Consortiumfinanciering 2025
Op deze pagina staat een overzicht van de consortia die in 2025 financiering van de Hartstichting ontvingen. Consortia zijn grote landelijke onderzoeken waarin meerdere onderzoekers samenwerken. Op woensdag 11 maart 2026 reiken we de financiering aan de onderzoekers uit tijdens een feestelijke middag in theater Diligentia in Den Haag.
Klik op een onderzoek om er meer over te lezen
Hartschade na hartinfarct herstellen
Onderzoeksleiders: dr. Jan Willem Buikema (Amsterdam UMC) en prof. dr. Leon de Windt (Maastricht University)
Een hartinfarct laat blijvende hartschade achter. In FIXIT ontwikkelen onderzoekers een nieuwe therapie die het hart stimuleert om zichzelf te herstellen om hartfalen te voorkomen.
Na een hartinfarct blijft het hart vaak blijvend beschadigd. Waar hartspiercellen afsterven, ontstaat littekenweefsel dat niet meepompt. In het FIXIT-onderzoek werken onderzoekers, onder leiding van dr. Jan Willem Buikema van Amsterdam UMC en prof. dr. Leon de Windt van Maastricht University, aan een therapie die het hart stimuleert om zichzelf te repareren. Het doel: verloren hartspierweefsel terugbrengen en zo hartfalen helpen voorkomen.
Ernstige aandoening
In Nederland leven 1,7 miljoen mensen met een hart- of vaatziekte, waaronder 240.000 mensen met hartfalen. Jaarlijks krijgen ongeveer 35.000 mensen een hartinfarct. Dankzij betere zorg overleven steeds meer mensen zo’n infarct, maar daarna blijft altijd schade achter. Die schade merk je niet altijd meteen, maar kan jaren later alsnog leiden tot afnemende pompkracht en hartfalen. Beschadigde hartspiercellen worden vervangen door littekenweefsel. Daardoor kan het hart minder goed pompen en houden mensen soms langdurig klachten. Hartfalen is een ernstige aandoening met veel ziekenhuisopnames en een verhoogde kans op overlijden. Vooral vrouwen ontwikkelen na een infarct relatief vaak hartfalen.
Herstelkracht van het hart
Met FIXIT wil het consortium een doorbraak bereiken: een behandeling die het hart van binnenuit aanzet tot herstel. De onderzoekers combineren kleine moleculen en microRNA’s tot een ‘cocktail’ die hartspiercellen opnieuw activeert. Het idee is dat deze cellen weer kunnen delen én zich kunnen verplaatsen naar het littekengebied. Zo willen de onderzoekers de natuurlijke herstelkracht van het hart opnieuw inschakelen.
De therapie wordt stap voor stap ontwikkeld en getest. Eerst zoeken de onderzoekers in het laboratorium naar de beste combinatie van stoffen op stamcellen. Daarna testen zij deze in 3D-modellen van menselijk hartweefsel, waarin littekenvorming wordt nagebootst. Vervolgens onderzoeken ze of het hart hiermee echt beter herstelt en weer sterker gaat pompen. Als de resultaten positief zijn, volgt de stap naar realistisch menselijk hartweefsel en een model dat sterk lijkt op het menselijke hart. Tegelijk onderzoekt het consortium belangrijke vragen over betaalbaarheid, gelijke toegang en goede communicatie met patiënten en publiek.
Kwaliteit van leven verbeteren
Als FIXIT succesvol is, kan dit de eerste therapie worden die hartschade echt herstelt in plaats van alleen klachten te verminderen. Dat kan de ziektelast van hartfalen sterk verlagen en de kwaliteit van leven van honderdduizenden mensen verbeteren.
Erfelijke hartziekte beter opsporen en voorspellen met DNA-onderzoek
Onderzoeksleiders: prof. dr. Peter van Tintelen (UMC Utrecht) en prof. mr. dr. Corrette Ploem (Amsterdam UMC)
Erfelijke hartziekten komen vaak voor en worden vaak te laat ontdekt. In dit onderzoek bestuderen wetenschappers bij welke mensen zonder hartklachten het zinvol is een DNA-test uit te voeren om een erfelijke aanleg voor een hartziekte te kunnen opsporen. Dit kan ernstige hartproblemen voorkomen of uitstellen.
Ongeveer één op de 100 tot 200 mensen heeft een erfelijke aanleg voor hartziekten. Deze mensen kunnen al jong ernstige hartproblemen krijgen, zoals een hartstilstand of hartfalen.
