Hartinfarct

Bij een hartinfarct of hartaanval wordt de bloedtoevoer in de kransslagader helemaal afgesloten. Dit is het gevolg van vernauwingen in de kransslagaders.

Een hartinfarct ontstaat als gevolg van slagaderverkalking. Bij slagaderverkalking hopen vet en lichaamscellen zich op in de bloedvaten: er ontstaan vernauwingen in de kransslagaders (plaques).

Afsluiting kransslagader

Van deze vernauwingen merken mensen lange tijd niets. Als gevolg van slagaderverkalking verzwakt de vaatwand en kunnen er scheurtjes en wondjes ontstaan in de binnenbekleding. De beschermlaag van zo'n plaque kan plotseling openscheuren.

 

Het bloed dicht de wond met bloedstolsels. Zo'n bloedstolsel kan losraken en ergens in een kransslagader blijven steken. Er ontstaan bloedstolsels die een kransslagader in het hart volledig afsluiten: er ontstaat een hartinfarct.

Als de bloedtoevoer in de kransslagader helemaal wordt afgesloten, is er sprake van een hartinfarct. Een deel van de hartspier krijgt dan geen zuurstof meer en trekt niet meer samen. Dat gedeelte sterft geleidelijk af. Op deze plaats ontstaat een litteken.

Filmpje hartinfarct

Oorzaken hartinfarct

Een hartinfarct is meestal het gevolg van slagaderverkalking, waarbij er vernauwingen in de kransslagaders ontstaan.

Een aantal factoren verhoogt op het ontstaan van vernauwingen:

  • roken
  • hoge bloeddruk
  • verhoogd cholesterolgehalte
  • diabetes (suikerziekte)

Niet iedereen die een hartinfarct krijgt, voldoet aan deze risicofactoren.

Onderstaande factoren spelen ook mee:

  • leeftijd: hoe jonger iemand is, hoe minder risico hij loopt op hart- en vaatziekten
  • geslacht: voor (niet-rokende) vrouwen is de kans op een hartinfarct of beroerte voor de overgang klein, na de overgang neemt het risico duidelijk toe
  • erfelijkheid: hart- en vaatziekten bij vader, moeder, broer of zus voor het 65e levensjaar
  • overgewicht
  • langdurige stress

Meer over risicofactoren

Overige factoren

Er zijn een aantal factoren bekend die een hartinfarct kunnen uitlokken:

  • sport: extreme inspanning kan een hartinfarct uitlokken
  • tijdstip van de dag: hartinfarcten doen zich vooral voor in de ochtend als gevolg van onder andere veranderingen in de hartslag, bloeddruk en grotere kleverigheid van de bloedplaatjes en langzamer afbreken van bloedstolsels
  • operatieve ingreep: tijdens een ingreep in de vaten kunnen soms stolsels losraken en een hartinfarct veroorzaken

Een andere oorzaak van een hartinfarct kan een spontane dissectie van de kransslagader (SCAD) zijn. Dit is een zeldzame aandoening, die relatief vaak voorkomt bij jonge vrouwen. Bij SCAD raken verschillende lagen van de vaatwand los van elkaar. Hierdoor kan er een bloedvat afgesloten raken en een hartinfarct ontstaan. Lees meer over SCAD

Signalen hartinfarct

De meest voorkomende klacht bij een hartinfarct is een beklemmende of drukkende pijn midden op de borst die:

  • in rust kan uitstralen naar bovenarmen, hals, kaak, rug en maagstreek
  • ook in rust langer dan 5 minuten duurt
  • kan samengaan met zweten, misselijkheid of braken

Daarnaast hebben vrouwen - vaker dan mannen - een of meer van de volgende klachten:

  • pijn in de bovenbuik, kaak, nek of rug
  • pijn tussen de schouderbladen
  • kortademigheid
  • extreme moeheid
  • duizeligheid
  • onrustig gevoel, angst en snelle ademhaling
  • misselijkheid of braken

De klachten verschillen per persoon. De klachten kunnen plotseling of heel geleidelijk ontstaan. Bel direct 112 als hartklachten ook in rust langer duren dan 5 minuten.

Stil infarct

Soms treedt er een stil infarct op. Bij een stil infarct is op het hartfilmpje te zien dat er een hartinfarct heeft plaatsgevonden, maar de patiënt heeft er zelf niets van gemerkt. Bij vrouwen komt dit vaker voor dan bij mannen.

Diagnose hartinfarct

Als klachten wijzen op een hartinfarct, vindt er zo snel mogelijk nader onderzoek plaats. Eerst wordt gekeken of er een infarct te zien is op een hartfilmpje (ECG). Vaak gebeurt dit al in de ambulance.

