Ventrikelseptumdefect (VSD)
Een ventrikelseptumdefect (VSD) is een aangeboren hartafwijking. Er zit dan een gaatje in het tussenschot tussen de hartkamers. Een VSD is de meest voorkomende aangeboren hartafwijking in Nederland. Lees op deze pagina meer over de symptomen en behandeling van VSD.
Wat is een VSD?
Het hart heeft 4 ruimtes: 2 boezems en 2 hartkamers (ventrikels). De hartkamers zijn van elkaar gescheiden door een tussenschot: het septum. Bij een VSD zit er een gaatje in dit tussenschot.
Wat gebeurt er bij een VSD?
Door het gaatje stroomt bloed van de linkerhartkamer naar de rechterhartkamer. Het zuurstofrijke bloed mengt zich daar met zuurstofarm bloed. Het zuurstofrijke bloed gaat daardoor opnieuw naar de longen. Omdat een deel van het bloed een extra rondje maakt:
- moet het hart harder werken;
- krijgen de longen meer bloed te verwerken.
Dit kan leiden tot hoge bloeddruk in de longslagader of hartfalen. Het kan ook leiden tot een lekkende hartklep. Dit gebeurt vooral als het VSD dicht bij een klep zit.
Waardoor ontstaat een VSD?
Een VSD ontstaat meestal al voor de geboorte. Vaak is de oorzaak onbekend. Soms speelt erfelijkheid een rol of is er sprake van andere aangeboren (hart)afwijkingen. Bij volwassenen kan een VSD soms ontstaan als complicatie. Bijvoorbeeld na een hartinfarct of door een aortaklepvervanging.
Symptomen
Een klein VSD geeft vaak geen klachten. Of een kind klachten krijgt, hangt onder andere af van:
- de grootte van het gaatje;
- de plek van het gaatje;
- de hoeveelheid bloed die erdoorheen stroomt.
Mogelijke symptomen bij een kind zijn:
- sneller en zwaarder ademhalen;
- moeite met drinken (snel moe of buiten adem);
- achterblijven in groei;
- sneller vermoeid zijn.
Mogelijke symptomen bij een volwassene zijn:
- kortademig, vooral tijdens inspanning;
- snelle of onregelmatige hartslag.
Kris Krokodil helpt kinderen met een hartafwijking
Hoe wordt een VSD vastgesteld?
Soms wordt een VSD pas later ontdekt, omdat er geen klachten zijn. De arts kan de volgende onderzoeken doen:
Luisteren naar het hart
Vaak hoort de arts een hartruis met de stethoscoop. Dit geluid ontstaat doordat bloed door het gaatje stroomt.
Echo van het hart
Hiermee ziet de arts of er een gaatje is en waar dit zit. De echo kan via de borstkas of via de slokdarm zijn.
Minder vaak gebruikte onderzoeken zijn:
- CMR
- röntgenfoto
- ECG
- hartkatheterisatie
- inspanningstest
Leven na een VSD
Is het VSD gesloten of is het klein en niet behandeld? Dan is de prognose meestal goed.
Na het sluiten van een VSD kan de binnenkant van het hart tijdelijk gevoeliger zijn voor ontstekingen (endocarditis). Voor sommige behandelingen, bijvoorbeeld aan het gebit, kan dan antibiotica nodig zijn. De cardioloog bespreekt wanneer dit wel of niet nodig is.
Interessant voor jou
Stel je vraag aan onze voorlichters of ervaringsdeskundigen
- Chat via de chatknop onder in beeld (van 10.00 tot 13.00 uur en van 13.30 tot 16.30 uur)
- Bel met een voorlichter: 0900 3000 300 (9.00 tot 13.00 uur, € 0,05 per minuut)
Onze voorlichters zijn bereikbaar van maandag t/m donderdag, met uitzondering van feestdagen. Onze ervaringsdeskundigen zijn bereikbaar van maandag t/m vrijdag.
Deze pagina is inhoudelijk gecontroleerd door medische deskundigen.
Wij hebben de tekst over VSD onder andere geschreven met:
- 2020 ESC Guidelines for the management of Adult Congenital Heart Disease, European Heart Journal, 42(6), 563-645
- Morray. (2019) Ventricular Septal Defect Closure Devices, Techniques, and Outcomes. Interventional Cardiology Clinics. 8(1), 1-10
- Fusco et al. (2022) Imaging of ventricular septal defect: Native and post-repair. International Journal of Cardiology Congenital Heart Disease, 7, 100335
- Rao. (2024) Diagnosis and Management of Ventricular Septal Defects. Rev Cardiovasc Med, 25(11) 411
- Mulder et al. Aangeboren hartafwijkingen bij volwassenen. Vierde druk, 2019. Bohn Stafleu van Loghum, Houten.