Vrouwen en hart- en vaatziekten

Hart- en vaatziekten kunnen zich bij vrouwen anders ontwikkelen dan bij mannen. Ook signalen dat er iets mis is met hart zijn bij vrouwen vaak minder duidelijk dan bij mannen.

Vijf belangrijke feiten over de verschillen tussen mannen en vrouwen:

  1. Hart- en vaatonderzoek is tot nu toe vooral uitgevoerd bij mannen.
  2. Symptomen bij een hartinfarct zijn bij vrouwen vaak anders dan bij mannen.
  3. Symptomen van hart- en vaatziekten worden vaak verward met overgangsklachten.
  4. Risicofactoren ontwikkelen zich bij vrouwen anders en ontstaan vaak op op latere leeftijd.
  5. Slagaderverkalking ontwikkelt zich bij vrouwen vaak anders dan bij mannen.
 

Onderzoek naar het vrouwenhart

Hart- en vaatziekten zijn doodsoorzaak nummer 1 bij vrouwen. Signalen dat er iets mis is met het hart zijn bij vrouwen vaak anders dan bij mannen. Daarom worden hartziekten vaak niet op tijd herkend. Hierdoor overlijden nog te veel vrouwen onverwachts en veroorzaakt dit onnodig verdriet bij dierbaren. Dat moet veranderen.

Onderzoek naar het eerder herkennen van hart- en vaatziekten bij vrouwen is hard nodig. Wetenschappelijk onderzoek naar hart- en vaatziekten is echter tot nu toe voornamelijk gedaan bij mannen. De resultaten van deze onderzoeken zijn niet zomaar te gebruiken bij vrouwen. De komende jaren moeten er meer vrouwen betrokken worden in onderzoek.

Lees meer over onderzoek naar hart- en vaatziekten bij vrouwen

Verschillen in symptomen hartinfarct

De meest voorkomende klacht bij een hartinfarct is een beklemmende of drukkende pijn op de borst die kan uitstralen naar de bovenarmen, hals, kaken, rug en maagstreek. Deze pijn duurt ook in rust langer dan 5 minuten en kan samengaan met zweten, misselijkheid of braken.

Daarnaast hebben vrouwen - vaker dan mannen - een of meer van de volgende klachten:

  • pijn in de bovenbuik, kaak, nek of rug
  • pijn tussen de schouderbladen
  • kortademigheid
  • extreme moeheid
  • duizeligheid
  • onrustig gevoel, angst, snelle ademhaling
  • misselijkheid of braken

Bij vrouwen komt een stil infarct vaker voor dan bij mannen. Op het hartfilmpje is een eerder hartinfarct te zien, maar iemand heeft er zelf niets van gemerkt.

Bekijk of download het herkenkaartje hartinfarcten en lees meer over de symptomen van hart- en vaatziekten.

Hart- en vaatziekten zijn doodsoorzaak nummer 1 bij vrouwen.
 

Overgang en hartklachten

Tot de overgang lijken vrouwen een bescherming te hebben tegen hart- en vaatziekten. Na de overgang neemt het risico toe en krijgen ze vaker te maken met risicofactoren voor hart- en vaatziekten, zoals hoge bloeddruk, verhoogd cholesterolgehalte, overgewicht en diabetes.

Overgangsklachten hebben overeenkomsten met hartklachten. Bij hartkloppingen en vermoeidheid wordt vaak aan de overgang gedacht. 

Overleg bij twijfel met uw huisarts arts of de klachten niet van het hart afkomstig zijn, zeker bij:

  • langer aanhoudende klachten
  • hart- en vaatziekten in de familie, met name bij directe familieleden (vader, moeder, broer of zus) voor het 60e levensjaar
  • risicofactoren voor hart- en vaatziekten

Rol van hormonen

Hormonen lijken voor de overgang een natuurlijke bescherming te geven tegen hart- en vaatziekten. Extra hormonen slikken lijkt dan een oplossing, maar dit geeft mogelijk ook weer andere risico's. Vrouwen die vroeg in de overgang komen, moeten wel extra alert zijn en regelmatig hun bloeddruk en het cholesterolgehalte laten testen.

