Boezemfibrilleren

Bij boezemfibrilleren is de hartslag onregelmatig en veel te hoog. Boezemfibrilleren is niet levensbedreigend. Toch is behandeling nodig. Ook wanneer er weinig klachten zijn. Zo worden vervelende complicaties voorkomen.

De ritmestoornis boezemfibrilleren komt veel voor. In Nederland hebben ongeveer 270.000 mensen boven de 55 jaar boezemfibrilleren. Meer dan 18% van de 85-plussers heeft er last van.

Wat is het?

Normaal ontstaat er een elektrische prikkel vanaf een vaste plek in het hart, de sinusknoop. Deze prikkel verspreidt zich daarna over de boezems. Via de AV-knoop verspreidt de prikkel zich verder over de kamers. Bij boezemfibrilleren (of atriumfibrilleren) ontstaan de elektrische prikkels niet op één plek maar op diverse plaatsen in de boezems. Deze prikkels bewegen snel en kriskras door elkaar.

Normaal laat de AV-knoop elke prikkel vanuit de boezems door naar de kamers. Bij een chaos aan prikkels lukt dit niet. De AV-knoop laat bij boezemfibrilleren slechts een deel van de prikkels door naar de kamers. Maar nog altijd zijn dit er veel meer dan normaal, vaak meer dan 150 per minuut. Dat is bijna dubbel zo veel. Tijdens boezemfibrilleren trekken de kamers snel en onregelmatig samen.

Klachten

Sommige mensen voelen dat het ritme van het hart van slag is. Als het hart plotseling op hol slaat, dan is vooral de overgang van een normaal hartritme naar boezemfibrilleren goed te merken. Maar niet iedereen heeft even veel last van boezemfibrilleren. Soms is er alleen een onprettig gevoel. Klachten bij boezemfibrilleren zijn:

  • een onregelmatige hartslag (fladderen)
  • hartbonken
  • transpireren
  • duizeligheid

Oorzaken

Boezemfibrilleren kan verschillende oorzaken hebben. Het is mogelijk een gevolg van andere aandoeningen, zoals:

  • hoge bloeddruk
  • ischemische hartziekten (acuut of oud hartinfarct)
  • hartfalen (kan zowel oorzaak als gevolg van boezemfibrilleren zijn)
  • cardiomyopathie
  • aangeboren hartziekten
  • een lekkende en/of vernauwde hartklep
  • diabetes mellitus (suikerziekte)
  • een te snel werkende schildklier (hyperthyreoïdie)
  • een ontsteking (zoals een longontsteking)

Daarnaast zijn er nog andere factoren die boezemfibrilleren kunnen uitlokken, onder andere:

  • een hartoperatie
  • koorts, bijvoorbeeld bij longontsteking
  • bloedarmoede
  • fysieke inspanning of psychische stress

Onbekende oorzaak

Ook bij gezonde mensen kan boezemfibrilleren optreden. Deze mensen hebben geen hartafwijking. De arts spreekt dan over idiopathisch of ‘lone’ boezemfibrilleren. Idiopathisch betekent: met onbekende oorzaak.

Verhoogde kans op boezemfibrilleren

Diverse factoren kunnen de kans op boezemfibrilleren verhogen of de ritmestoornis uitlokken.

Voedingsmiddelen en stoffen

Patiënten met boezemfibrilleren zijn soms gevoelig voor bepaalde middelen en stoffen. Deze kunnen een aanval van boezemfibrilleren uitlokken. Voorbeelden zijn:

  • alcohol (fors gebruik in korte tijd)
  • koffie, cola
  • drugs (cocaïne, amfetaminen)
  • sommige medicijnen (onder andere luchtwegverwijders bij COPD en
  • astma)

Bij gevoeligheid voor deze middelen of stoffen is het beter om het gebruik te vermijden.

Overgewicht en apneu

Boezemfibrilleren komt vaker voor bij mensen met ernstig overgewicht en bij mensen met ademhalingsstilstanden tijdens de slaap (apneu). Of het een echte oorzaak genoemd mag worden, is nog niet duidelijk.

Leeftijd

Bij het ouder worden komt boezemfibrilleren vaker voor. In Nederland hebben ongeveer 270.000 mensen boven de 55 jaar boezemfibrilleren. Meer dan 18% van de 85-plussers heeft er last van.

Geslacht

Boven de 60 jaar hebben meer mannen dan vrouwen last van boezemfibrilleren.

Onderzoek

Met de volgende onderzoeken stelt de cardioloog de diagnose boezemfibrilleren:

Behandeling

Er zijn verschillende behandelingen voor boezemfibrilleren:

  • medicijnen om bloedstolsels te voorkomen (antistolling)
  • medicijnen om een regelmatig hartritme te krijgen (anti-aritmica)
  • medicijnen om de hartslag te verlagen
  • cardioversie: herstellen van het normale hartritme (elektrisch of met medicijnen)
  • ablatie
  • operaties van de onderliggende oorzaak (hartklepoperatie of bypassoperatie)
  • maze-procedure

Bij de keuze van een geschikte behandeling houdt de arts rekening met:

  • hoe hoog de hartslag oploopt
  • hoe vaak het fibrilleren bij de patiënt voorkomt
  • of de patiënt de klachten goed verdraagt
  • leeftijd
  • of eerdere behandelingen goed aansloegen
  • eventuele andere aandoeningen

Eerst onderzoekt de arts of er een onderliggende oorzaak is die hij kan behandelen, bijvoorbeeld met een hartklepoperatie of bypass-operatie.

Als dit geen mogelijkheid is, probeert de arts het normale hartritme te herstellen van de patiënt. Dit gebeurt via medicijnen en/of cardioversie (een elektrische schok onder narcose).

Als dat ook niet lukt, dan probeert de arts de hartslag te verlagen met medicijnen. Bij oudere mensen die de ritmestoornis niet voelen, is dit soms de enige behandeling.

Gevolgen

Boezemfibrilleren is niet levensbedreigend. Toch is behandeling nodig. Ook wanneer er weinig klachten zijn. Dit voorkomt vervelende complicaties. Tijdens boezemfibrilleren is er een groter risico op het ontstaan van bloedstolsels. Dit kan leiden tot een embolie (afsluiting van een bloedvat), hartinfarct of beroerte. Daarom worden vaak antistollingsmiddelen voorgeschreven.

Boezemfibrilleren belast het hart voortdurend, wat op de lange duur kan leiden tot een hartspieraandoening of hartfalen.

Gerelateerde pagina's

Vragen over hart of vaten?

Mail de Infolijn Hart & Vaten

stuur een e-mail

Bel de Infolijn Hart & Vaten 0900 3000 300

maandag t/m vrijdag van 9.00 - 13:00 uur.

Hartstichting.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Stel uw persoonlijke cookie-instellingen in. Hou er rekening mee dat bepaalde onderdelen van hartstichting.nl niet of niet optimaal zullen functioneren als u cookies blokkeert. Lees ons cookie-statement voor meer informatie.