Vroege opsporing
Erfelijke hartziekten worden helaas vaak laat vastgesteld. Veel mensen laten zich pas testen op een mogelijke DNA-fout als ze al klachten hebben. Dan is hun hart vaak al ziek. Vroege opsporing is belangrijk, omdat cardiologen met behandeling ernstige gevolgen kunnen voorkomen of uitstellen.
Als artsen een DNA-fout bij iemand ontdekken die nog niet ziek is, is niet te voorspellen wanneer deze persoon ziek wordt en hoe ernstig de ziekte zal verlopen. Daarom moeten deze mensen regelmatig voor controle naar het ziekenhuis.
Ziekte beter voorspellen
Met dit project willen onderzoekers de opsporing en voorspelling van erfelijke hartziekten met DNA-onderzoek verbeteren. Ze kijken daarbij niet alleen naar zeldzame DNA-fouten die een groot risico op hartproblemen geven, maar ook naar DNA-veranderingen die de kans op hartproblemen licht vergroten. Bij elkaar opgeteld kunnen meerdere van deze DNA veranderingen veel invloed hebben.
De onderzoekers gaan kijken hoe vaak deze veranderingen in het DNA voorkomen in de Nederlandse bevolking. En of je beter kunt voorspellen wie ziek wordt als je mensen met een erfelijke aanleg ook op deze DNA-veranderingen onderzoekt. Vervolgens gaan ze bepalen welke groepen vooral voordeel zullen hebben van een DNA-test, en welke controles mensen met een erfelijke aanleg nodig hebben. Ook zullen de onderzoekers antwoord geven op de vraag hoe je DNA-screening verantwoord en betaalbaar vanuit de zorg kunt aanbieden.
Verschillen in hartgezondheid verkleinen door rekening te houden met herkomst
Onderzoeksleiders: prof. dr. Bert-Jan van den Born (Amsterdam UMC) en prof. dr. Maryam Kavousi (Erasmus MC)
De huidige aanpak om hart- en vaatziekten te voorkomen sluit onvoldoende aan bij mensen met een niet-Europese herkomst. In samenwerking met andere door de Hartstichting gesteunde projecten wil dit onderzoeksproject daarin verandering brengen. Door betere registratie, aangepaste diagnostiek en verbeterde voorspelmodellen willen de onderzoekers bestaande gezondheidsverschillen verkleinen.
Ongeveer één op de vijf inwoners van Nederland heeft een niet-Europese herkomst, waaronder mensen met een Surinaamse, Ghanese, Turkse of Marokkaanse achtergrond. In deze bevolkingsgroepen komen hart- en vaatziekten en risicofactoren zoals hoge bloeddruk, overgewicht en diabetes vaker voor, vooral bij vrouwen.
Gemiste diagnoses
De huidige preventiestrategieën blijken voor deze groepen minder effectief. Veel methoden om hart- en vaatziekten te voorspellen en op te sporen zijn namelijk ontwikkeld op basis van gegevens van mensen met een Europese herkomst. Bovendien wordt afkomst in onderzoek en zorgregistraties vaak niet structureel vastgelegd. Daardoor schatten bestaande risicomodellen het risico op hart- en vaatziekten bij mensen met een niet-Europese achtergrond regelmatig onjuist in. Dit kan leiden tot gemiste diagnoses en een minder goede behandeling.
Gezondheidsverschillen verkleinen
Om dit te verbeteren gaan de onderzoekers herkomst systematisch vastleggen in onderzoek en in ziekenhuizen. Daarnaast gaan de onderzoekers genetische testen die het risico op hart- en vaatziekten voorspellen aanpassen, zodat deze ook betrouwbaar zijn voor mensen met een niet-Europese achtergrond. Het onderzoek richt zich ook op specifieke hart- en vaatziekten. Zo worden nieuwe grenswaarden onderzocht om te bepalen bij welke grootte een aorta-aneurysma gevaarlijk wordt. Ook gaan de onderzoekers hartfilmpjes (ECG’s) analyseren om te beoordelen hoe goed bestaande modellen hartritmestoornissen voorspellen in verschillende bevolkingsgroepen. Waar nodig worden deze modellen aangepast en verbeterd.
Door hart- en vaatziekten beter te voorspellen bij bevolkingsgroepen met een niet-Europese herkomst hopen de onderzoekers gezondheidsverschillen te verkleinen en de hartgezondheid te verbeteren.
