Stel direct je vraag
Naar content trash arrow-down-light menu paper stack arrow-left mail-bordered instagram linkedin youtube minus arrow-right arrow-right-la heart-border share heart facebook twitter arrow-down stethoscope heartbeat link timer food smoke close briefcase plus question-mark mail sheet external scale search info whatsapp check aed 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 mannen niuews nieuwsbrief onderzoek overgewicht reanimeren recepten roken samenwerken phone sphere location play home

Hier komen de NAW-gegevens formulieren

Mijn Gids?

Je kunt alles in de Gids bewaren om later terug te lezen, of om te delen.

    Door op bewaar te klikken geef je toestemming voor het gebruik van jouw gegevens voor de Gids. Als je de website verlaat, worden de gegevens verwijderd.

    Meer over privacy en voorwaarden.

    Mijn Gids?

    Klik nu hier om deze pagina
    in je Gids te bewaren.

    “We werken aan nieuwe medicijnen om slagaderverkalking tegen te gaan”

    “We werken aan nieuwe medicijnen om slagaderverkalking tegen te gaan”

    “We werken aan nieuwe medicijnen om slagaderverkalking tegen te gaan”

    Prof. dr. John Kastelein is hoogleraar inwendige geneeskunde in het Academisch Medisch Centrum (AMC) in Amsterdam. Hij doet wetenschappelijk onderzoek naar cholesterol, vetstofwisseling en slagaderverkalking. De Hartstichting investeert al ruim 20 jaar in het onderzoek van Kastelein. In 2010 ontving hij de Wetenschapsprijs van de Hartstichting.

    Basis voor onderzoek gelegd in Canada

    “Per toeval ben ik het onderzoeksveld van de vetstofwisseling ingerold. Tijdens mijn opleiding tot internist ging ik voor onderzoek naar Vancouver, Canada. Ik zou gaan werken aan de bloedstolling, maar ik vond het lab 2 verdiepingen lager in het pand veel interessanter. Daar deden ze onderzoek naar vetten en genetica.”

    “Met de leider van de onderzoeksgroep, professor Hayden, had ik een enorme klik. Hij had helaas geen geld om me daar te laten werken. Levend op mijn spaargeld heb ik er toch 2 jaar gewerkt, en heb ik de basis gelegd voor mijn verdere onderzoek.”

    Subsidies van Hartstichting

    “In Nederland deed men in die tijd, eind jaren 80, nog weinig onderzoek naar vetstofwisseling. Inmiddels hebben we een grote afdeling met tientallen onderzoekers. Het opzetten hiervan was veel moeilijker geweest, of misschien zelfs niet gelukt, als ik de vele subsidies van de Hartstichting niet gehad had.”

    Database mensen met slagaderverkalking

    “Met die subsidies heb ik verschillende aspecten van vetten en slagaderverkalking onderzocht. Ik heb bijvoorbeeld een database opgezet van mensen met erfelijk verhoogd cholesterol (FH), met daarin informatie over vetten, DNA, hart- en vaatziekten en risicofactoren, zoals roken.”

    “Op basis van die data hebben we veel geleerd over de beste behandeling van deze patiënten, en over de vetstofwisseling in het algemeen. Dat laatste is ook nuttig voor het ontwikkelen van medicijnen tegen slagaderverkalking bij mensen zonder FH.”

    > Meer over slagaderverkalking

    Hartstichting Wetenschapsprijs

    “In 2010 kreeg ik de Hartstichting Wetenschapsprijs. Een internationale jury oordeelde dat mijn onderzoek deze prijs van € 1 miljoen verdiende. Een grote eer. Ik heb hiermee het werk van een groep jonge onderzoekers betaald. Dit leverde veel resultaten op, die staan in wetenschappelijke publicaties en proefschriften. De meeste onderzoeken zijn in 2016 afgerond.”

    “We hebben onder andere berekend dat mensen met FH (familiaire hypercholesterolemie) minder vaak diabetes type 2 hebben dan familieleden zonder deze aanleg. Dat is opmerkelijk, want diabetes 2 hangt doorgaans juist samen met een hoog cholesterol. Dat zet ons op een nieuw spoor voor de aanpak van diabetes en biedt meer inzicht in de werking van cholesterol.”

    Soms werkt het niet

    “We hebben de afgelopen jaren trouwens ook zaken ontdekt die niet werken. Samen met wetenschappers over de hele wereld hebben we bijvoorbeeld uitgezocht of een bepaalde stof, varespladib, het risico op een tweede hartinfarct vermindert. In het lab had varespladib positieve effecten op vetten en ontsteking, en daarom waren de verwachtingen hoog gespannen.”

    “De resultaten vielen helaas tegen. Sterker nog, er ontstonden juist meer hartinfarcten. Toen we dit ontdekten is het onderzoek uiteraard gestopt.”

    Kennis omzetten in goede behandelingen

    “Het is heel moeilijk om nieuwe geneesmiddelen te maken die het aantal hart- en vaatziekten echt verminderen. De kunst is om de vele kennis die in het lab is opgedaan, om te zetten naar goede behandelingen. Want ondanks het vele onderzoek wereldwijd, zijn er nog maar een paar goede medicijnen die slagaderverkalking verminderen. De belangrijkste cholesterolverlagers van vandaag, de statines, zijn 20 jaar geleden al ontdekt.”

    Groot nieuw project

    “Ik werk daarom aan een groot nieuw project, waarin de Hartstichting € 5 miljoen investeert. We kijken naar zowel de vetstofwisseling als ontstekingsprocessen. Een ontsteking is eigenlijk gewoon een reactie van het lichaam op iets afwijkends. De ontstekingscellen komen in actie om de boel aan te pakken, maar ze maken de slagaderverkalking vaak alleen maar erger.”

    “We zoeken naar genen met een belangrijke rol in de vetstofwisseling en ontstekingsprocessen: want als je die kunt beïnvloeden, kun je hopelijk ook slagaderverkalking verminderen. Het leuke van wetenschap vind ik dat je taken steeds veranderen in de loop van je carrière. Als jonge wetenschapper leer je hoe je onderzoek moet doen, en artikelen schrijven in vakbladen. Later kun je beginnende onderzoekers begeleiden.”

    Samenwerken met bedrijven

    “Nu vind ik het leuk om nieuwe mogelijkheden te vinden om onze kennis over vetstofwisseling echt voor patiënten beschikbaar te maken. Het AMC stimuleert mij om samenwerking te zoeken met bedrijven die ideeën uit het lab verder ontwikkelen en testen.”

    “Als je echt een nieuw geneesmiddel tegen slagaderverkalking wilt maken, heb je honderden miljoenen euro’s nodig. De Hartstichting en andere subsidiegevers steken heel veel geld in ons onderzoek naar slagaderverkalking. Maar samenwerking met bedrijven is onmisbaar om uiteindelijk echt een geneesmiddel op de markt te kunnen brengen.”

    > Meer over onderzoek naar slagaderverkalking

    Lees meer over slagaderverkalking

    Actief bruin vet leidt tot minder slagaderverkalking

    Actief bruin vet leidt tot minder slagaderverkalking

    Sneller zekerheid over je hart

    Sneller zekerheid over je hart

    Slagaderverkalking

    Slagaderverkalking