Hartstichting.nl wordt geladen

Hoe wordt hartfalen behandeld?

De behandeling van hartfalen hangt af van het type hartfalen en jouw situatie. De behandeling bestaat vaak uit medicijnen en een gezonde leefstijl. Soms zijn ook een pacemaker, ICD of operatie nodig. Op deze pagina lees je welke behandelingen er zijn en wat je kunt verwachten.

Belangrijke informatie op een rij

  • De behandeling van hartfalen bestaat meestal uit medicijnen en leefstijladviezen. 
  • Welke behandeling je krijgt, hangt af van de oorzaak, het type hartfalen en je klachten. 
  • Medicijnen kunnen klachten verminderen en helpen voorkomen dat het hart verder achteruitgaat. 
  • Soms zijn extra behandelingen nodig, zoals een pacemaker, ICD of operatie. 
  • Hartfalen is meestal een chronische ziekte. Daarom blijf je onder controle van een cardioloog of hartfalenverpleegkundige. 

Dit zijn de behandelingen bij hartfalen

Bij hartfalen krijg je meestal:  

  • medicijnen 
  • leefregels en adviezen over gezond leven  

Soms zijn extra behandelingen nodig, zoals:  

  • een operatie om de oorzaak aan te pakken 
  • een pacemaker of ICD 
  • in zeldzame gevallen een steunhart of harttransplantatie  

Medicijnen bij hartfalen

Medicijnen bij hartfalen ondersteunen je hart en verminderen klachten, zoals het vasthouden van vocht. Daardoor heb je een kleinere kans op een ziekenhuisopname of overlijden. Je arts bespreekt samen met jou welke behandeling het beste past. 

Welke medicijnen krijg je bij hartfalen met verminderde knijpkracht?

Bij hartfalen met verminderde knijpkracht (systolisch hartfalen) bestaat de basisbehandeling meestal uit vier soorten medicijnen: 

  • ACE-remmer of ARNI: een ACE-remmer is een bloeddrukverlager. Een ARNI is een combinatie van een bloeddrukverlager en een medicijn dat je hart ondersteunt.  
  • Bètablokker: verlaagt de hartslag en bloeddruk.   
  • MRA: zorgt voor meer uitscheiding van vocht en zouten door de nieren.   
  • SGLT2-remmer: beschermt hart en nieren door het uitscheiden van vocht, zouten en glucose. 

Welke medicijnen krijg je bij hartfalen met een stijve hartspier? 

Bij hartfalen door een stijve hartspier (diastolisch hartfalen) is minder duidelijk welke medicijnen het beste werken. Van SGLT2-remmers is wel bekend dat die bij deze vorm ook goed werken. De behandeling richt zich verder vooral op: 

  • het behandelen van de onderliggende hartziekte;  
  • het verlagen van een hoge bloeddruk;  
  • het verminderen van overtollig vocht met medicijnen;  

Waarom zijn medicijnen bij hartfalen belangrijk? 

Medicijnen kunnen de klachten van hartfalen verminderen en je hart ondersteunen. Zo kunnen medicijnen  ervoor zorgen dat je hart niet of minder snel achteruitgaat. Gebruik je medicijnen daarom zoals je arts heeft voorgeschreven. Stop niet zelf met je medicijnen, maar overleg altijd eerst met je arts of apotheker. 

Wat als medicijnen niet genoeg helpen?

Soms helpen medicijnen niet genoeg. Dan zijn extra behandelingen nodig. Bijvoorbeeld: 

  • overstappen op een ander type bloeddrukverlager;  
  • ivabradine, als je een te hoge hartslag hebt;  
  • digoxine, als je ook boezemfibrilleren hebt. ijzer via een infuus, als je een ijzertekort hebt.  

