Hartfalen
Hartfalen is een ziekte waarbij het hart minder goed bloed rondpompt. Hierdoor krijgen je organen en spieren te weinig zuurstof en voedingsstoffen. Je kunt je hierdoor sneller moe of kortademig voelen. Hartfalen is meestal een chronische aandoening. Lees op deze pagina meer over de verschillende vormen, symptomen en oorzaken van hartfalen.
Belangrijke informatie op een rij
- Bij hartfalen pompt je hart minder goed bloed rond dan normaal.
- Je kunt klachten krijgen, zoals moeheid, benauwdheid en vocht vasthouden (bijvoorbeeld dikke enkels of voeten).
- Hartfalen is meestal een chronische ziekte. Het gaat niet meer over.
- De klachten kunnen in de loop van de tijd erger worden.
- Er zijn veel verschillende oorzaken van hartfalen. Oorzaken die veel voorkomen zijn een eerder hartinfarct en lange tijd een hoge bloeddruk.
- Je krijgt vaak medicijnen en leefstijladvies om de klachten te verminderen.
Hoe werkt het hart?
Voordat we meer uitleg geven over hartfalen, is het belangrijk om te weten hoe het hart werkt. Het hart is een spier en pompt bloed door je lichaam. Bij elke hartslag knijpt het hart samen en duwt het bloed naar je organen en spieren. Daarna ontspant het hart weer en vult het zich opnieuw met bloed. Dit gebeurt de hele dag door, zonder pauze.
Welke vormen van hartfalen zijn er?
Er zijn 2 verschillende vormen van hartfalen:
- Hartfalen met verminderde knijpkracht
- Hartfalen door een stijve hartspier
Voor de diagnose van hartfalen, meet de arts hoeveel bloed de linkerhartkamer bij elke slag uitpompt (ejectiefractie).
Links- en rechtszijdig hartfalen
Je kunt hartfalen aan de linkerkant, de rechterkant of aan beide kanten van het hart hebben. Het hart heeft namelijk een linker- en een rechterhelft met ieder een eigen taak. De rechterhelft pompt zuurstofarm bloed naar de longen. De linkerhelft pompt zuurstofrijk bloed naar de rest van het lichaam.
Linkszijdig hartfalen
Het hart pompt minder goed bloed naar het lichaam. Hierdoor kan er vocht ontstaan in de longen. Je kunt daardoor sneller benauwd of vermoeid zijn.
Rechtszijdig hartfalen
Het hart pompt minder goed bloed naar de longen. Hierdoor hoopt vocht zich eerder op in de benen, enkels of buik. Je kunt daardoor opgezette benen of enkels krijgen.
Meestal begint hartfalen aan één kant en kan het later ook de andere kant beïnvloeden.
Wat zijn de symptomen van hartfalen?
De meest voorkomende symptomen van hartfalen zijn kortademigheid en vermoeidheid. Ook houden mensen vaak vocht vast in de benen, enkels of buik. De klachten verschillen per persoon en worden vaak langzaam erger.
Symptomen die vaak voorkomen
- Kortademigheid, vooral bij inspanning of ’s nachts;
- Vermoeidheid;
- Langzaam herstel na inspanning;
- Vocht vasthouden (opgezette benen, enkels of buik);
- Je wordt zwaarder, ook als je niet meer eet. Dat komt door vocht in het lichaam;
- Onrustig slapen en ‘s nachts vaak moeten plassen;
- Kriebelhoest (vooral bij plat liggen).
Minder bekende symptomen
- Problemen met concentratie of geheugen, verwardheid;
- Hartkloppingen;
- Opgeblazen gevoel in de buik, minder eetlust;
- Koude handen en voeten.
Wanneer 112 bellen?
Word je plotseling erg benauwd en gaat dit niet over? Bel dan direct 112. Er is dan snel behandeling nodig.
Wat zijn de oorzaken van hartfalen?
Hartfalen ontstaat door schade aan het hart. De meest voorkomende oorzaken zijn een eerder hartinfarct, langdurig hoge bloeddruk en andere hartziekten, zoals:
- hartritmestoornissen;
- hartklepaandoeningen;
- hartspierziekten.
Het is belangrijk om ook de oorzaak van hartfalen te behandelen. Hieronder lees je meer over de verschillende oorzaken van hartfalen.
Veelvoorkomende oorzaken
Een eerder hartinfarct
Één van de oorzaken van hartfalen is een hartinfarct. Een hartinfarct beschadigt de hartspier. Er ontstaat een litteken. Op de plek van het litteken trekt het hart niet meer samen. Hierdoor neemt de pompfunctie van het hart af en kan hartfalen ontstaan.
Hoge bloeddruk
Bij een hoge bloeddruk moet het hart harder werken dan normaal. Het moet tegen een hoge druk het bloed in het lichaam pompen. De hartspier wordt dikker en minder soepel door langere tijd een hoge bloeddruk. Dit kan hartfalen veroorzaken. Een gezonde bloeddruk is dus heel belangrijk.
Oorzaken door hartziekten
Sommige hartaandoeningen kunnen het hart overbelasten, waardoor de pompfunctie van het hart achteruitgaat. Hieronder vind je meer informatie per ziekte.
Overige oorzaken hartfalen
Er zijn nog andere oorzaken van hartfalen. Je hart kan beschadigd raken:
- bij nierproblemen
- door infectieziekten
- bij sommige longaandoeningen en longembolie
- door veel alcohol- en drugsgebruik
- na chemotherapie
- na bestraling in de buurt van het hart
Leven met hartfalen? Stap voor stap meer grip
Video
Hartfalen binnen een minuut uitgelegd
Veelgestelde vragen over hartfalen
Heb je hartfalen of heeft iemand in je omgeving hartfalen? Hieronder vind je antwoorden op vragen die vaak worden gesteld over hartfalen.
Symptomen en klachten
Toekomst met hartfalen
Leven met hartfalen
Interessant voor jou
Stel je vraag aan onze voorlichters of ervaringsdeskundigen
- Chat via de chatknop onder in beeld (van 10.00 tot 13.00 uur en van 13.30 tot 16.30 uur)
- Bel met een voorlichter: 0900 3000 300 (9.00 tot 13.00 uur, € 0,05 per minuut)
Onze voorlichters zijn bereikbaar van maandag t/m donderdag, met uitzondering van feestdagen. Onze ervaringsdeskundigen zijn bereikbaar van maandag t/m vrijdag.
Deze pagina is gecontroleerd door drs. Marleen Glade
Zij is medisch deskundige bij de Hartstichting. Ze is gespecialiseerd in hartfalen en andere hart- en vaatziekten, zoals hartritmestoornissen en hart- en vaataandoeningen bij vrouwen. Marleen studeerde Biomedische Wetenschappen aan de Universiteit Utrecht en deed onderzoek naar hartfalen.
Waar komt deze informatie vandaan?
Deze pagina is gemaakt met informatie uit medische richtlijnen en betrouwbare bronnen. We gebruikten onder andere deze bronnen:
- de Guidelines for the diagnosis and treatment of acute and chronic heart failure (2021);
- de Guidelines for the diagnosis and treatment of acute and chronic heart failure (2023);
- de NHG-richtlijnen Hartfalen (2024);
- informatie van Heart Failure Matters.
We vinden het belangrijk dat je onze informatie goed begrijpt. Daarom testen we onze teksten met mensen zoals jij. Zo maken we onze website zo duidelijk en toegankelijk mogelijk.