Stel direct je vraag
Naar content trash arrow-down-light menu paper stack arrow-left mail-bordered instagram linkedin youtube minus arrow-right arrow-right-la heart-border share heart facebook twitter arrow-down stethoscope heartbeat link timer food smoke close briefcase plus question-mark mail sheet external scale search info whatsapp check aed 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 mannen niuews nieuwsbrief onderzoek overgewicht reanimeren recepten roken samenwerken phone sphere location play home

Hier komen de NAW-gegevens formulieren

Mijn Gids?

Je kunt alles in de Gids bewaren om later terug te lezen, of om te delen.

    Door op bewaar te klikken geef je toestemming voor het gebruik van jouw gegevens voor de Gids. Als je de website verlaat, worden de gegevens verwijderd.

    Meer over privacy en voorwaarden.

    Mijn Gids?

    Klik nu hier om deze pagina
    in je Gids te bewaren.

    Een aneurysma is een plaatselijke verwijding of uitstulping van een slagader. Zo'n verwijding kan bijvoorbeeld in de buik, borstholte of hersenen voorkomen. Als de verwijding toeneemt, bestaat de kans op scheuren van een aneurysma. Een aneurysma komt vaker op hoge leeftijd voor. Ook zien we het vaker bij rokers en hebben mannen vaker een aneurysma dan vrouwen.

    Soorten aneurysma's

    Aneurysma's kunnen in alle bloedvaten voorkomen. Vaak voorkomend is een aneurysma in de slagader van de buik. Maar ook in de bloedvaten van de hersenen, kransslagaders of een slagader in de borstholte.

    Aneurysma van de buikaorta

    Bij een aneurysma in de buikholte is de slagader in de buik, de buikaorta, verwijd. De medische naam voor dit aneurysma is Abdominaal Aorta Aneurysma (AAA).

    Symptomen

    Bij een aneurysma in de buikholte heb je niet altijd symptomen. Symptomen die voorkomen:

    • vage buik- of rugpijn
    • forse rugpijn (groot aneurysma dat tegen de wervelkolom drukt)
    • koude, doof aanvoelende voeten of tenen (dit kan voorkomen bij een aneurysma in de liesslagaders)

    In zeldzame gevallen zet een aneurysma snel uit of lekt bloed. De persoon krijgt steeds meer pijn in de buik of in de rug, voelt zich ziek, ziet bleek, transpireert en is duizelig. Dan is dringend hulp nodig.

    Behandeling

    De doorsnede van de buikaorta is ongeveer 2 cm. De verwijding kan doorgaan tot wel 10 cm. Het risico dat het aneurysma scheurt neemt snel toe bij een doorsnede vanaf 5 cm voor vrouwen en vanaf 5,5 cm voor mannen. Dan overweegt de arts plaatsing van een prothese. Medicijnen om de risico's laag te houden en de groei tegen te gaan zijn:

    • bloeddrukverlagers
    • plaatjesremmers
    • statines

    Daarnaast geeft de arts advies over een gezonde leefstijl.

    > Meer over de behandeling van een aneurysma

    Aneurysma in de borstholte

    Bij een aneurysma in de borstholte is de slagader in de borstkas verwijd. De medische naam voor dit aneurysma is Thoracaal Aorta Aneurysma (TAA).

    Symptomen

    Van een kleine verwijding van de slagader in de borstholte voelt de persoon meestal niets. Symptomen die voorkomen:

    • kortademigheid (als het aneurysma tegen een tak van de luchtpijp drukt)
    • heesheid bij druk op het strottenhoofd
    • slikproblemen
    • pijn in de rug

    Bij groei van de verwijding is er een risico op bloedingen.

    Aneurysma met aortadissectie

    Bij een aortadissectie zit er een scheur in de binnenwand van de aorta. Een aneurysma met dissectie geeft vaak aanhoudende heftige pijn in de borstkas of tussen de schouderbladen. De pijn kan zich uitbreiden naar de buik of de rug.

