Hartstichting.nl wordt geladen

Wat is burgerwetenschap?

Bij burgerwetenschap doen burgers alleen of samen met beroepswetenschappers onderzoek. Dit heet met een moeilijk woord Citizen Science. Je kunt als burger op verschillende manieren meewerken. Je kunt bij het hele proces meedoen: van onderzoeksvraag bedenken tot het beoordelen van informatie die je verzamelt. Ook zijn er projecten waarbij je alleen helpt bij 1 onderdeel, zoals gegevens verzamelen. De nationale tuinvogeltelling is hier een bekend voorbeeld van.

Feiten en fabels over voeding en de menopauze

Burgerwetenschapper Marjoleine reageerde in 2024 op onze oproep. Zij had een aantal vragen: welke voedingsstrategieën helpen bij de menopauze? Welke informatie kun je vertrouwen? En hoe kun je tijdens de menopauze goed voor je hart zorgen? Daarna is het burgerwetenschapsproject MENOFOOD ontstaan. Hierin kijken vrouwen en onderzoekers samen hoe voeding, leefstijl en (hart)gezondheid te maken hebben met de menopauze.

Hoofdonderzoeker Kirsten Bevelander vertelt: “We zagen dat vrouwen veel dingen proberen om klachten te verminderen en hun hartgezondheid te steunen. Ze passen voeding en leefstijl aan, gebruiken supplementen en kruiden of kiezen voor hormoonsuppletie. Maar veel adviezen die rondgaan op bijvoorbeeld internet zijn niet wetenschappelijk bewezen. En soms kan het zelfs een nadeel hebben voor de gezondheid.

Kris Bevelander

Een groot succes van het project is de manier waarop vrouwen hebben meegedaan. Zij waren niet alleen deelnemer, maar ook onderzoeker. Hun ervaringen, vragen en ideeën hielpen het onderzoek vorm te geven. Er ontstond een community van meer dan 850 vrouwen. Zij zijn geïnteresseerd in onderzoek naar menopauze, leefstijl en gezondheid. De community groeit nog steeds.

Op Dress Red Day vragen we aandacht voor de hartgezondheid van vrouwen. MENOFOOD laat zien hoeveel waarde de ervaringen van vrouwen hebben. En hoe onderzoek sterker wordt wanneer onderzoekers en burgers samen nieuwe kennis ontwikkelen.”

Over MENOFOOD

  • Hoofdonderzoeker: Kirsten Bevelander (Radboudumc Nijmegen).
  • Burgerwetenschappers: Marjoleine, Alice en Monique.
  • MENOFOOD heeft in 2024 geld van de Hartstichting ontvangen, tegelijk met zes andere burgerwetenschapsprojecten.

Wat maakt burgerwetenschap bijzonder?

Veel mensen vinden onderzoek doen leuk en leerzaam. Als burgerwetenschapper leer je veel over hart- en vaatziekten, je eigen gezondheid en je eigen vragen daarover. Je krijgt een kijkje in de keuken van organisaties die onderzoek doen. Met jouw betrokkenheid krijgen we meer kennis over hartgezondheid en help je jezelf en andere burgers. Dat is waardevol voor onze samenleving.

Veelgestelde vragen

  • Waarom steunt de Hartstichting burgerwetenschap?

    De Hartstichting wil bijdragen aan een goede hartgezondheid voor iedereen. De Hartstichting vindt het daarom belangrijk dat onderzoek goed aansluit bij de wensen van burgers. Burgerwetenschap verbetert de kwaliteit van onderzoek doordat burgers een unieke kijk hebben op een probleem. We denken dat er onderwerpen zijn waar wetenschappers nog niet aan hebben gedacht. Misschien vinden burgers deze onderwerpen wel belangrijk. Ook levert het informatie op waar onderzoekers anders geen toegang tot hebben. We zijn ook benieuwd welke oorzaken van buitenaf invloed hebben ons lichaam en onze gezondheid. 

  • Wie kan burgerwetenschapper worden?

    Eigenlijk kan iedereen burgerwetenschapper worden. Je hebt geen speciale kennis nodig. Het is belangrijk dat je interesse hebt of nieuwsgierig bent naar hart- en vaatziekten. Ook verwachten we dat je graag nieuwe dingen leert en dat je ideeën kunt voorstellen. Je moet het leuk vinden om met anderen samen te werken.

  • Wat verwacht de Hartstichting van burgerwetenschappers?

    We verwachten dat je tijd besteedt aan het onderzoek. Je gaat voor langere tijd samenwerken met beroepswetenschappers. Je hebt daarvoor tijd nodig om te overleggen en om onderzoek uit te voeren. Ook zul je, als je dat kan, soms naar een universiteit of onderzoeksinstituut moeten reizen. Hier krijg je natuurlijk een vergoeding voor.

  • Hoe kan ik me aanmelden?

    We hebben op dit moment geen oproep. Als er een oproep is maken we dat bekend via onze website. We delen nieuws hierover via onze nieuwsbrief en sociale media-kanalen.

Ik wil graag contact opnemen

Heb je een vraag of opmerking over burgerwetenschap? Neem dan contact met ons op via [email protected].

Nog meer voorbeelden van burgerwetenschap

Een aantal voorbeelden van projecten die onze partner ZonMw steunde:

  • Van Vrouwen voor Vrouwen

    Deel je gezondheid met je eigen vaginale bacteriën.

    Sommige bacteriën kunnen vaginale infecties voorkomen. Dit onderzoek bekijkt of het delen van zelf verzamelde bacteriën helpt bij het verbeteren van de vaginale gezondheid. De deelnemers en bedrijven die hieraan meedoen hopen zo een bacteriemix te ontwikkelen. Dit middel moet urineweg- of vaginale infecties bij vrouwen voorkomen. Lees hier meer over Van Vrouwen voor Vrouwen.

  • De Kwekerij

    Een Leidse test voor een nieuwe aanpak van diabetes type 2.

    Stichting Je Leefstijl Als Medicijn is een burgerinitiatief. Mensen met diabetes type 2 helpen elkaar online om gezonde gewoontes vol te houden. Dit doen zij samen met Stichting Vitality club. Bij deze organisatie moedigen mensen door het hele land elkaar aan om meer te bewegen. Lees hier meer over De Kwekerij.

  • VRBEELDING

    Beeld van een goed leven met dementie via VR-brillen.

    Veel mensen zijn bang om dementie te krijgen. Ze denken dat hun leven dan niet meer waardevol is. Deze angst kan de zorg of hoe iemand omgaat met een bekende met dementie beïnvloeden. Een VR-bril laat iemand een levensechte ervaring meemaken. Bijvoorbeeld hoe het is om met dementie te leven. Dit kan iemands beeld over dementie misschien veranderen. ​​​​​​Lees hier meer over VRBEELDING.