Naar content if (isProduction) { } else { }

Hier komen de NAW-gegevens formulieren

Vragen over vaccinatie en corona

Laatste update: 3 november 2021
Vragen over vaccinatie en corona

Vragen over vaccinatie en corona

Veel hart- en vaatpatiënten hebben vragen over vaccinatie. Lees de antwoorden op veelgestelde vragen. 

Hartstichting: vaccineren is waardevol

De Hartstichting vindt vaccinatie tegen het coronavirus waardevol. Het vaccin beschermt jezelf, maar ook je familie, vrienden, collega’s en kwetsbare mensen om je heen. Voor ouderen en hart- en vaatpatiënten is de extra bescherming van een vaccin erg belangrijk. Zij hebben meer risico om ernstig ziek te worden van het coronavirus.

Er dreigt opnieuw uitstel van zorg door een groeiende groep coronapatiënten op de ic’s. We maken ons zorgen over de gevolgen voor hart- en vaatpatiënten als noodzakelijke hartoperaties niet door kunnen gaan. De Hartstichting roept daarom mensen op zich te laten vaccineren.

> Lees het nieuwsartikel (1-11-2021)

Veelgestelde vragen over vaccinatie

Hoe gaat de vaccinatie in zijn werk?

Je krijgt het vaccin via een prik in de bovenarm.
  • Krijg je het vaccin van Janssen? Dan krijg je 1 prik.
  • Krijg je het vaccin van Pfizer, Moderna of AstraZeneca? Dan krijg je 2 prikken. De tweede prik krijg je ongeveer 3-5 weken na de eerste prik.

Je bent 2 weken na (volledige) vaccinatie maximaal beschermd tegen het coronavirus.

Wat doet het vaccin in je lichaam?

Een vaccin bootst een besmetting na zonder dat je de ziekte krijgt. Zo leert het afweersysteem wat het moet doen als je na de vaccinatie het virus krijgt. Zo wordt voorkomen dat je ziek wordt door het coronavirus.

Er zijn 2 soorten vaccins: mRNA-vaccins en vectorvaccins. Ze werken allebei net iets anders. 

mRNA-vaccins

De vaccins van Pfizer en Moderna zijn mRNA-vaccins. Ze geven je lichaam uitleg over het maken van spike-eiwitten. Spike-eiwitten zijn de stekels die op de buitenkant van het coronavirus zitten. Je lichaam herkent die spike-eiwitten als indringers die je ziek kunnen maken. Je lichaam gaat daarom antistoffen aanmaken, die je beschermen tegen de indringers.

Wanneer je na de vaccinatie besmet raakt met het coronavirus, weet je lichaam wat het moet doen. Het maakt gelijk antistoffen aan. Zo is de kans kleiner dat je ziek wordt wanneer je het coronavirus krijgt. Een RNA-vaccin brengt geen veranderingen aan in je genen.

Vectorvaccins

Er zijn ook vectorvaccins, zoals het vaccin van Janssen of AstraZeneca. Bij een vectorvaccin wordt een onschuldig virus gebruikt. Zoals een verkoudheidsvirus. Dit virus wordt in een laboratorium zo verbouwd dat het op het coronavirus lijkt. Zo werkt het als vaccin tegen corona.

Als je het aangepaste virus krijgt reageert je lichaam weer door het maken van antistoffen. De antistoffen beschermen je tegen het coronavirus. Zo is de kans kleiner dat je ziek wordt wanneer je het coronavirus krijgt. 

Hoe effectief is het vaccin?

Uit de onderzoeken blijkt dat de vaccins effectief werken. De vaccins van Pfizer en Moderna verlagen de kans op covid-19 met zo'n 95%. Van iedere 100 mensen die zonder het vaccin corona zouden krijgen, krijgen na vaccinatie nog maar 5 mensen corona. 

De vaccins van AstraZeneca en Janssen verlagen de kans op covid-19 met 60-80%. Ze beschermen vooral erg goed tegen ernstige ziekte. Als je toch covid-19 krijgt, verlagen ze de kans dat je ernstig ziek wordt met 85-100%.