    Er zijn 2 typen dissecties, afhankelijk van de plaats in de aorta:

    • type A: de scheur in de binnenste laag van de aorta ontstaat vlak na het hart en loopt door tot in de aortaboog, de grote lichaamsslagader vlak boven het hart
    • type B: de scheur begint in het afdalende deel van de aorta voorbij de belangrijke slagaders van het hoofd en de armen
    Bij een dissectie van type A (vlak na het hart tot in de aortaboog) is de sterftekans groot. Ingrijpen is daarom noodzakelijk. Zonder ingrijpen:
    • is de kans groot dat de scheur zich uitbreidt naar de aortaklep
    • bestaat de kans dat de scheur de kransslagaderen van het hart afsluit
    • dreigen de slagaderen naar het hoofd en de hersenen afgesloten te raken
    Bij een dissectie van type B (in het afdalende deel van de aorta) behandelt de arts eerst de hoge bloeddruk. De patiënt wordt opgenomen op een intensive care afdeling en krijgt per infuus medicijnen om de bloeddruk te verlagen. Als de bloeddruk laag genoeg is, gaat de patiënt naar een gewone verpleegafdeling.

    Bij een acute type B-dissectie kiest de vaatchirurg voor een endoprothese of een operatie. Per patiënt en situatie wordt bekeken wat de beste optie is.

    Behandeling

    Bij een aneurysma in de borstholte zijn 2 soorten protheses mogelijk:
    • een endoprothese, een opgevouwen prothese die door de slagader in de lies naar het aneurysma gaat en daar uitvouwt
    • een aortaprothese, die de uitgezette aorta vervangt. Hiervoor is een grote operatie nodig

    Aneurysma van de hartkamer

    Een aneurysma van de hartkamer komt meestal door een hartinfarct. Na een hartinfarct ontstaat littekenweefsel op de plek die geen zuurstof heeft gehad. Het littekenweefsel van een oud hartinfarct kan langzaam uitrekken. Op de plek waar zich littekenweefsel bevindt, trekt de hartkamer niet samen. Het hart pompt minder goed en er vormen zich eerder stolsels.

    Behandeling

    Soms is het nodig het litteken te verwijderen. Dit heet ook wel een resectie van het aneurysma.

    Bij een Dor-operatie verwijdert de chirurg littekenweefsel en hecht daarna de goed werkende delen van de hartspier aan elkaar. Hij gebruikt hiervoor een patch (lapje) als de opening groter of gelijk is aan 3 cm. Er ontstaat een kleinere kamerholte, die efficiënter werkt dan de grote uitgerekte kamer. De pompfunctie verbetert. De operatie wordt vrijwel altijd gecombineerd met een operatie aan de kransslagaders of met een klepoperatie.

    Uitgerekte hartkamers kunnen soms worden verstevigd. Dan plaatst de chirurg een soort netje om het hart, de corcap. Dit netje voorkomt het verder uitrekken van de hartkamers.

    Aneurysma van de kransslagader

    Een aneurysma van de kransslagader is een abnormale verwijding in de wand van de bloedvaten die het hart van bloed voorzien. Aneurysma's in de kransslagaders komen niet zo vaak voor.

    Mogelijke oorzaken voor een aneurysma van de kransslagaders zijn:

    • slagaderverkalking (meest voorkomende oorzaak)
    • aangeboren afwijking
    • vaatontsteking, waaronder ziekte van Kawasaki
    • bindweefselaandoeningen (Marfan, Ehlers-Danlos syndroom)
    • medische ingreep aan de kransslagaderen, zoals het plaatsen van een stent

    Risico op scheuren

    Zo'n aneurysma kan scheuren en een inwendige bloeding tot gevolg hebben. Ook kunnen zich binnenin het aneurysma kleine bloedstolsels vormen. Als deze in de bloedbaan terechtkomen, kunnen ze vast komen te zitten in een kransslagader en zo een hartinfarct veroorzaken.

    Symptomen

    Een klein aneurysma van de kransslagaders geeft meestal geen symptomen. Symptomen bij grote aneurysma’s kunnen zijn:

    • kortademigheid
    • pijn op de borst
    • rugpijn
    • pijn in de schouders of tussen de schouderbladen

    Onderzoek en behandeling

    Met een echo kan een arts de plaats en grootte van een aneurysma van de kransslagaders bepalen. Soms wordt ook een MRI, CT-scan of hartkatheterisatie gedaan.

    Mogelijke behandelingen zijn:

    • medicijnen: bloeddrukverlagers, aspirine, antistolling en statines
    • een operatie: afbinden van het aneurysma en het omzeilen met een omleiding
    • plaatsen van een covered stent: dit is een stent met een membraan eromheen, die ervoor zorgt dat de druk op de zwakke plek in de slagader afneemt

    De keuze van de behandeling verschilt per patiënt. Op dit moment is vooral de grootte van het aneurysma bepalend.

