Hartstichting.nl wordt geladen

Wat is de overgang?

Vanaf ongeveer 45 jaar maakt je lichaam minder vrouwelijke hormonen aan. Vrouwen zijn gemiddeld 51 jaar wanneer zij hun laatste menstruatie krijgen. De periode rondom de laatste menstruatie heet de overgang. De daling van vrouwelijke hormonen zorgt voor verschillende veranderingen in je lichaam. Je kunt last hebben van typische overgangsklachten, zoals:

  • opvliegers;
  • nachtelijk zweten;
  • angst;
  • stemmingswisselingen.

De overgang kan ook leiden tot andere veranderingen in je lichaam. Daardoor kan het risico op hart- en vaatziekten stijgen.

Dit doet de overgang met het hart

Illustratie van buikomvang

Gewicht en vetverdeling

Tijdens de overgang gaat het vet zich meer in de buik ophopen. Ook worden veel vrouwen zwaarder. Buikvet en overgewicht verhogen de kans op hart- en vaatziekten.
Illustratie van cholesterol meten

Cholesterol

Het cholesterol stijgt na de overgang. Bijvoorbeeld omdat het lichaam meer vet opslaat en minder hormonen aanmaakt. Hoog cholesterol verhoogt de kans op hart- en vaatziekten.
Illustratie van bloeddruk meten

Bloeddruk

De bloeddruk stijgt na de overgang. Hierdoor kan je bloeddruk te hoog worden. Een hoge bloeddruk verhoogt de kans op hart- en vaatziekten.

Steun vrouwen en ontvang een armband met hartje

Steun ons vanaf 7,- per maand. Als welkomstcadeau ontvang jij een armband van My Jewellery (t.w.v. 17,99): een liefdevol symbool van jouw steun.
Hartstichting armband my jewellery

Waarden meten

Je kunt door de overgang last krijgen van hoge bloeddruk en hoog cholesterol. Ook als deze waarden voor de overgang normaal waren. Hierdoor hebben vrouwen in de overgang een iets grotere kans op hart- en vaatziekten. Daarom is het belangrijk om elk jaar je bloeddruk en cholesterol te meten. Zo weet je wat jouw waarden zijn en kun je op tijd actie ondernemen. 

Neem je klachten serieus

De overgang kan veel verschillende soorten klachten geven. Sommige klachten waarvan je denkt dat ze bij de overgang horen, kunnen door hartproblemen komen. Ga daarom naar de huisarts als je twijfelt. Neem je klachten serieus en schuif ze niet zomaar af op de overgang.

Hormoontherapie

Overgangsklachten kun je verminderen door gezond te leven. Soms adviseert de arts een behandeling om de overgangsklachten te verminderen: hormoonsuppletietherapie (HST). Dit is een behandeling waarbij je medicijnen krijgt om de hormonen aan te vullen. Uit onderzoeken blijkt dat hormoontherapie soms ook een positief effect kan hebben op het risico op hart- en vaatziekten. Het doel van hormoontherapie is om klachten door de overgang te verminderen. Het doel is dus niet om het risico op hart- en vaatziekten te verlagen.  

Hormoontherapie is niet voor iedereen geschikt. Bespreek met je arts of het iets voor jou is. 

Voeding en supplementen tijdens de overgang

  • Gezond eten

    Ook tijdens de overgang is het belangrijk om gezond te eten. Eet gevarieerd en niet te veel. Eet minder suiker en drink geen alcohol. Eet juist meer groente, fruit en volkorenproducten. Kies vaker voor eten dat zo min mogelijk bewerkt is. En kies vaker voor plantaardig in plaats van vlees. 
     
    Gezond eten helpt onder andere bij een gezonde bloeddruk, cholesterol en gewicht. En het verlaagt je kans op hart- en vaatziekten. Mogelijk helpt gezond eten ook tegen klachten door de overgang, zoals opvliegers.

    Lees hier meer over gezond eten. 

  • Supplementen

    Op internet vind je veel tips tegen klachten door de overgang. Vaak worden ook supplementen aangeraden. Maar het is niet altijd bewezen dat deze echt helpen. En supplementen zijn niet altijd zonder risico. Je kunt namelijk met supplementen makkelijk te veel van een stof binnenkrijgen.   

    Ook kunnen stoffen in supplementen invloed hebben op de medicijnen die je gebruikt. Daardoor kunnen medicijnen soms minder goed of juist sterker werken. Je kunt ook extra bijwerkingen krijgen. 

    Het beste is daarom om overgangsklachten te verminderen met een gezonde leefstijl. Wil je toch supplementen gebruiken en gebruik je ook medicijnen? Bespreek dit dan met je arts of apotheker. Zij kunnen je vertellen of dit veilig is. 

    Let op! Supplementen of thee met de kruiden Huperzia serrata, Tabernanthe iboga of Ashwagandha (Withania somnifera) kun je beter helemaal niet nemen. Het RIVM raadt het nemen van deze supplementen af omdat ze schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid.

    Lees hier meer over supplementen en medicijnen.

Vervroegde overgang

Soms komen vrouwen jonger dan 40 jaar in de overgang. Dit heet vervroegde overgang of primaire ovariële insufficiëntie (POI). Deze vrouwen hebben geen eisprong meer. Ook werken de eierstokken minder goed. Er worden minder vrouwelijke hormonen aangemaakt. Ongeveer 1% van de vrouwen heeft last van de vervroegde overgang.

Vrouwen in de vervroegde overgang hebben een iets grotere kans op hart- en vaatziekten. De arts adviseert vaak hormoontherapie om de overgangsklachten te verminderen. Dit vermindert mogelijk ook botontkalking en de kans op hart- en vaatziekten. 

Wist jij dat...

vrouwen zo’n 7 tot 10 jaar later hartklachten krijgen dan mannen? Vrouwelijke hormonen, oestrogenen, lijken hen tot de overgang te beschermen. Oestrogenen beschermen de binnenkant van de vaatwand en remmen het proces van slagaderverkalking. Hoe dit precies werkt is nog niet duidelijk. Daarom steunt de Hartstichting veel onderzoek naar vrouwen.

Stel je vraag aan onze voorlichters of ervaringsdeskundigen

  • Chat via de chatknop onder in beeld (van 10.00 tot 13.00 uur en van 13.30 tot 16.30 uur)
  • Bel met een voorlichter: 0900 3000 300 (9.00 tot 13.00 uur, € 0,05 per minuut)
  • Of bel met een ervaringsdeskundige: 088 111 16 61 (van 10.00 tot 13.00 uur)

Onze voorlichters zijn bereikbaar van maandag t/m donderdag, met uitzondering van feestdagen.