In het algemeen is van vaccins bekend dat na verloop van tijd de bescherming wat afneemt, dat geldt dus ook voor de coronavaccins. Ondanks die afname beschermen ze nog steeds heel goed tegen ernstige ziekte en overlijden.

Is er een extra prik nodig voor volledige bescherming?

De vaccins beschermen nog altijd zeer goed tegen ernstige infecties en ziekenhuisopnames, maar er zijn aanwijzingen dat de effectiviteit van de vaccins iets afneemt. Dit is een normaal verschijnsel, zeker bij ouderen. Daarom was begonnen om ouderen (60+) een boosterprik aan te bieden. Met de oplopende besmettingscijfers worden de boosterprikken nu ook gebruikt om het aantal besmettingen te verlagen. Daarom is de groep die in aanmerking komt groter geworden.

Wat is het verschil tussen een derde prik en een boosterprik?

  • De derde prik is een extra vaccinatie bij mensen met een ernstige afweerstoornis bij wie de immuniteit na de eerste vaccinatie(s) niet goed genoeg was 
  • Een boosterprik is een extra vaccinatie bij mensen bij wie de immuniteit tegen het coronavirus na de eerste vaccinatie(s) goed was, maar nu begint af te nemen. Dit is overigens een normaal verschijnsel.

Wie komt in aanmerking voor een boosterprik?

Iedereen boven de 18 komt in aanmerking voor een boosterprik. De volgorde van vaccineren vind je op rijksoverheid.nl . In het algemeen is dat van oud naar jong.

Wie komt in aanmerking voor een derde prik?

Hiervoor komen alleen mensen met een ernstige afweerstoornis in aanmerking.  Deze mensen hebben na eerdere vaccinatie(s) onvoldoende antistoffen opgebouwd tegen COVID-19. Het gaat om ongeveer 200.000 tot 400.000 patiënten vanaf 12 jaar die onder behandeling zijn bij een medisch specialist. Daaronder vallen bijvoorbeeld ook mensen die een harttransplantatie hebben ondergaan.

Update: 30 november 2021

Kun je zelf kiezen welk vaccin je krijgt? 

Nee, je kunt niet zelf kiezen welk vaccin je krijgt. Bij de verdeling van de vaccins is goed gekeken welk vaccin het meest geschikt is voor welke groepen mensen. Alle vaccins die worden ingezet geven een goede bescherming tegen corona. De vaccins zijn getest op grote groepen mensen.


 

Welke bijwerkingen kan het vaccin geven?

Net zoals bij andere vaccins kun je ook bijwerkingen krijgen na coronavaccinatie. Dat komt omdat het vaccin je afweersysteem aan het werk zet. Meestal zijn de bijwerkingen na 1 tot 3 dagen weer over. De meest voorkomende bijwerkingen zijn:

  • pijn op de prikplaats
  • niet lekker voelen 
  • ​hoofdpijn
  • vermoeidheid
  • spierpijn
  • koorts
  • misselijkheid en overgeven
  • diarree
  • pijnlijke en dikke lymfeklieren onder de oksel

Bij hart- en vaatpatiënten worden geen andere bijwerkingen verwacht. Bijwerkingen van vaccins zijn in de testfase naar voren gekomen. Ook na goedkeuring wordt goed in de gaten gehouden welke bijwerkingen optreden. 

Allergische reactie

Er zijn allergische reacties mogelijk op het vaccin. Daarom is er altijd medisch toezicht bij de vaccinatie. Als je eerder een ernstige allergische reactie hebt gehad op een stofje in het vaccin, word je niet gevaccineerd. 

Minder goede afweer

Heb je een sterk verminderde afweer? Overleg met je arts of je het vaccin mag krijgen. Dit kan bijvoorbeeld voorkomen bij ziekte of omdat je medicijnen gebruikt die de afweer onderdrukken.

Wanneer contact opnemen met je arts?