    Ziekte van Kawasaki - aneurysma's bij kinderen

    De ziekte van Kawasaki is een zeldzame aandoening, waarbij er bij jonge kinderen verwijdingen van de kransslagaders voorkomen. Dit is een vorm van vasculitis. De symptomen lijken vaak op die van een virusinfectie, zoals een gewone verkoudheid.

    De behandeling bestaat onder andere uit medicijnen om ontstekingen te remmen en soms antistollingsmiddelen bij grote aneurysma’s. Er wordt regelmatig een echo gemaakt om de aneurysma's te controleren.

    Hersenaneurysma

    Een aneurysma in de hersenvaten is een uitstulping in de wand van een hersenslagader. Het gevaar van de uitstulping is dat de wand zo verzwakt dat deze scheurt. Het gevolg is een hersenbloeding.

    In de meeste gevallen worden aneurysma’s ontdekt na een hersenbloeding omdat een aneurysma geen symptomen geeft. De behandeling is dan gericht op het voorkomen van een volgende bloeding door het aneurysma af te sluiten. Het is belangrijk dat dit zo snel mogelijk na de bloeding gebeurt. De conditie van de patiënt, leeftijd, grootte en plaats van het aneurysma spelen een belangrijke rol bij de keuze van de behandeling en het tijdstip waarop deze plaatsvindt.

    > Meer over hersenbloeding

    Vals aneurysma

    Bij een vals aneurysma is er een plaatselijke verzwakking of onderbreking van de buitenste laag van een slagader. Hierdoor kunnen de binnenste lagen van het bloedvat door de zwakke plek uitstulpen. Een vals aneurysma is meestal het gevolg van trauma, zoals een aanrijding of het per ongeluk aanprikken van een bloedvat bij een medische ingreep.

    Oorzaken aneurysma

    Een aneurysma ontstaat in een verzwakte of dunne vaatwand. Dit kan komen door:

    • slagaderverkalking (atherosclerose)
    • een infectie
    • ontstekingsziekten (psoriasis of reuma)
    • bindweefselaandoeningen, zoals het syndroom van Marfan en het syndroom van Ehlers-Danlos
    • aangeboren hartafwijking, zoals een tweeslippige aortaklep of een aangeboren vernauwing in de aorta

    ​Bij aneurysma's in de hersenen is de vaatwand in aanleg vaak ook al verzwakt.

    Dr. Ingrid van de Laar, klinisch geneticus

    "We moeten nog beter kunnen voorspellen welke aneurysma's levensgevaarlijk zijn"

    Lees het verhaal

    Diagnose en controle

    Een aneurysma geeft meestal geen klachten. Een arts ontdekt een aneurysma daarom vaak bij toeval. Een aneurysma is te zien met echografisch onderzoek, een CT-scan of een MRI-scan. Regelmatige controle van een aneurysma is belangrijk. Hoe vaak dit nodig is, hangt af van de grootte van het aneurysma en hoe snel het groeit. Meestal groeit een aneurysma langzaam, slechts enkele millimeters per jaar.

    > Meer over medisch onderzoek

    Behandeling

    Bij een kleine verwijding is de kans dat een aneurysma scheurt niet groot. De behandeling met medicijnen is vooral bedoeld om de bloeddruk binnen de grenzen te houden, om zo het risico op scheuren door druk van binnenuit te beperken.

    > Meer over de behandeling van een aneurysma

    Onderzoek naar vaatziekten

    Vaatziekten, zoals een aneurysma kunnen ernstige gevolgen hebben als ze niet op tijd behandeld worden. Onderzoek naar vaatziekten blijft nodig om deze aandoeningen eerder te ontdekken en beter te behandelen.

    Meer over onderzoek

    Downloads

    Stel je vraag aan de Infolijn

    Blijf op de hoogte

    Blijf op de hoogte van activiteiten en het werk van de Hartstichting. Schrijf je in voor de maandelijkse nieuwsbrief Hartslag Online. We gebruiken je e-mailadres alleen voor deze nieuwsbrief en je kunt je op elk moment afmelden. Lees meer in de privacyverklaring.

    Lees meer over aneurysma's

    Op zoek naar genen die een aneurysma veroorzaken

    Op zoek naar genen die een aneurysma veroorzaken

    Dr. Ingrid van de Laar

    Dr. Ingrid van de Laar: “Nog beter voorspellen welke aneurysma's levensgevaarlijk zijn is hard nodig”

    Behandeling aneurysma buikaorta

    Behandeling aneurysma buikaorta