Digitale hulpmiddelen voor betere thuismonitoring van hartfalenpatiënten met een ICD
Onderzoeksleiders: prof.dr. Mathias Meine (UMC Utrecht) & dr. Anastasia Egorova (LUMC)
Veel mensen met hartfalen hebben een ICD. Dit apparaat kan gevaarlijke hartritmestoornissen stoppen en verzamelt ook veel gegevens over het hart. Deze gegevens worden naar het ziekenhuis gestuurd. Zorgverleners gebruiken deze gegevens nog maar beperkt, terwijl ze waardevolle inzichten kunnen geven in hoe het met een patiënt gaat. Onderzoekers gaan digitale hulpmiddelen ontwikkelen om de thuismonitoring van deze patiënten te verbeteren.
In Nederland leven ruim 246.000 mensen met hartfalen. Deze aandoening komt steeds vaker voor en veroorzaakt veel klachten, ziekenhuisopnames en zorgkosten. Veel hartfalenpatiënten hebben een implanteerbare cardioverter defibrillator (ICD) om gevaarlijke hartritmestoornissen te verhelpen.
Meer aandacht voor patiënten nodig
Moderne ICD’s sturen veel gegevens naar het ziekenhuis. Meer dan 90% van deze meldingen blijkt onschuldig, maar zorgverleners moeten een groot deel ervan handmatig beoordelen. Dit kost veel tijd, waardoor er minder aandacht overblijft voor patiënten die deze het hardst nodig hebben – zoals patiënten bij wie hartfalen verergert.
Patiënten met een ICD krijgen beperkte terugkoppeling over de verstuurde gegevens, terwijl zij zelf waardevolle informatie en vaak ook vragen hebben over hun klachten en dagelijks functioneren. Op dit moment worden de gegevens die de ICD verstuurt en de informatie van de patiënt niet automatisch gecombineerd. Dit zou het zorgproces wel persoonlijker en efficiënter kunnen maken.
Speciale app herkent slechtere gezondheid
Met dit project willen onderzoekers de thuismonitoring van hartfalenpatiënten met een ICD verbeteren. Zij gaan slimme digitale hulpmiddelen ontwikkelen die onbelangrijke meldingen van de ICD automatisch filteren en zich richten op belangrijke veranderingen. Zo kunnen zorgverleners signalen van een slechtere gezondheid, zoals vocht vasthouden, vroeg herkennen en de behandeling op tijd aanpassen. Daarnaast ontwikkelen de onderzoekers een speciale app voor patiënten. In deze app kunnen patiënten klachten en veranderingen in hun gezondheid vastleggen. Deze informatie wordt gecombineerd met de gegevens van de ICD, waarna zij persoonlijke adviezen ontvangen vanuit het ziekenhuis. De app bevat ook voorlichtingsmodules over hartfalen, leven met een ICD en zelfzorg.
Deze digitale hulpmiddelen moeten bijdragen aan een snellere herkenning en behandeling van hartproblemen, minder ziekenhuisopnames en een betere kwaliteit van leven van patiënten. Daarnaast vergroten ze de betrokkenheid van patiënten bij hun eigen zorg.
Een digitaal energiemodel van het hart voor persoonlijke behandeling van hartfalen
Onderzoeksleiders: prof. dr. Jolanda van der Velden (Amsterdam UMC) & prof. dr. Natal van Riel (Technische Universiteit Eindhoven)
Hartfalen is een ernstige ziekte die nog moeilijk op maat te behandelen is. In dit project werken onderzoekers aan een computermodel dat moet gaan voorspellen welk medicijn het beste werkt bij welke patiënt. Zo kan elke patiënt de juiste medicijnen en een betere kwaliteit van leven krijgen.
Bij hartfalen pompt het hart onvoldoende bloed rond. Deze ziekte kan door veel verschillende oorzaken ontstaan. Erfelijke fouten kunnen al op jonge leeftijd tot hartfalen leiden. Op hogere leeftijd ontstaat hartfalen meestal door een combinatie van verschillende oorzaken. Bij hartfalen wordt het hart ook steeds zieker.
Kwaliteit van leven
Bij de ene patiënt gebeurt dat sneller dan bij de andere. Vooral hartfalen op jonge leeftijd heeft een grote impact op het leven van kinderen en hun families. Veel patiënten kunnen door de ziekte niet of veel minder werken en vaak niet meer het werk doen dat zij het liefst willen doen. De ziekte zorgt daardoor voor een hogere financiële last, en heeft een enorme invloed op de kwaliteit van leven van patiënten en hun omgeving. Daarnaast zorgen deze ziektes voor hoge medische kosten in de zorg.