Door bloedonderzoek wordt onderzocht of er afvalstoffen, hartenzymen, in het bloed aanwezig zijn. Deze hartenzymen wijzen op het afsterven van een stukje hartspier en dus op een hartinfarct.

Mogelijke vervolgonderzoeken zijn:

Behandeling

Ieder hartinfarct is anders. De ernst van het hartinfarct is afhankelijk van de grootte en de plek van het infarct. Of het nu een klein of groot infarct is: snel handelen is belangrijk. Dat beperkt de schade aan het hart.

Bij ernstige vernauwingen in de kransslagaders, kan een dotterbehandeling of bypassoperatie nodig zijn. Een hartteam van cardiologen en chirurgen bepaalt per patiënt wat voor hem of haar de beste behandeling is.

Dotter- en stentbehandeling

Direct na een hartinfarct bestaat het risico op een gevaarlijke hartritmestoornis. Daarom wordt het hartritme voortdurend bewaakt. Indien mogelijk krijgt de patiënt direct na aankomst in het ziekenhuis een dotter- en stentbehandeling in de kransslagader die de problemen veroorzaakt heeft. Dit is een behandeling om het afgesloten bloedvat weer toegankelijk te maken. Hoe eerder het bloedvat weer open is, hoe kleiner de kans op blijvende schade aan het hart.

In sommige gevallen is een acute dotter- of stentbehandeling niet mogelijk of wenselijk. Deze wordt dan uitgesteld of er moet een andere behandeling plaatsvinden.

Bypass- of omleidingsoperatie

Bij ernstige vernauwingen of meerdere vernauwingen kan een bypass- of omleidingsoperatie nodig zijn. Bij een deze operatie maakt de thoraxchirurg een omleiding van een (slag)ader, zodat het bloed om de afsluiting heen stroomt.

Medicijnen

Na een hartinfarct worden meestal medicijnen voorgeschreven om:

  • bloedplaatjes minder snel te laten samenklonteren (plaatjesremmers)
  • vorming van bloedstolsels tegen te gaan (antistollingsmiddelen)
  • de bloeddruk te verlagen
  • het hartritme te regelen of te verlagen
  • het cholesterolgehalte in het bloed te verlagen

Gebruik de medicijnen volgens voorschrift. Meestal zijn ze langere tijd nodig, ook als iemand zich al beter voelt. Medicijnen en een gezonde leefstijl voorkomen een hartinfarct. Raadpleeg de huisarts bij bijwerkingen. De arts beoordeelt of een lagere dosering mogelijk is of dat er andere medicijnen mogelijk zijn.

Thuis na een hartinfarct

Een hartinfarct is een ingrijpende gebeurtenis. Het duurt een tijd voordat iemand zich weer goed voelt en weer vertrouwen heeft in het lichaam. Elk persoon herstelt verschillend. Factoren die meespelen zijn de ernst van het infarct, het karakter en hoe mensen in de omgeving ermee omgaan.

Hartrevalidatie is bedoeld om er lichamelijke en psychisch weer bovenop te komen.

Veelgestelde vragen hartinfarct

Helpt hoesten bij een hartinfarct?

Er circuleert al jaren een filmpje waarin wordt gesuggereerd dat hoesten helpt bij een hartinfarct of -stilstand. Dit is absoluut niet waar. Bij een hartinfarct helpt het niet om te hoesten. Lees waarom

Wat is het verschil tussen een hartinfarct, hartstilstand en hartfalen?

De termen hartinfarct, hartstilstand en hartfalen worden vaak door elkaar gehaald.

  • Bij een hartinfarct (hartaanval) raakt een kransslagader van het hart verstopt. Een deel van het hart krijgt geen bloed, dus geen zuurstof meer. Iemand is bij bewustzijn. Bij een hartinfarct bestaat het risico op ernstige ritmestoornissen, die tot een hartstilstand kunnen leiden.
  • Bij een hartstilstand stopt het hart met kloppen en pompt het geen bloed meer rond door ernstige ritmestoornissen. Het slachtoffer raakt binnen enkele seconden bewusteloos en de (normale) ademhaling stopt. Een hartstilstand kan het gevolg zijn van een hartinfarct, maar er zijn ook andere oorzaken.
  • Bij hartfalen is de pompkracht van het hart verminderd. Hartfalen heeft verschillende oorzaken. Het kan het gevolg zijn van een hartziekte of lang bestaande hoge bloeddruk.

Download de factsheet met een helder overzicht van de verschillen.

Louis

Een maand voor mijn 50e verjaardag kreeg ik een hartinfarct en sloeg het noodlot toe

Deel via:
Vragen