Neem direct contact op met een arts als je na vaccinatie last krijgt van: 

  • kortademigheid
  • ​pijn op de borst
  • hartkloppingen
  • zwelling in de benen
  • aanhoudende buikpijn
  • zware, voortdurende hoofdpijn of wazig zien
  • kleine onderhuidse bloedingen elders dan rond de injectieplaats

Voor welke patiënten is extra aandacht nodig vóór of na vaccinatie?

Mensen met een donorhart

Extra aandacht is nodig voor mensen met een donorhart. De Nederlandse Transplantatie Stichting adviseert mensen met een donorhart om zich te laten vaccineren. Zij zijn een kwetsbare groep voor het coronavirus. Er zijn geen aanwijzingen dat vaccinatie bij hen tot extra problemen leidt. Wel is het goed om met de arts te overleggen en ook de timing te bespreken.

Mensen met Brugada-syndroom

Patiënten met het Brugada syndroom (en patiënten met een SCN5A mutatie) hebben voorrang op het vaccin vanwege hun risico bij koorts. Koorts kan bij deze aandoening soms leiden tot ernstige hartritmestoornissen. Het vaccin zelf kan óók koorts geven als bijwerking. Maar bij een corona-besmetting is de kans op hoge koorts veel groter. Daarom is het advies om je toch te laten vaccineren. Het is wel belangrijk dat je extra maatregelen neemt vanwege die kans op koorts. Vraag hierover advies bij je arts.

Mensen met het Lange-QT-syndroom (LQTS)

Mensen met LQTS kunnen zich gewoon laten vaccineren. Zij hebben geen voorrang, omdat er geen problemen worden verwacht na vaccinatie. Voor de zekerheid krijg je bij LQTS wel het advies om bij een gevoel van koorts na de vaccinatie de temperatuur goed in de gaten te houden. Het is goed om met je arts af te spreken wat je dan moet doen.

Kun je gevaccineerd worden als je bloedverdunners gebruikt?

Ja, ook als je bloedverdunners gebruikt kun je in de meeste gevallen het vaccin krijgen. Bij het maken van de afspraak is het belangrijk om aan te geven dat je bloedverdunners gebruikt en welke soort.

Je hebt bij gebruik van bloedverdunners iets meer kans op een bloeding op de prikplek. Daarom moet de prikplek na afloop 2 minuten stevig worden dichtgedrukt. Dit geldt bijvoorbeeld voor mensen die acetylsalicylzuur of clopidogrel (Plavix)) slikken. 

Er zijn extra adviezen bij gebruik van:

  • Vitamine-K antagonisten (acenocoumarol en fenprocoumon/Marcoumar): INR-waarde moet stabiel zijn. Overleg met je arts of trombosedienst als de INR wisselend is. 
  • DOAC (zoals rivaroxaban of edoxaban): De vaccinatie kan het beste plaats vinden vlak voordat je de volgende dosis moet nemen. Lukt dit niet? Wacht dan minimaal 6 uur na de laatste dosis met de vaccinatie. Als je naast een DOAC nog een ander antistollingsmiddel gebruikt, overleg dan met je arts. 

Stollingstoornissen

Overleg met de behandelend specialist bij: 
  • Aangeboren stollingsstoornis; hemofilie, Z van Von Willebrand
  • Trombopathie of trombopenie (aantal < 50 x 109/l)

Bij Factor-V-Leiden kun je gewoon gevaccineerd worden. 

Lees de uitgebreide informatie op de website van het RIVM 

Is vaccinatie zinvol als je al corona hebt gehad?

Het advies is om je ook te laten vaccineren als je al corona hebt gehad. Je hoeft dan maar 1 prik. Je hebt namelijk nog antistoffen in je bloed zitten.

Zijn de vaccins veilig voor hart- en vaatpatiënten?

De vaccins die op dit moment worden ingezet zijn die van Pfizer, Moderna, AstraZeneca en Janssen. Deze vaccins zijn goedgekeurd door het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA). Elk goedgekeurd vaccin is op tienduizenden mensen getest, waaronder ook ouderen en hart- en vaatpatiënten. Ook voor hen zijn de vaccins veilig. Sterker nog: juist voor hen is de extra bescherming van een vaccin erg belangrijk, omdat zij meer kans hebben om ernstig ziek te worden van het coronavirus.