Helaas kunnen artsen niet goed bepalen hoe ziek iemands hart is. Ook kunnen artsen nog niet vaststellen welk probleem in de hartspiercellen de hartziekte bij een patiënt veroorzaakt. Als artsen dat wel zouden kunnen, zouden ze patiënten beter op maat kunnen behandelen.
Miniharten uit eigen stamcellen
Uit recent onderzoek blijkt dat hartfalen ontstaat als de energie die het hart nodig heeft niet gelijk is aan de energie die het hart ontvangt. Er zijn verschillende medicijnen beschikbaar die zo’n verstoorde energiebalans kunnen herstellen. Daarvoor moeten artsen alleen wel weten wie welke medicijnen nodig heeft.
In dit project gaan onderzoekers daarom een computermodel ontwikkelen dat de energieproductie en -behoefte van het hart nabootst. Dit energiemodel gaan ze testen met miniharten gemaakt uit stamcellen van patiënten. Met dit model willen de onderzoekers voorspellen welk medicijn werkt bij welke patiënt. Samen met patiënten en zorgverleners gaan ze ook uitzoeken of het computermodel betaalbaar en toegankelijk is. En ze brengen in kaart welke stappen nodig zijn om het computermodel in de praktijk te gebruiken.
Binnen 10 jaar moet dit project leiden tot een betere, tijdige en persoonlijke behandeling. Dit kan de kwaliteit van leven van hartfalen patiënten sterk verbeteren.
Rechterkamerfalen eerder herkennen en beter behandelen
Onderzoeksleiders: prof. dr. Frances de Man (Amsterdam UMC) en prof. dr. Linda van Laake (UMC Utrecht)
Rechterkamerfalen wordt vaak te laat ontdekt en er is nog geen behandeling die de rechterhartkamer echt verbetert. In het ARROW-onderzoek bundelen onderzoekers hun krachten om dit te veranderen.
Rechterkamerfalen is een ernstig en vaak onderbelicht probleem. Het wordt vaak pas laat ontdekt, terwijl de gevolgen groot zijn. Daarom start een team van cardiologen, moleculair biologen en datawetenschappers het ARROW-onderzoek. De onderzoekers willen rechterkamerfalen eerder kunnen voorspellen én nieuwe behandelingen ontwikkelen, zodat patiënten sneller de juiste zorg krijgen.
Nog geen behandeling
Dat is hard nodig. De afgelopen decennia zijn grote successen geboekt bij hartfalen van de linkerhartkamer. Voor de rechterhartkamer geldt dat veel minder, terwijl juist deze hartkamer vaak bepaalt hoe het met iemand afloopt. Als de rechterkant van het hart het bloed niet goed genoeg meer kan rondpompen, kan dat leiden tot vochtophoping, schade aan organen zoals lever en nieren, en meer ziekenhuisopnames. Toch bestaat er nog geen behandeling die de rechterhartkamer echt beter maakt.
Risico's voorspellen
Rechterkamerfalen kan op verschillende manieren ontstaan. Soms krijgt de rechterkamer ineens te veel bloed te verwerken, bijvoorbeeld na een steunhart of bij een lekkende hartklep. Soms moet de rechterkamer langdurig tegen een te hoge druk in de longvaten in pompen, zoals bij pulmonale hypertensie. En soms raakt de rechterkamer zelf beschadigd, bijvoorbeeld door een erfelijke aandoening of een ontsteking van de hartspier. In al deze situaties kunnen artsen nu vooral klachten behandelen, bijvoorbeeld met plaspillen. Maar het echte probleem blijft.
Het ARROW-consortium gaat daarom betere risicomodellen ontwikkelen om eerder te zien wie rechterkamerfalen krijgt. Ook zoeken de onderzoekers naar nieuwe biomarkers in bloed en weefsel, zodat artsen sneller kunnen ingrijpen. En met een humaan celmodel testen ze nieuwe behandelstrategieën die de rechterhartkamer kunnen beschermen. Zo krijgt de ‘vergeten’ hartkamer eindelijk de aandacht die ze verdient en krijgen patiënten eerder de zorg die ze nodig hebben.
Gezond eten goedkoper, makkelijker en vanzelfsprekender
Onderzoeksleiders: dr. Joreintje Mackenbach-van Es (Amsterdam UMC) en prof. dr. Frank van Lenthe (Erasmus MC Rotterdam)
Gezond eten is voor veel mensen niet de makkelijke keuze, omdat onze voedselomgeving juist ongezonde opties stimuleert. Het nieuwe consortium PREMIER-CVD onderzoekt waarom beleid om dit te veranderen steeds vastloopt en hoe we de blokkades kunnen doorbreken.
