Vetten: welke zijn goed voor je hart en bloedvaten?
Je lichaam heeft vet nodig, maar te veel vet is niet goed. Vooral verzadigd vet verhoogt je cholesterol en is daarom niet zo goed voor je hart- en bloedvaten. Ontdek hier hoe je zelf iets kunt doen om je kans op hart- en vaatziekten te verlagen door te letten op vet in je voeding.
Advies Hartstichting
- Vervang verzadigd vet in de voeding zoveel mogelijk door onverzadigd vet;
- Eet 1 tot 2 keer per week vis. Kies bij voorkeur voor vette vis, zoals zalm of haring;
- Ben je hartpatiënt en kun of wil je geen vis eten? Overleg dan met je arts hoe je genoeg omega 3-vetzuren binnen kunt krijgen.
Waarom heb je vetten nodig?
Je lichaam heeft elke dag wat vet nodig. Vetten in je voeding gebruikt je lichaam voor verschillende functies.
- Je lichaam zet vetten uit je voeding om in energie;
- Vetten zijn nodig als bouwsteen voor je cellen, hormonen en gal;
- Voor het opnemen van vitamine A, D, E en K uit je voeding is vet nodig.
Welke vetten zijn er?
Vetten in onze voeding zijn altijd een mengsel van verzadigde en onverzadigde vetzuren.
Vooral verzadigd vet is niet goed. Veel verzadigd vet in je voeding verhoogt je cholesterol. Dit verhoogt het risico op hart- en vaatziekten. Onverzadigd vet zorgt ervoor dat je lichaam cholesterol beter afvoert. Vervang daarom verzadigd vet in je voeding zoveel mogelijk door onverzadigd vet.
Onverzadigd vet
Onverzadigd vet is het goede vet. Het is meestal zacht of vloeibaar bij kamertemperatuur. Onverzadigd vet zit onder andere in:
- vette vis
- avocado
- plantaardige olie (behalve kokosolie en palmolie)
- vloeibare bak- en braadproducten
- vloeibare margarine
- zachte margarine en halvarine (light)
- noten, pitten en zaden
Onverzadigde vetzuren kun je onder verdelen in verschillende groepen: je hebt meervoudig onverzadigde vetzuren en enkelvoudig onverzadigde vetzuren. Er zijn 3 soorten omega-vetzuren:
Omega-3
- Is een meervoudig onverzadigd vetzuur
- De bekende vormen zijn
- ALA (alfalinoleenzuur): zit in lijnzaadolie, raapzaadolie, sojaolie, noten en margarines.
- EPA: zit voornamelijk in vette vis, vandaar dat het ook wel een visvetzuur wordt genoemd. Er zit ook wat EPA in eieren en sommige soorten vlees.
- DHA: zit voornamelijk in vette vis, vandaar dat het ook wel een visvetzuur wordt genoemd. Er zit ook wat DHA in eieren en sommige soorten vlees.
Omega-6
- Is een meervoudig onverzadigd vetzuur
- De meest voorkomende vorm is linolzuur
- Omega-6 vetzuren zitten in onder andere plantaardige oliën zoals zonnebloemolie en sojaolie en sesamolie. Maar ook in margarine, halvarine en vloeibare bak- en braadvetten.
Omega-9
- Is een enkelvoudig onverzadigd vetzuur
Alfalinoleenzuur (omega-3) en linolzuur (omega-6) kan je lichaam niet zelf aanmaken. Deze moet je dus via de voeding binnenkrijgen. Je lichaam kan van ALA een heel klein beetje EPA en DHA zelf maken. Maar het handigste is dus om die ook uit voeding te halen.
Verzadigd vet
Verzadigd vet is minder goed voor je hart en bloedvaten. Je herkent dit type vet doordat het bij kamertemperatuur vaak vast is.
Verzadigd vet zit veel voor in dierlijke producten, waaronder:
- roomboter en ghee
- margarine in een wikkel
- kokosolie en palmolie
- volle melkproducten en kaas (48+)
- vet vlees, vette vleeswaren en worst
- koek, chocola, gebak
- snacks
Hoeveel verzadigd vet mag je eten per dag?
Veel Nederlanders eten te veel verzadigd vet. Het advies is om zo min mogelijk verzadigd vet binnen te krijgen. Maar in ieder geval maximaal 10% van je dagelijkse calorieën.
- Voor een vrouw bij 2000kcal: ongeveer 22 gram verzadigd vet per dag
- Voor een man bij 2500 kcal: ongeveer 28 gram verzadigd vet per dag
Transvet
Transvet is een type onverzadigd vet dat juist niet goed is voor de gezondheid. Transvetten verhogen het slechte LDL-cholesterol en verlagen het HDL-cholesterol.
Transvetten komen van nature vooral voor in melk, roomboter, kaas en vlees. Transvet kan ook ontstaan bij het gedeeltelijk harden van vetten in de fabriek. Maar dit gebeurt in Nederland niet meer. Daarom zitten in andere producten in Nederland bijna geen transvetten meer.
Hoeveel vet heb je nodig?
Vet is nodig, maar je moet er niet te veel van binnenkrijgen. Vetten bevatten namelijk veel calorieën. Als je veel vet eet en weinig beweegt, dan heb je meer kans op overgewicht. En het maakt ook uit welk vet je eet. Vooral verzadigd vet is niet goed voor je hart en bloedvaten.
Op een dag moet ongeveer 20 tot 40% van de calorieën die je binnenkrijgt uit vet komen. Dat komt voor een man neer op ongeveer 56 tot 111 gram (bij 2500 kcal) en voor een vrouw op ongeveer 44 tot 89 gram vet per dag (bij 2000 kcal). Het liefst kies je hierbij voor zoveel mogelijk onverzadigd vet.
Interessant voor jou
Stel je vraag aan onze voorlichters of ervaringsdeskundigen
- Chat via de chatknop onder in beeld (van 10.00 tot 13.00 uur en van 13.30 tot 16.30 uur)
- Bel met een voorlichter: 0900 3000 300 (9.00 tot 13.00 uur, € 0,05 per minuut)
Onze voorlichters zijn bereikbaar van maandag t/m donderdag, met uitzondering van feestdagen. Onze ervaringsdeskundigen zijn bereikbaar van maandag t/m vrijdag.