 

  • Maak je je zorgen dat er iets mis is met je hart?
  • Chat met een voorlichter: ma t/m vrij van 8.30- 16.30 uur

Verschil tussen mannen en vrouwen

Zowel mannen als vrouwen ontwikkelen slagaderverkalking. Wel bestaan er verschillen.

  • De plek van de slagaderverkalking: bij vrouwen ontstaan de vernauwingen vaak over een grotere lengte en bevinden zich vaker in de kleinere bloedvaten. Terwijl mannen vaker plaques ontwikkelen in een grotere tak van een (krans-)slagader
  • Type plaque: de plaques bij vrouwen hebben vaak een andere samenstelling, waardoor deze stabieler zijn en er minder snel scheurtjes in de plaque ontstaan
  • De totale hoeveelheid plaque is bij mannen groter dan bij vrouwen
  • Voor de overgang beschermen de vrouwelijke hormonen (oestrogenen) de vaatwand. Maar rondom de overgang wordt de vaatwand kwetsbaarder en neemt de kans op beschadiging toe

> Meer over vrouwen en hart- en vaatziekten

Medisch onderzoek

Slagaderverkalking kan met verschillende onderzoeken worden aangetoond. Welk onderzoek men doet, hangt af van om welke slagaders het gaat. Deze onderzoeken worden echter alleen gedaan bij klachten die naar verwachting het gevolg zijn van een vernauwing van een slagader.

Preventief onderzoek is niet zinvol. Iemand kan slagaderverkalking hebben, zonder dat dit ooit problemen geeft. Wel kan een huisarts het risico op hart- en vaatziekte op een andere manier in kaart brengen. Op basis van een aantal risicofactoren (roken, bloeddruk, cholesterolgehalte, leeftijd en of je man of vrouw bent) maakt de huisarts een inschatting van je risico. Dit kan laag, matig of hoog zijn. Je risico op een hart- of vaatziekte bepaalt of een behandeling van een of meer risicofactoren nodig is.

Toponderzoekers en hun passie

Onderzoek doe je met je hart. Ben jij benieuwd hoe passievol onderzoekers werken aan een medicijn om slagaderverkalking tegen te gaan? Neem een kijkje in hun lab.

Ontmoet Ilze, Johan en Esther