Hart- en vaatziekten komen vaker voor bij mensen met een lagere sociaaleconomische positie. Een gezond voedingspatroon helpt om deze ziekten te voorkomen, maar dat is in de praktijk moeilijk vol te houden. Onze omgeving maakt ongezonde keuzes vaak makkelijker dan gezonde.
Gezonde keuze moeilijk gemaakt
In onze huidige voedselomgeving zijn ongezonde producten vaak goedkoper, overal beschikbaar en sterk zichtbaar. Denk aan aanbiedingen voor frisdrank en snacks, fastfood op elke hoek, en ongezonde keuzes bij kassa’s en tankstations. Gezonde voeding is er ook, maar is vaak duurder of minder aantrekkelijk gepresenteerd. Daardoor wordt het voor mensen lastig om dagelijks gezond te kiezen, ook als ze dat graag willen.
Toch blijft beleid om de voedselomgeving gezonder te maken in Nederland vaak uit. Dat komt door blokkades in het systeem. Bedrijven hebben economische belangen en leggen de verantwoordelijkheid vaak bij de consument. Tegelijk ervaren mensen maatregelen zoals prijsprikkels of regels voor reclame soms als betutteling. Politiek en samenleving zijn daardoor terughoudend. En als maatregelen er wél komen, bestaat het risico dat ze worden omzeild.
Sterker beleid
Daarom pakt PREMIER-CVD het probleem bij de kern aan. De onderzoekers bedenken niet nóg een losse maatregel, maar onderzoeken waarom veranderingen steeds vastlopen. Ze combineren kennis uit economie, sociologie, communicatie en recht om oplossingen te vinden die eerlijk én haalbaar zijn.
De onderzoekers bekijken vier onderdelen: welke financiële prikkels ongezond aanbod belonen, waar wantrouwen en weerstand vandaan komen, hoe erover wordt gesproken in media en politiek, en hoe regels sterker en rechtvaardiger kunnen worden gemaakt. Samen met burgers, beleidsmakers, experts en bedrijven vertalen ze dit naar praktische handvatten voor beleid.
Als PREMIER-CVD slaagt, helpt dit om een voedselomgeving te creëren waarin gezonde keuzes vanzelfsprekender worden, voor kinderen én volwassenen. Daarmee kunnen we hart- en vaatziekten voorkomen en gezondheidsverschillen in Nederland verkleinen.
Verbeterde opsporing, risicovoorspelling en therapie voor erfelijke hartaandoeningen
Onderzoeksleider: prof. Jolanda van der Velden (Amsterdam UMC)
Ongeveer 1 op de 200 mensen krijgt in hun leven te maken met een erfelijke hartziekte. Het project ‘PRECISE - Improving detection, risk prediction and therapy for inherited heart diseases’ krijgt financiering van de Hartstichting en NWO om zes jaar lang onderzoek te doen naar deze ziekten.
De diagnose van een erfelijke hartziekte heeft grote impact op het leven van vaak jonge mensen en hun omgeving. De Hartstichting vindt het belangrijk dat mensen met erfelijke hartziekten meer gezonde levensjaren en een betere kwaliteit van leven hebben. We willen dat in de toekomst niemand meer wordt overvallen door een erfelijke hartziekte.
Verschillende vakgebieden
Het PRECISE-project brengt wetenschappers uit allerlei verschillende vakgebieden bij elkaar, waaronder volwassen- en kindercardiologie, (klinische) genetica, fysiologie, datawetenschap, gezondheidseconomie en onderwijs. Samen met (internationale) samenwerkingspartners, cofinanciers, ervaringsdeskundigen en patiëntenorganisaties wil het consortium erfelijke hartaandoeningen beter kunnen opsporen, voorspellen en de behandeling verbeteren.
Het consortium heeft vier doelstellingen
- Het in kaart brengen van belemmeringen die mensen hebben om genetische screening te doen en het ontwikkelen van interventies om erfelijke hartaandoeningen tijdig op te sporen (DETECT).
- Met behulp van multimodale modellen het risico op erfelijke hartaandoeningen voorspellen en dit vertalen naar klinische richtlijnen (RISK).
- De behandelingseffectiviteit in kaart brengen door gebruik te maken van genetische en andere persoonlijke factoren en nieuwe behandelmogelijkheden onderzoeken op basis van nieuwe genetische inzichten (HIT).
- Het beoordelen van de maatschappelijke ziektelast en kosteneffectiviteit, het ondersteunen van evidence-based beleidsvorming, en het ontwikkelen van voorlichting voor patiënten en zorgverleners (IMPACT).