AI en gezondheid: wat kun je wel en niet vertrouwen?
Steeds meer mensen zoeken online informatie over hun gezondheid. AI-tools, zoals ChatGPT, maken dat nog makkelijker. Je krijgt snel antwoord op je vraag. Maar niet alles wat AI zegt is betrouwbaar. Op deze pagina ontdek je de gevaren van AI en wat je wel en niet kunt vertrouwen.
De gevaren van gezondheidsadviezen door AI-tools
Regelmatig blijkt dat AI-tools fouten maken in gezondheidsadvies. Soms zijn die fouten zo groot dat bedrijven hun systemen aanpassen of stoppen. Zo liet onderzoek van The Guardian zien dat de AI-overzichten van Google soms onjuiste of misleidende gezondheidsinformatie geven. Dit zijn automatische samenvattingen bovenaan zoekresultaten. Door kritiek heeft Google de functie deels aangepast en stopgezet.
Google verwijdert AI-functie
Kortgeleden werd door het bedrijf ook een andere AI-functie verwijderd. Deze functie in de zoekmachine liet gebruikers medische adviezen van andere internetgebruikers zien.
Ook andere onderzoeken laten dezelfde problemen zien
Ook andere onderzoeken laten zien dat AI vaak geen betrouwbaar medisch advies geeft. Twee voorbeelden:
- De Belgische krant De Standaard schrijft, op basis van onderzoek van de University of Oxford, dat ChatGPT en andere AI-modellen geen goed medisch advies geven. Zo houdt het bijvoorbeeld geen rekening met persoonlijke situaties.
- Ook het medische tijdschrift British Medical Journal Open waarschuwt hiervoor. Uit onderzoek blijkt: AI-chatbots geven vaak problematisch gezondheidsadvies. De chatbots zouden in ongeveer de helft van de gevallen slecht advies geven.
In tegenstelling tot een arts stellen AI-bots geen bijvragen en kunnen ze niet inspelen op nuance en achtergrond. Sterker nog: zulke AI-modellen praten je zelfs naar de mond.
De gevaren van medische nepfilmpjes
AI wordt ook gebruikt om nepvideo’s te maken. Hierbij worden gezichten en stemmen van echte artsen gekopieerd. Zo lijkt het alsof een arts een product of behandeling aanbeveelt, terwijl dat niet zo is. Dit noemen we deepfakes.
Echte en neppe filmpjes onderscheiden
De techniek wordt steeds beter. Daardoor is het moeilijker om echt en nep te herkennen. Dit vormt een probleem. In deze video’s worden namelijk soms verkeerde gezondheidsproducten of medicijnen aanbevolen, of onjuiste medische adviezen gegeven. Verschillende artsen waarschuwen daarom voor deepfakes.
Deepfakes van artsen
Zo ontdekte cardioloog Janneke Wittekoek dat er nepvideo’s van haar rondgingen waarin zij producten leek aan te raden. Zij waarschuwt hiervoor via haar kanalen Instagram en Facebook.
Deepfakes van bekende artsen
Andere bekende artsen waar deepfakes van zijn gemaakt zijn internist Marcel Levi, intensivist Diederik Gommers, en neurobioloog Dick Swaab. Maar ook van minder bekende artsen en onderzoekers van bijvoorbeeld het Radboud UMC en LUMC gaan deepfakes rond.
Wat is wel en niet betrouwbaar?
AI lijkt betrouwbaar, maar is dat niet altijd. Daardoor kunnen mensen verkeerde keuzes maken over hun gezondheid.
Wel betrouwbaar:
- Hartstichting
- je huisarts of apotheker
- Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
- Thuisarts
- ziekenhuizen en medische centra
Niet betrouwbaar:
- sociale media zonder duidelijke bron
- onbekende websites zonder medische check
- video’s waarin producten of behandelingen worden aangeraden
- AI-antwoorden zonder bron of medische check
Hartgezondheid in eenvoudige taal
Gelukkig zijn er ook veel positieve ontwikkelingen. De Hartstichting geeft op verschillende manieren betrouwbare en eenvoudige uitleg. Zo maken we korte animaties over hart- en vaatziekten. Deze video’s geven veel uitleg. Er is ook een tool ontwikkeld voor mensen die moeite hebben met taal.
Steffie over hartgezondheid
Daarom is er nu ook een Steffie over hartgezondheid. Steffie is van Leer Zelf Online. Deze stichting helpt mensen die moeite hebben met lezen, internet en moeilijke informatie. Samen met de Hartstichting maakten zij een nieuwe uitlegmodule. Op Steffie staan animaties met simpele en duidelijke uitleg. Zo leren meer mensen hoe je je hart gezond houdt. De Hartstichting vindt dit belangrijk. Als je het begrijpt, kun je beter voor je hart zorgen.
Slim omgaan met AI: 6 tips
AI kan handig zijn, als je er op een slimme manier mee omgaat:
- Gebruik AI bewust en controleer altijd de informatie.
- Geloof niet alles wat je leest.
- Controleer de bron.
- Gebruik AI niet als vervanging van medisch advies/arts/ziekenhuis.
- Vergelijk meerdere betrouwbare websites.
- Bespreek vragen met je huisarts of apotheker.
Interessant voor jou
Stel je vraag aan onze voorlichters of ervaringsdeskundigen
- Chat via de chatknop onder in beeld (van 10.00 tot 13.00 uur en van 13.30 tot 16.30 uur)
- Bel met een voorlichter: 0900 3000 300 (9.00 tot 13.00 uur, € 0,05 per minuut)
We zijn bereikbaar van maandag t/m vrijdag, met uitzondering van feestdagen.
Deze pagina is inhoudelijk gecontroleerd door medische deskundigen.
Wij hebben de tekst over AI en gezondheid onder andere geschreven met:
- informatie van Bright.nl;
- informatie van BNR;
- informatie van VRT NWS;
- informatie van Welingelichte Kringen;
- informatie van EenVandaag.