Bij een hartstilstand is iemand bewusteloos en ademt niet meer of niet normaal. Het hart pompt geen bloed meer rond. Dit is een levensbedreigende situatie.

Bij een hartstilstand staat het hart meestal niet helemaal stil. Er is meestal iets mis met het elektrische systeem van het hart. De hartkamers trillen snel en chaotisch en het hart kan daardoor geen bloed meer rondpompen. Hierdoor staat de bloedsomloop stil en de toevoer van zuurstof en voedingsstoffen naar de rest van het lichaam stopt.

Herkennen hartstilstand

Een slachtoffer van een hartstilstand:

  • is bewusteloos en reageert niet op aanspreken of schudden
  • ademt niet of ademt niet normaal

Snel handelen bij een hartstilstand

Bij een hartstilstand is er acuut levensgevaar. Vooral te weinig zuurstof naar de hersenen zorgt al snel voor problemen. Al na 4 tot 6 minuten raken hersencellen onherstelbaar beschadigd. Daarna lopen ook andere organen schade op.

De enige kans op overleven is als omstanders snel hulp bieden: direct 112 bellen, starten met reanimeren en een schok toedienen met een AED.

Meld u aan voor een reanimatiecursus en word burgerhulpverlener.

 

Oorzaken hartstilstand

De meest voorkomende oorzaak is een hartinfarct. Een deel van de hartspier krijgt geen bloed meer door een afsluiting in een kransslagader. Dat deel sterft af, waardoor ook het prikkelgeleidingssysteem ontregeld raakt en er gevaarlijke ritmestoornissen kunnen ontstaan.

Een hartstilstand kan ook komen door andere problemen met het hart zoals een hartspierziekte, een ontsteking van het hart, hartfalen of (erfelijke) hartritmestoornissen. Af en toe komt een hartstilstand voor bij een helemaal gezond hart. Dan pompt het hart geen bloed meer rond als gevolg van verdrinking, onderkoeling of een elektriciteitsongeval.

Geen duidelijke signalen vooraf

Een hartstilstand overkomt iemand plotseling. Vaak zijn er geen duidelijke signalen aan vooraf gegaan. Ongeveer de helft van de slachtoffers wist van tevoren niet dat er iets mis was met het hart of dat er (ernstige) vernauwingen in de kransslagaders aanwezig waren.

Filmpje erfelijke oorzaken hartstilstand

Bekijk het filmpje met uitleg over erfelijke oorzaken van een hartstilstand.

De Hartstichting financiert onderzoek naar hartstilstand. Met onderzoek zijn gevaarlijke ritmestoornissen te voorkomen, nog voordat ze toeslaan. Onderzoek moet het aantal slachtoffers van een hartstilstand verminderen en de overlevingskans te verhogen.

Behandeling in het ziekenhuis

Nadat de ambulance is gearriveerd, nemen ambulancezorgverleners de reanimatie van de omstanders over en wordt de patiënt naar het ziekenhuis gebracht.

De behandeling na een hartstilstand stopt niet zodra de bloedcirculatie is hersteld. Op de Intensive Care (IC) wordt het lichaam gekoeld. Dit is nodig om blijvende schade aan het hart, de hersenen en andere organen te voorkomen.

De artsen verlagen de lichaamstemperatuur in de eerste 24 uur na een reanimatie langzaam naar een temperatuur tussen de 32 en 36 °C.  Na 24 uur wordt deze langzaam teruggebracht naar de normale waarde, rond de 37°C.

In de dagen daarna krijgt de patiënt diverse controles, bijvoorbeeld of alle reflexen goed werken.

Dotteren

De oorzaak van een hartstilstand is vaak een hartinfarct. Dit komt door een vernauwing in de kransslagader. Het kan nodig zijn om te dotteren kort na de opname in het ziekenhuis. Het is belangrijk om deze verstopping zo snel mogelijk te behandelen met een dotter- en stentbehandeling.

ICD

Als er een grote kans op herhaling is van een hartstilstand, is soms een ICD nodig. Een ICD geeft een kleine schok bij levensbedreigende ritmestoornissen en herstelt zo het hartritme.

Veelgestelde vragen hartstilstand

Wat doe ik als iemand niet gereanimeerd wil worden?

Verreweg de meeste mensen die een hartstilstand overleven hebben een goede kwaliteit van leven. Toch willen sommige mensen bij een hartstilstand niet gereanimeerd worden. Zij kiezen hier bewust voor. Denk bijvoorbeeld aan mensen op hoge leeftijd of mensen die erg ziek zijn.

Met een niet-reanimerenverklaring of -penning kan iemand deze wens kenbaar maken.

Helpt hoesten bij een hartinfarct?

Er circuleert al jaren een filmpje waarin wordt gesuggereerd dat hoesten helpt bij een hartinfarct of -stilstand. Dit is niet waar. Bij een hartstilstand raak iemand binnen enkele seconden buiten bewustzijn. Lees meer

Wat is het verschil tussen een hartinfarct, hartstilstand en hartfalen?

De termen hartinfarct, hartstilstand en hartfalen worden vaak door elkaar gehaald.

  • Bij een hartinfarct (hartaanval) raakt een kransslagader van het hart verstopt.
  • Bij een hartstilstand stopt het hart met kloppen en pompt het geen bloed meer rond door ernstige ritmestoornissen.
  • Bij hartfalen is de pompkracht van het hart verminderd.

Download de factsheet met een helder overzicht van de verschillen.

Hartstilstand voorkomen

Elke dag overlijden 35 mensen aan een hartstilstand buiten het ziekenhuis. Vaak totaal onverwacht. Wetenschappelijk onderzoek is nodig om gevaarlijke ritmestoornissen eerder op te sporen en te behandelen. Zo is een hartstilstand in de toekomst te voorkomen. 

De Hartstichting stimuleert mensen om te leren reanimeren en zich aan te melden als burgerhulpverlener.

Cardioloog dr. Ruud Koster doet al jarenlang onderzoek naar de vraag hoe meer mensen een hartstilstand kunnen overleven. Hij kijkt bijvoorbeeld hoeveel AED’s en burgerhulpverleners nodig zijn om hulp binnen 6 minuten te garanderen. Lees zijn verhaal

Feiten & cijfers

Elke week

300

Nederlanders krijgen een hartstilstand buiten het ziekenhuis

Gemiddelde leeftijd

67 jaar

van slachtoffers hartstilstand

Plek hartstilstand

70%

in en rond het huis

Sophie

Doordat mijn man direct ging reanimeren leef ik nog!

Deel via: