Waarom erfelijke hartziekten nog altijd te laat worden ontdekt
Erfelijke hartziekten worden in Nederland nog te vaak laat of niet herkend, met mogelijk ernstige gevolgen zoals hartritmestoornissen, hartfalen of plotseling overlijden op jonge leeftijd. Naar schatting 1 op de 140 mensen in Nederland heeft een erfelijke hart- of vaatziekte. Om de opsporing te verbeteren en behandeling beter op maat te maken, start 15 april een groot onderzoeksprogramma dat met 7,6 miljoen euro is gefinancierd door de Hartstichting en NWO.
Binnen één familie
Erfelijke hartziekten kunnen meerdere mensen binnen één familie treffen. Helaas komen veel mensen die risico lopen niet op tijd in beeld. Dat gebeurt bijvoorbeeld wanneer na het overlijden van een jong familielid geen onderzoek wordt gedaan naar een mogelijke erfelijke oorzaak, of wanneer familieleden na een diagnose geen DNA-onderzoek laten uitvoeren. Het onderzoek moet duidelijk maken welke drempels, zoals angst en onvoldoende kennis, hierbij een rol spelen en hoe je die kunt wegnemen.
Beter voorspellen wie risico loopt
Bij mensen met een erfelijke aanleg is het vaak lastig te voorspellen wie daadwerkelijk ziek wordt, wie ernstige problemen krijgt en wanneer. Want een erfelijke aanleg leidt niet altijd tot klachten of hartproblemen. Onderzoekers gaan daarom ook nieuwe voorspelmodellen ontwikkelen die verschillende soorten informatie combineren, zoals klachten, leeftijd, geslacht, metingen aan het hart (o.a. een hartfilmpje) en genetische gegevens. “Met dit programma willen we erfelijke hartziekten eerder herkennen, het individuele risico beter inschatten en behandelingen gerichter inzetten,” zegt onderzoeksleider prof. dr. Jolanda van der Velden (Amsterdam UMC).
Behandeling meer op maat
De onderzoeksinstellingen onderzoeken ook welke (nieuwe) behandelingen het beste werken bij verschillende groepen patiënten, waaronder behandelingen die aansluiten op specifieke erfelijke oorzaken. Met zorgverleners, patiënten en families kijken onderzoekers hoe uitkomsten snel en verantwoord in de zorg kunnen worden ingevoerd. De Hartstichting benadrukt het belang daarvan: “Erfelijke hartziekten veroorzaken veel leed en onzekerheid in families. Met deze investering willen we dat mensen met een verhoogd risico sneller in beeld komen en dat de zorg beter kan worden afgestemd op de patiënt”, aldus de Hartstichting.
Landelijke samenwerking en data
Voor het onderzoek werken instellingen in heel Nederland samen binnen het PRECISE-consortium. Daarnaast wordt gewerkt aan het verder opbouwen en verbeteren van landelijke registratie en data-infrastructuur, met gegevens van kinderen en volwassenen met een erfelijke hartziekte uit alle zeven universitaire medische centra, met passende waarborgen voor privacy en veiligheid.
Over het PRECISE-consortium
De volgende onderzoeksinstellingen werken samen: Amsterdam UMC, Erasmus MC, UMC Groningen, UMC Utrecht, Maastricht UMC+, Maastricht University, Saxion Hogeschool, HAN University of Applied Sciences, Universiteit Twente, Tilburg University en het Leids Universitair Medisch Centrum. Ook andere partners in binnen- en buitenland dragen bij aan het samenwerkingsverband, waaronder Stichting Hartedroom en de Europese HCM Patiënten Stichting.