Behandeling van de oorzaak van hartfalen

Hartfalen ontstaat vaak door een andere hartziekte. Door die ziekte te behandelen, kunnen de klachten van hartfalen minder worden. Mogelijke behandelingen zijn:

Andere behandelingen bij hartfalen

  • CRT (speciale pacemaker)

    Bij sommige mensen met hartfalen werken de elektrische signalen in het hart niet goed. Daardoor trekken de hartkamers niet tegelijk samen. Deze mensen hebben een speciale pacemaker nodig, zodat de hartkamers weer tegelijk samentrekken. Zo kan het hart beter pompen. Deze behandeling heet cardiale resynchronisatietherapie (CRT). 

  • ICD

    Mensen met hartfalen kunnen een gevaarlijke hartritmestoornis krijgen. Een ICD is een klein apparaatje dat het hartritme in de gaten houdt. Als dat nodig is, geeft de ICD een schok om het normale hartritme te herstellen. Soms krijg je een ICD samen met een CRT-pacemaker. Dit heet een CRT-D. 

  • Steunhart of harttransplantatie

    Een steunhart ondersteunt het hart en is vaak een overbrugging naar een transplantatie. Een harttransplantatie is een laatste redmiddel en gebeurt niet zomaar. Het is een uitgebreide procedure en er is een wachtlijst voor een donorhart. 

Begeleiding en controle bij hartfalen

Hartfalen is meestal een chronische ziekte. Je blijft onder controle van een cardioloog, vaak via een hartfalenpoli. Hier word je begeleid door een hartfalenverpleegkundige. Er zijn ook andere vormen van begeleiding mogelijk, zoals telebegeleiding of hartrevalidatie.

Wat moet ik doen bij ernstige klachten?

Word je plotseling erg benauwd en gaan de klachten niet over? Bel direct 112. Er is dan snel behandeling nodig.

Palliatieve zorg

Als behandelingen niet meer voldoende helpen, kan palliatieve zorg nodig zijn. Deze zorg richt zich op kwaliteit van leven en omgaan met klachten. Je leest meer over palliatieve zorg bij hartfalen op deze pagina.  

Leven met hartfalen? Stap voor stap meer grip

Leven met hartfalen roept vaak vragen op. Je bent niet de enige. In het gratis e‑mailprogramma 'Leven met hartfalen' krijg je begrijpelijke uitleg, informatie en steun. Zo krijg je meer inzicht in wat hartfalen betekent en hoe je ermee om kunt gaan.
Illustratie van een stethoscoop die een rood hart beluistert

Veelgestelde vragen over medicijnen

  • Moet ik mijn medicijnen blijven gebruiken als ik me beter voel? 

    Ja. Ook als je minder klachten hebt, is het belangrijk om je medicijnen te blijven gebruiken. Ze ondersteunen je hart en kunnen ervoor zorgen dat hartfalen minder snel erger wordt. Stop nooit zelf met je medicijnen. Overleg altijd eerst met je arts of hartfalenverpleegkundige. 

  • Hoe lang moet ik medicijnen tegen hartfalen gebruiken? 

    De meeste mensen met hartfalen gebruiken hun medicijnen lang. Soms is het nodig om de dosering aan te passen of medicijnen te veranderen. Je arts bespreekt dit met je tijdens de controles. 

  • Wat moet ik doen als ik een dosis hartfalenmedicatie ben vergeten? 

    Neem nooit een dubbele dosis om een vergeten tablet in te halen. Lees de bijsluiter of vraag je arts of apotheker wat je het beste kunt doen. 

  • Hebben medicijnen tegen hartfalen bijwerkingen?

    Ja. Sommige medicijnen kunnen bijwerkingen geven, zoals hoofdpijn of duizeligheid. Heb je last van bijwerkingen? Bespreek dit met je arts of apotheker. Stop niet zelf met je medicijnen. 

  • Wanneer merk ik dat hartfalenmedicatie werkt?

    Dat verschilt per medicijn en per persoon. Sommige medicijnen werken snel, terwijl andere pas na enkele weken of maanden goed effect hebben. Je arts controleert regelmatig of de medicijnen goed werken. 

  • Waarom krijg ik meerdere medicijnen voor hartfalen? 

