Hartstichting.nl wordt geladen

Cholesterol

Bij cholesterol denk je misschien aan een slecht stofje. Maar ons lichaam heeft ook cholesterol nodig. Het lichaam gebruikt dit stofje als bouwsteen voor cellen en hormonen. Lees op deze pagina meer over cholesterol.

Wat is cholesterol?

Cholesterol is een vetachtige stof die in ons lichaam voorkomt in kleine bolletjes. Een klein deel van het cholesterol krijg je binnen via het eten. Het grootste deel komt van de lever. Die maakt ook cholesterol aan. Meestal is dit precies genoeg voor wat je lichaam nodig heeft.

Soorten cholesterol

De huisarts kan je cholesterol testen door bloed te prikken. Bij het meten van je cholesterol worden er meerdere stofjes gemeten: LDL-cholesterol, HDL-cholesterol, bepaalde vetdeeltjes (triglyceriden) en non-HDL cholesterol.

  • LDL-cholesterol

    Bij een hoog LDL-cholesterol heb je meer kans hebt op vernauwingen in je slagaders. De LDL-deeltjes hopen zich op in de bloedvaten. Daarom wordt LDL het slechte cholesterol genoemd. 

  • HDL-cholesterol

    Het HDL-cholesterol helpt bij het opruimen van het cholesterol in het bloed. Dit wordt soms het goede cholesterol genoemd. Het veroorzaakt geen slagaderverkalking.

  • Triglyceriden

    Hoge waarden van triglyceriden dragen bij aan het ontstaan van slagaderverkalking. Maar het effect is minder duidelijk dan bij LDL-cholesterol. Gezond eten helpt vaak al om het triglyceridengehalte te verlagen.

  • Non-HDL cholesterol

    Het non-HDL cholesterol is een optelsom van verschillende slechte cholesteroldeeltjes in het bloed. Naast het LDL-cholesterol zijn er namelijk nog meer cholesteroldeeltjes die bijdragen aan slagaderverkalking. Bijvoorbeeld VLDL, IDL, remnants en Lp(a). Samen heten ze non-HDL. Non-HDL is het totale cholesterol min het HDL-cholesterol.

    De arts kan het non-HDL cholesterol gebruiken om je risico op hart- en vaatziekten te schatten. Samen met bijvoorbeeld je leeftijd, geslacht, bloeddruk en of je rookt.

  • Lipoproteïne(a) – Lp(a)

    Lp(a) is een bepaald vetdeeltje in je bloed. Het lijkt op LDL-cholesterol, het ‘slechte’ cholesterol. Aan Lp(a) zit een extra eiwit vast. Dit kan zorgen voor ontstekingen in de bloedvaten en meer kans op bloedstolsels. Heb je een hoge Lp(a) waarde? Dan is de kans op hart- en vaatziekten groter. Bijvoorbeeld op een hartinfarct, beroerte of vernauwing van de aortaklep. Dat kan ook zo zijn als je LDL-waarde normaal is. 

    Je genen bepalen je Lp(a). De waarde verandert bijna niet in je leven. Daarom is één meting meestal genoeg. Artsen meten Lp(a) nu vooral bij mensen met een hoger risico, bijvoorbeeld als er op jonge leeftijd hart- en vaatziekten in de familie voorkomen. Je arts kan je vertellen of het meten van Lp(a) bij jou nuttig is. 

Meer weten over hoog cholesterol?

Wanneer je last hebt van hoog cholesterol, kan dit de kans op hart- en vaatziekten vergroten. Wil je meer weten over hoog cholesterol? Vraag dan hieronder de gratis folder aan.
Tablet met foto van een vrouw in de supermarkt

Invloed van leeftijd en geslacht

Iedereen kan hoog cholesterol hebben. Sommige dingen kunnen invloed hebben op je cholesterol. Hieronder leggen we uit wat de invloed van leeftijd en geslacht is.

Leeftijd

Vaak stijgt het cholesterol als je ouder wordt. Daardoor hebben oudere mensen meestal een hoger cholesterol dan jonge mensen. Jonge mensen kunnen ook een hoog cholesterol hebben. Meestal is dit een erfelijke vorm van hoog cholesterol, zoals familiaire hypercholesterolemie. Dit betekent dat het wordt doorgegeven in de familie.

Tot 19 jaar is het LDL-cholesterol hoger bij meisjes en vrouwen. Na 19 jaar is het hoger bij mannen. Rond de 50 jaar stijgt het cholesterol bij vrouwen juist meer. Deze wisselingen komen door veranderingen in de hormonen. 

Geslacht

Hoog cholesterol vergroot de kans op hart- en vaatziekten evenveel voor mannen en vrouwen. Maar de cholesterolwaarden wisselen meer bij vrouwen. Dit komt door veranderingen in hormonen. Het cholesterol van vrouwen stijgt bijvoorbeeld tijdens:

  • de eisprong;
  • een zwangerschap;
  • de overgang (menopauze).

Volwassen vrouwen tot aan de overgang hebben vaak een lager cholesterol dan mannen. Vrouwen hebben dan ook een lager risico op hart- en vaatziekten. Rond de overgang stijgt het cholesterol bij vrouwen. Daarmee stijgt ook het risico op hart- en vaatziekten.

Wanneer een hoger risico?

Je hebt een verhoogd risico op hart- en vaatziekten als:

  • je totaal cholesterol waarde 5 of hoger is.
  • je LDL-cholesterol waarde 3 of hoger is.
  • je triglyceriden 2 of hoger zijn.
  • je HDL-cholesterol lager is dan 1.

Interessant voor jou

Stel je vraag aan onze voorlichters of ervaringsdeskundigen

  • Chat via de chatknop onder in beeld (van 10.00 tot 13.00 uur en van 13.30 tot 16.30 uur)
  • Bel met een voorlichter: 0900 3000 300 (9.00 tot 13.00 uur, € 0,05 per minuut)

We zijn bereikbaar van maandag t/m vrijdag, met uitzondering van feestdagen.

Deze pagina is inhoudelijk gecontroleerd door medische deskundigen.

Wij hebben de tekst over cholesterol onder andere gemaakt met: