Professor dr. Eric Boersma is hoogleraar Klinische epidemiologie in het ErasmusMC. Hij doet onderzoek naar signaalstoffen in het bloed van mensen die een hartinfarct hebben gehad.

Eric Boersma heeft zich gespecialiseerd in hart- en vaatziekten. Hij is benieuwd of er iets uit het bloed kunnen af te lezen is van mensen die voor de tweede keer een infarct krijgen. Zijn er verhoogde waardes van bepaalde signaalstoffen waarmee je dit tweede infarct kunt voorspellen?

Meer schadelijke eiwitten

“We hebben signaalstoffen gemeten in het bloed van hartinfarct patiënten. Na hun ontslag uit het ziekenhuis zijn deze metingen een jaar lang elke maand herhaald. We hebben daarbij belangrijke verschillen ontdekt tussen patiënten. Mensen die opnieuw een hartinfarct kregen of zelfs overleden, hadden veel meer schadelijke eiwitten in het bloed, dan diegenen die geen tweede hartinfarct kregen en in leven bleven. Dit zijn belangrijke aanwijzingen om een nieuw infarct te voorspellen.”

Hartinfarct voorspellen

“Ik verwacht dat er ook verschillen te vinden zijn bij mensen die nog geen hartinfarct hebben doorgemaakt. Onschuldige slagaderverkalking zal gepaard gaan met andere signaalstoffen dan kwaadaardige slagaderverkalking. Vooral die kwaadaardige slagaderverkalking veroorzaakt hartinfarcten. De verkalkte plek scheurt opeens, een bloedstolseltje vormt zich en een bloedvat raakt afgesloten. Het zou mooi zijn als we gevaarlijke vormen van slagaderverkalking beter kunnen meten met hulp van signaalstoffen in het bloed.”  

Thuis meten

“Mijn ideaalplaatje is dat we het risico van een naderend hartinfarct laagdrempelig kunnen meten en analyseren. Door de huisarts of door mensen zelf, thuis. Iets dergelijks is nu al gebruikelijk bij suikerziekte. De patiënt prikt zelf z’n bloedsuiker en weet dan bijvoorbeeld of hij insuline bij moet spuiten.”

Cocktailtest voor slagaderverkalking

“Bij slagaderverkalking ligt het wel ingewikkelder. Er spelen verschillende processen een rol, zoals ontstekingen en de bloedstolling. Ik verwacht dan ook niet dat we weten dat er iets mis kan gaan door één signaalstof te meten. Het zal uiteindelijk een soort cocktailtest worden, die meerdere stofjes tegelijk meet.”

“Omdat slagaderverkalking dynamisch is kunnen sommige signaalstoffen ook schommelen. We zullen dus waarschijnlijk op meerdere momenten moeten meten, zoals we in ons onderzoek ook hebben gedaan. Uit de gemeten waarden volgt dan een bepaald advies: slik meer of andere medicijnen, ga naar je huisarts, of zelfs: ga naar het ziekenhuis.”

Veel geheimen in het bloed

“Om dit mogelijk te maken is veel onderzoek nodig. Onderzoek naar grote groepen mensen, waarvan we het bloed verzamelen en analyseren. Er liggen duizenden bloedmonsters in grote vrieskisten opgeslagen in het ErasmusMC. Hierin zitten nog heel veel geheimen verborgen. Dat weet ik zeker, dus we kunnen nog wel even vooruit.”

Verschillen mannen en vrouwen

“We kunnen tegenwoordig berekeningen maken die verbanden blootleggen bij individuele patiënten. Ook kunnen we onderscheid maken tussen verschillende groepen. Spelen schadelijke signaalstoffen bijvoorbeeld een andere rol bij mannen dan bij vrouwen? Op het terrein van man-vrouwverschillen loopt een groot onderzoek gefinancierd door de Hartstichting.”

Medicijnen

“Onderzoek naar signaalstoffen is niet alleen van belang om een hartinfarct voor te zijn. We zullen dankzij dit soort onderzoek ook beter weten welke mensen baat hebben bij bepaalde medicijnen, en welke mensen juist beter af zijn bij andere medicijnen. Behandeling op maat dus, afgestemd op het individu. Dit is van groot belang voor patiënten of mensen met een hoog risico die nu, ondanks hun medicatie, tóch een hartinfarct krijgen.”

Meer over signaalstofjes

Deel deze pagina

Lees meer over