Lisette: “Mijn moeder dacht aan stress en de overgang. Maar het was haar hart”

“Mijn moeder was een actieve vrouw. Vroeger sportte ze veel. Ze had een gezond gewicht, rookte niet en dronk niet. Astma had ze al sinds haar kindertijd, maar dat hield haar niet tegen. Ze leefde door, zoals ze altijd deed.”

“Later veranderde haar gezondheid. Ze kreeg COPD, een longziekte waardoor ademen moeilijker wordt. Ook kreeg ze overgewicht. Vanaf haar vijfendertigste of veertigste rookte ze. Ze hield ook van een wijntje. Toch ging ze weer aan de slag met haar leefstijl toen ze wist dat ze een nieuwe knie zou krijgen. Ze viel af en werkte hard aan haar herstel.”

“Nu weet ik dat dit allemaal ook klachten kunnen zijn die wijzen op problemen met het hart. Vooral bij vrouwen zijn klachten niet altijd duidelijk. Er hoeft niet altijd pijn op de borst te zijn. Er hoeft niet altijd uitstralende pijn naar de linkerarm te zijn. Soms zijn het juist moeheid, duizeligheid, zweten of benauwdheid. Hadden we dat maar eerder geweten.”

“Een week voor haar overlijden waren we samen in Gambia. Ik ben nog altijd dankbaar voor die week. We hadden het fijn. We waren samen. We maakten mooie herinneringen. Toch zag ik dat het niet helemaal goed ging. Op een ochtend zouden we op excursie gaan. Ik was al klaar en zij nog niet. Ik zei dat ze een beetje moest opschieten. Ze liep naar het buffet, maar moest gaan zitten. Ze voelde zich niet goed.”

“Ik vroeg of ze bij de huisarts was geweest. Ze zei van wel. Achteraf denk ik dat ze mij gerust wilde stellen. Na haar dood heb ik navraag gedaan. Ze was niet bij de huisarts geweest met deze klachten. Ze had zelf verklaringen gezocht. Overgang. Stress. Hyperventilatie. De nasleep van haar knieoperatie. Dat is haar fataal geworden.”

“Waarschijnlijk was ze die middag al overleden. Rond één uur. Ze was nog boodschappen gaan doen. De tas stond nog bij de tussendeur. Ze had nog een buurman gesproken. Tegen hem had ze gezegd dat ze moe was. Ik denk dat ze binnenkwam en eerst even wilde zitten. Of liggen. De telefoon lag dichtbij. Maar blijkbaar heeft ze geen kans meer gekregen om te bellen.”

“Uit obductie bleek dat mijn moeder een ernstig hartinfarct had gehad. Een groot deel van haar vaten zat dicht. Achteraf is gezegd dat ze waarschijnlijk niet meer te redden was geweest. Zelfs niet als er iemand bij haar was geweest. Dat geeft ergens rust. Maar het doet ook pijn. Want achteraf wezen alle signalen dezelfde kant op. Hadden we dat maar geweten. Had zij het maar geweten.”

“Aan mijn moeders kant zijn meer mensen jong overleden. Een broer van haar overleed ook aan zijn hart. Hij was eind vijftig of begin zestig. Erfelijkheid is bij mij niet onderzocht. Maar mijn huisarts weet dat mijn moeder jong is overleden aan haar hart. Dat voelt belangrijk. Mocht ik ooit klachten krijgen, dan staat het in mijn dossier.”

“Ik zou tegen vrouwen willen zeggen: luister naar jezelf. Schroom niet om naar de huisarts te gaan. Ook niet als klachten vaag zijn. Ook niet als je denkt dat het wel stress zal zijn. Of de overgang. Of je longen. Of vermoeidheid. Laat je onderzoeken als je je niet goed voelt. Vertel ook altijd wat er in je familie speelt. Beter een keer te veel aan de bel trekken dan te weinig. Mijn moeder kan haar verhaal niet meer vertellen. Daarom doe ik het.”