Wat is er bekend over mogelijke bijwerkingen van het vaccin van AstraZeneca?

Er is in de media wat onrust geweest rondom het vaccin van AstraZeneca. Het gaat om een zeer zeldzame bijwerking. Er ontstaat een heftige reactie van het immuunsysteem die leidt tot ernstige trombose met een laag aantal bloedplaatjes. De bijwerking is vooral gezien bij vrouwen onder de 60 jaar, binnen 2 weken na vaccinatie. De stollingsstoornis kan gelukkig wel worden opgespoord met een antistoffentest en worden behandeld. De kans dat je deze zeldzame bijwerking krijgt is heel erg klein.

Conclusie EMA

Het EMA concludeerde op 7 april dat er waarschijnlijk een verband is tussen het vaccin van AstraZeneca en de zeer zeldzame bijwerking. Het risico hierop is heel erg klein. Ook met dit verband blijft het standpunt van het EMA dat de voordelen van het vaccin opwegen tegen de nadelen. Eventuele risicofactoren worden nog verder onderzocht.

Besluit 8 april 2021

De instanties houden alle ontwikkelingen goed in de gaten.  Het ministerie van VWS heeft op 8 april besloten om mensen onder de 60 jaar niet meer te vaccineren met AstraZeneca. Het vaccin wordt voorlopig alleen gegeven aan mensen van 60 tot en met 64 jaar.

Kunnen mRNA-vaccins (Pfizer en Moderna) ontstekingen aan het hart veroorzaken?

Er zijn gevallen gemeld van ontsteking van de hartspier (myocarditis) en het hartzakje (pericarditis) na vaccinatie tegen het coronavirus. De meldingen gaan met name over de vaccins van Pfizer en Moderna. Dit zijn zogenaamde mRNA-vaccins. 

Ontstekingen aan het hart zeer zeldzaam

Na vaccinatie met Pfizer of Moderna kan in zeer zeldzame gevallen myocarditis of pericarditis ontstaan. Meestal treedt dit binnen 14 dagen na vaccinatie op. Het verband met de vaccinatie is niet altijd vast te stellen. De ontstekingen aan het hart komen vaker voor na de tweede prik en vaker bij jongvolwassen mannen.

Bron: Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) - 7 juli 2021.

Wat is de kans op herstel bij ontstekingen van het hart?

Myocarditis of pericarditis gaat vaak vanzelf weer voorbij. De meeste patiënten herstellen er goed van. Een enkele keer kan zo'n ontsteking wel ernstig zijn en ervoor zorgen dat het hart het bloed niet meer goed kan rondpompen. Dit kan levensbedreigend zijn en moet behandeld worden.

Wanneer contact met je (huis)arts?

Krijg je na vaccinatie last van pijn op de borst, benauwdheid of hartkloppingen? Neem dan contact op je (huis)arts.

Lees meer over:

Hoger risico bij elke virusinfectie

Het was al bekend dat een besmetting met een virus of bacterie kan leiden tot myocarditis of pericarditis. Dit werd ook al eerder gezien na besmetting met het coronavirus.

Twijfel je of je vanwege je aandoening gevaccineerd kunt worden? Bespreek dit dan met je huisarts of cardioloog. Die kan jouw situatie het beste beoordelen.

Is jouw hartoperatie uitgesteld vanwege corona? We horen graag je verhaal.

Jouw ervaring

Stel je vraag over corona

Maak je je zorgen over het coronavirus omdat je hartpatiënt bent? Of heb je vragen? Neem contact op met onze voorlichters.

  • Bel: 0900 3000 300 (ma t/m vrij van 9.00 - 13.00 uur)
  • Chatten: stel je vraag tussen 10.00 en 16.30 uur

Geraadpleegde bronnen voor deze pagina

Meer lezen

Nieuw onderzoek naar corona-zorg door huisarts

Nieuw onderzoek naar corona-zorg door huisarts

Coronavirus: vragen en antwoorden

Coronavirus: vragen en antwoorden

Coronavirus: wie loopt risico?

Coronavirus: wie loopt risico?