Professor dr. Hans Clevers (1957) is hoogleraar moleculaire genetica en doet al jarenlang onderzoek naar stamcellen van het hart. Hoe de hartstamcel er precies uitziet, is nog een raadsel. Hij hoopt deze met zijn team als eerste op te sporen.

“Vanaf mijn vierde wilde ik al bioloog worden. Maar toen het op mijn achttiende eenmaal zover was, greep de studie biologie me niet direct. Ik ging er geneeskunde bij doen.”

Passie voor moleculaire biologie

“Op een gegeven moment had ik zelfs al een opleidingsplaats kindergeneeskunde op zak, toen de kans voorbij kwam om onderzoek te doen. Dit bleek precies het juiste moment te zijn en ik gooide het roer om. Moleculaire biologie was net in opkomst en zou een enorme ontwikkeling doormaken. Ik ontdekte dat daar mijn echte passie ligt.”

Ziekteprocessen ontrafelen 

“De moleculaire biologie heeft de biologie tot een echte wetenschap gemaakt. Biologie is DNA, de kern van al het leven en dus ook van alle ziekten. We kunnen nu experimenten doen, waarmee we ziekteprocessen precies kunnen ontrafelen, oorzaken en gevolgen kunnen vaststellen. Pas als je weet hoe iets in elkaar steekt, kan je oplossingen bedenken die het probleem écht aanpakken.”

Stamcellen als belofte voor de toekomst

“Een van de grote beloftes voor de toekomst ligt in de toepassing van stamcellen. Ons lab is gespecialiseerd in deze oercellen. Vooral in het opsporen en vermeerderen van stamcellen die organen kunnen repareren. Elk orgaan heeft waarschijnlijk zijn eigen stamcellen. We ontdekten als eerste de darmstamcel. De trucs die we daarvoor ontwikkelden bleken ook op te gaan voor andere organen.”

“Nu werkt ons lab mee aan een groot onderzoek naar stamceltherapie voor het hart. Een hartinfarct doodt miljoenen hartspiercellen. Deze schade is op dit moment niet te herstellen. Het zou een geweldige oplossing zijn voor mensen met een beschadigd hart als we het gedode hartweefsel kunnen repareren met hartstamcellen.”

Hart kan zichzelf moeilijk herstellen

“Het hart van de mens is één van de hardste noten om te kraken. Het behoort tot de organen die zichzelf het minst goed kunnen herstellen. Terwijl sommige andere diersoorten hun hart zelf kunnen repareren, hebben wij mensen dat vermogen grotendeels verloren. Waarschijnlijk is het wel latent aanwezig. Er moeten reparatiemechanismen zijn. Maar waar zitten die stamcellen? Hoe zien ze eruit? Daar is nog veel controverse over.”

De Hartstichting financiert onderzoek naar het hartinfarct, waaronder onderzoek naar het repareren van het hart met stamcellen.

Ingewikkelde zoektocht

“Zo’n zoektocht naar stamcellen is enorm ingewikkeld. Niemand weet namelijk hoe de hartstamcel eruit ziet. Je weet als onderzoeker daarom niet waar je op moet letten.”

“Je kunt je ons onderzoek misschien het beste voorstellen als een la met 500 verschillende voorwerpen. Ga daar maar eens in zoeken naar één voorwerp waarvan je niet weet hoe het eruit ziet. Als je alle 500 voorwerpen moet gaan uittesten, ben je 20 jaar bezig. Wij hopen dat slimmer en sneller te kunnen doen.”

Wetenschap kent geen zilveren medailles

“Wetenschap is te vergelijken met sport. Met één belangrijk verschil: de wetenschap kent geen zilveren medailles. Je ontdekt iets als eerste of niet. Wij hopen natuurlijk de hartstamcel als eerste op te sporen.”

“Als dat lukt, is er één groot voordeel. De cardiologen hebben al veel ervaring opgebouwd met andere stamcellen. Ze hebben technieken ontwikkeld om stamcellen in het hart te krijgen. Als wij in de komende jaren de hartstamcel ontdekken, staan zij al in de startblokken om daarmee aan de slag te gaan.

Stamceltherapie voor patiënten

“Wanneer we patiënten stamceltherapie voor het hart kunnen aanbieden? Als we die hartstamcel vinden, dan moet dat over een jaar of 10 een reguliere behandeling zijn.”

“Op kleine schaal wordt al geëxperimenteerd met stamceltherapie voor hartpatiënten. Mensen met angina pectoris, die op een andere manier niet te behandelen zijn, krijgen nu soms stamceltherapie. Lees bijvoorbeeld het verhaal van Denis, die stamceltherapie kreeg, toen vele behandelingen niet aansloegen.”

Deel deze pagina

Lees meer over