Verschillen in risicofactoren

Vrouwen en mannen hebben dezelfde risicofactoren. Er zijn alleen wel verschillen in de impact en de leeftijd waarop ze zich voordoen.

Roken

Onderzoek laat zien dat rokende vrouwen 25% meer kans op hartziekten hebben dan rokende mannen.

Er zijn aanwijzingen dat bij vrouwen die op jonge leeftijd een hart-of vaatziekte kregen, vaker een rol speelt. Soms in combinatie met het gebruik van anticonceptiemiddelen Het is nog niet duidelijk hoe het verband precies ligt.

Overgewicht

Bij mannen zit het vet vaker verdeeld in en rondom de buik (appelvorm) en bij vrouwen hebben vaker rondom de heupen en dijen (peervorm). Met name het vet in en rondom de buik (appelvorm) zorgt voor een verhoogd risico op hart- en vaatziekten.

Hoog cholesterol

Het cholesterolgehalte gaat omhoog bij het ouder worden. Bij mannen en vrouwen.

Vrouwen hebben na de overgang vaker een hoger cholesterolgehalte:

  • bij mannen stijgt het cholesterolgehalte eerder dan bij vrouwen
  • na de overgang hebben vrouwen vaker een hoger cholesterolgehalte dan voor de overgang.

Hoge bloeddruk

Mannen hebben op relatief jonge leeftijd te maken met een te hoge bloeddruk. Vrouwen krijgen vaak pas na de overgang een te hoge bloeddruk. Vrouwen die tijdens hun zwangerschap een te hoge bloeddruk hebben gehad, lopen een hoger risico op een hoge bloeddruk op latere leeftijd.

Diabetes

Diabetes is voor zowel mannen als vrouwen een risicofactor voor hart- en vaatziekten. Vrouwen die zwangerschapsdiabetes hebben gehad, lopen op latere leeftijd een hoger risico op diabetes.

Verschil in slagaderverkalking 

Hart- en vaatziekten kunnen ontstaan door het dichtslibben van de slagaders, slagaderverkalking of atherosclerose genoemd.

Er zijn verschillen tussen vrouwen en mannen bij slagaderverkalking:

  • mannen hebben vaak de klassieke vorm van slagaderverkalking; vernauwingen zitten meestal opeengehoopt in een grotere tak van de kransslagaders
  • bij vrouwen vernauwen de kransslagaders zich meestal in een langzamer tempo en over een grotere lengte. Ook de kleine uitlopers van de kransslagaders hebben dus vernauwingen. Dit wordt ook wel het microvasculair syndroom genoemd.

De vernauwingen in deze kleine uitlopers zijn minder goed te zien tijdens een hartkatheterisatie. Daarom gebruiken sommige ziekenhuizen speciale scanapparatuur om dit vaatsyndroom in kaart te brengen.

Tips voor vrouwen

Tips om het gesprek met de arts voor te bereiden:

  1. Ga na of u klachten heeft die horen bij angina pectoris of een hartinfarct.
  2. Beoordeel of u risicofactoren heeft voor hart- en vaatziekten en vraag de arts of het nodig is een aantal risicofactoren te testen
  3. Houd in een dagboek bij wanneer klachten optreden en hoe lang ze duren.
  4. Meld altijd als u hoge bloeddruk of diabetes heeft gehad tijdens de zwangerschap.
  5. Meld altijd als er hart- en vaatziekten voorkomen in uw directe familie, ook als de arts er zelf niet naar vraagt.
  6. Ga altijd terug naar de arts als uw klachten niet weggaan of als ze verergeren.
  7. Trek zelf geen conclusies, laat de arts bepalen waar de klachten vandaan komen (bekijk onderstaand filmpje)

Video: tips voor het gesprek met de arts

Bekijk ook deze video met tips om uw klachten te bespreken met de huisarts.

 

Piet

Marjolein en ik deden alles samen. Een hartstilstand op haar 47e maakte hier abrupt een einde aan.

Deel via:
Vragen