    Verschillende medicijnen werken op een andere manier. Samen kunnen ze je hart beter ondersteunen, klachten verminderen en de kans op een ziekenhuisopname verkleinen. 

  • Moet ik jaarlijks een griepprik nemen?

    Bij hartfalen heb je meer risico om ernstig ziek te worden door de griep. Door de griepprik is de kans op ernstige ziekte en overlijden kleiner. Daarom is het verstandig om de griepprik te nemen. 

  • Kan ik hartfalenmedicatie combineren met andere medicijnen?

    Sommige medicijnen kunnen hartfalen verergeren. Overleg altijd met je arts als je ook andere medicijnen gebruikt. 

    Bij de apotheek kun je een medicatiebeoordeling aanvragen. De apotheker kijkt dan of je de medicijnen met elkaar kunt combineren. Ook de dosering en bijwerkingen worden bekeken. Soms kan er iets aangepast worden, waardoor de behandeling beter bij je past. 

  • Zijn er hulpmiddelen voor medicijnen?

    Er zijn veel hulpmiddelen die helpen om je medicijnen op een goede manier in te nemen. Vraag bij de apotheek eens naar:  

    • een verdeeldoos voor de medicijnen;
    • een medicijnenpaspoort;
    • tips voor handige apps om je medicijnen niet te vergeten.

  • Mag ik pijnstillers gebruiken als ik hartfalen heb? 

    Niet alle pijnstillers zijn geschikt als je hartfalen hebt. Sommige pijnstillers, zoals bepaalde ontstekingsremmers (NSAID's), kunnen hartfalen verergeren. Overleg daarom altijd met je arts of apotheker voordat je een pijnstiller gebruikt. 

  • Kan ik alcohol drinken als ik hartfalenmedicatie gebruik? 

    Het advies is om geen alcohol te drinken. Dit advies geldt ook voor patiënten met hartfalen

  • Mag ik vitamines of voedingssupplementen gebruiken?

    Sommige vitamines, kruiden en voedingssupplementen kunnen invloed hebben op je medicijnen. Vertel je arts of apotheker daarom altijd welke supplementen je gebruikt of wilt gaan gebruiken. 

  • Wat moet ik doen als ik moet overgeven of diarree heb?

    Door overgeven of diarree kun je veel vocht verliezen. Daardoor werken sommige medicijnen anders. Neem bij klachten die langer duren contact op met je arts of hartfalenverpleegkundige. 

  • Kan ik mijn medicijnen op een ander tijdstip innemen?

    Sommige medicijnen kun je op een ander moment innemen, maar voor andere is het belangrijk om een vast tijdstip aan te houden. Vraag je arts of apotheker wat voor jouw medicijnen het beste is. 

  • Hoe bewaar ik mijn medicijnen?

    Bewaar je medicijnen volgens de aanwijzingen op de verpakking. Meestal is dat op een droge plek bij kamertemperatuur. Bewaar medicijnen buiten het bereik van kinderen. 

Interessant voor jou

Stel je vraag aan onze voorlichters of ervaringsdeskundigen

  • Chat via de chatknop onder in beeld (van 10.00 tot 13.00 uur en van 13.30 tot 16.30 uur)
  • Bel met een voorlichter: 0900 3000 300 (9.00 tot 13.00 uur, € 0,05 per minuut)

Onze voorlichters zijn bereikbaar van maandag t/m donderdag, met uitzondering van feestdagen. Onze ervaringsdeskundigen zijn bereikbaar van maandag t/m vrijdag.

Deze pagina is gecontroleerd door drs. Marleen Glade 

Marleen is medisch deskundige bij de Hartstichting. Ze is gespecialiseerd in hartfalen en andere hart- en vaatziekten, zoals hartritmestoornissen en hart- en vaataandoeningen bij vrouwen. Marleen studeerde Biomedische Wetenschappen aan de Universiteit Utrecht en deed onderzoek naar hartfalen. 

Waar komt deze informatie vandaan? 

Deze pagina is gemaakt met informatie uit medische richtlijnen en betrouwbare bronnen. We gebruikten onder andere deze bronnen: