Professor dr. Pim van der Harst is hoogleraar cardiologie Universitair Medisch Centrum Groningen. Hij hoopt dat het risico op een hartinfarct in de toekomst nog beter te bepalen is. Zodat we op tijd kunnen ingrijpen.

Pim van der Harst werkt als interventie-cardioloog en is wetenschappelijk hoofd van de afdeling hartkatheterisatie. Zijn onderzoek richt zich op het beter inschatten van het risico op een hartinfarct, bijvoorbeeld door mensen te screenen.

Hartinfarct niet zien aankomen

“Bij de helft van de mensen die een hartinfarct krijgen, was vooraf niet bekend dat er iets mis wat met het hart. Die mensen verkeerden dus in totale onwetendheid. Achteraf realiseren ze zich soms dat ze vage klachten hadden. Ze waren wat vaker kortademig. Of ze konden hun man of vrouw al een tijdje minder goed bijhouden met fietsen. Maar ze brachten dat niet in verband met hun hart.”

Jarenlang proces

“Dat is ook niet zo raar, want een hartinfarct ontstaat door slagaderverkalking. En daar merk je in eerste instantie niks van. Decennia lang sluimert dat proces in je bloedvaten, totdat het zo verergert dat er opeens een bloedvat afgesloten raakt.”

Risico preciezer bepalen

“Om iemands risico op een hartinfarct te bepalen, kijken we nu naar verschillende risicofactoren. Zo prikken we bloed om het cholesterolgehalte te bepalen. Maar niet alle mensen met een hoog cholesterol krijgen een hartinfarct. En andersom geldt ook. Mensen met een laag cholesterol kunnen toch een hartinfarct krijgen. Het inschatten van het risico moet dus beter, preciezer.”

Op tijd ingrijpen

“En het is van belang dat we er bij zijn als het er toe doet. Zodat we op tijd kunnen ingrijpen en met behandelingen hartinfarcten kunnen voorkomen. Want ook al kunnen we veel levens redden door mensen te dotteren, als je een hartinfarct overleeft leef je toch verder met een beschadigd hart.”

Signaalstoffen meten in het bloed

“Slagaderverkalking is een ingewikkeld proces. We weten dat veel verschillende factoren slagaderverkalking kunnen verergeren: allerlei soorten vetdeeltjes, eiwitten, ontstekingscellen maar ook veranderingen in ons DNA. Allemaal signaalstoffen, die we via ons bloed kunnen meten.”

Toekomstige app

“Ik verwacht dat we in de toekomst signaalstoffen continu kunnen meten en analyseren. Dat je door middel van een app op je mobiele telefoon kunt zien, dat er iets mis gaat in je bloedvaten of je bloed. Dat je naar een arts moet of misschien wel direct naar een ziekenhuis.”

“Maar zo ver zijn we nog niet. Met steun van de Hartstichting onderzoek ik of we levens kunnen redden of is te voorkomen dat mensen blijvend patiënt worden, bijvoorbeeld door mensen te screenen. Zo'n screening is al lang gemeengoed voor baarmoederhalskanker, borstkanker en sinds enige tijd ook darmkanker. Maar voor het hartinfarct, ook een invaliderende en dodelijke ziekte, nog niet.”

Kalk in de vaten meten

“De eerste stap in zo’n screening kan een CT-scan zijn. Een goedkope techniek waarmee je kunt meten hoeveel kalk er in de bloedvaten rondom het hart zit: de kalkscore. Hoe hoger deze score, hoe groter de kans dat er vernauwingen in je kransslagaders zitten. Hoe ernstig deze vernauwingen zijn en of het hart daardoor te weinig zuurstof krijgt, kan je vaststellen met een MRI-scan.”

MRI indien nodig

“Een MRI-onderzoek duurt al snel een uur, is belastend voor de patiënt en is kostbaar. Het is dus belangrijk om beter te weten welke mensen we na een CT-scan moeten doorverwijzen voor MRI-onderzoek. Dat is niet altijd duidelijk. Signaalstoffen in het bloed kunnen ons daarbij wellicht helpen. Misschien moet je iemand met een vrij gemiddelde kalkscore, maar met veel signaalstoffen in het bloed nader onderzoeken, en iemand met dezelfde kalkscore zonder signaalstoffen niet.”

Duizenden bloedmonsters

“Daarom verzamelen wij in ons onderzoek bloed van duizenden deelnemers. Zo kunnen we analyseren welke bekende signaalstoffen ons kunnen helpen beter de patiënten te selecteren die risico lopen op een hartinfarct. En in deze bloedmonsters kunnen we ook zoeken naar nieuwe signaalstoffen.”

“Zelf verwacht ik veel nieuwe oplossingen om hartinfarcten te voorkomen. Met beeldvormende technieken en met hulp van signaalstoffen is het risico op een hartinfarct steeds beter te voorspellen.”

Meer over signaalstofjes om hartinfarcten te voorkomen

Onderzoek Eerder herkennen

In mei 2016 investeerde de Hartstichting in samenwerking met Technologiestichting STW in 10 nieuwe onderzoeksprojecten naar het eerder herkennen van hart- en vaatziekten. Het doel is om nieuwe technologieën te ontwikkelen, zodat artsen hart- en vaatziekten in een vroeg stadium kunnen opsporen én behandelen. Het onderzoeksproject van Pim van der Harst is een van deze projecten.

Deel deze pagina

Lees meer over