Spataderen vormen meestal geen risico voor de gezondheid. Meestal worden ze behandeld omdat ze ontsierend zijn. Soms bestaat er een risico op ernstige vaatproblemen die met een behandeling voorkomen worden.

Spataderen zorgen soms voor heel vermoeide benen. In erge gevallen ontstaan er door spataderen vochtophopingen met dikke, opgezette enkels tot gevolg. Soms ontstaat eczeem en in het ergste geval kan een open been ontstaan.

Er zijn verschillende methoden om spataderen te verwijderen. De arts adviseert welke methode het meest geschikt is.

Inspuiten met vloeistof

Met sclerocompressietherapie worden spataderen ingespoten met vloeistof en wordt direct drukverband aangelegd.

De arts spuit een vloeistof in de spatader. De vloeistof veroorzaakt een onschuldige ontstekingsreactie aan de binnenkant van de ader. Als de ader goed wordt dichtgedrukt, kleeft de wand door de ontsteking vast. De ader verhardt (scleroseren = verharden) en wordt een bindweefselstrengetje. De ader is dan onzichtbaar. Er kan geen bloed meer doorstromen. Het bloed stroomt voortaan langs andere aders naar het hart terug.

Als de vloeistof buiten het vat terecht komt, kan dat een licht pijnlijk of branderig gevoel geven.

Goed om te weten:

  • inspuiten wordt vaak gecombineerd met andere methoden: crossectomie of strippen
  • de behandeling gebeurt poliklinisch
  • inspuiten gebeurt vooral bij kleine en middelgrote spataderen
  • er moeten wel voldoende goed werkende aders in het been over zijn

Inspuiten kan niet bij:

  • een doorgemaakte diepe veneuze trombose in de afgelopen 6 maanden
  • acute oppervlakkige tromboflebitis en flebitis migrans
  • allergie voor het sclerosans
  • ernstige vernauwingen in de beenslagaders
  • ernstige algemene ziekten, zeker als de patiënt meestal ligt
  • immobiliteit ten gevolge van stoornissen of ziekte van het bewegingsapparaat
  • zwangerschap en borstvoeding;

Risico's en complicaties

Complicaties zijn niet altijd te voorkomen, hoe goed het inspuiten ook gebeurt. Mogelijke complicaties zijn:

  • bruine verkleuring van de huid, deze trekt niet altijd helemaal weg
  • het ontstaan van nieuwe ragfijne vaatjes (teleangiëctatic matting)
  • het stukgaan van de huid door lekken van de vloeistof of kramp van de kleine slagadertjes
  • een overgevoeligheidsreactie (komt zelden voor)

Crossectomie

Bij crossectomie bindt de arts spataderen dicht, waardoor ze verdwijnen. Een crossectomie wordt alleen toegepast bij een lekke klep in de verbindingsader in de lies of knie. De behandeling gebeurt onder plaatselijke verdoving. Deze methode wordt tegenwoordig steeds minder gebruikt.

Er wordt een snee in de lies of knieholte gemaakt. Na afloop wordt de huid van binnenuit gesloten met oplosbare hechtingen. Crossectomie wordt vaak gecombineerd met andere methoden: strippen of inspuiten met vloeistof. De behandeling vindt meestal poliklinisch plaats.

Risico's en complicaties

Complicaties die kunnen voorkomen na een crossectomie zijn:

  • trombose
  • nabloeding
  • wondinfectie
  • bloeduitstorting

Strippen

Bij strippen verwijdert de chirurg (operatief) de spatader via 2 kleine sneetjes en trekt hij de spatader naar buiten. De behandeling gebeurt onder gehele of plaatselijke narcose.

Ook kan de Mullerbehandeling worden gedaan. Dan wordt onder plaatselijke verdoving een spatader verwijderd met een soort haaknaaldjes. Op de plaats van de spatader worden kleine sneetjes in de huid gemaakt waarna het haaknaaldje de spatader naar buiten trekt.

Nieuwe technieken zoals bevriezing (cryostrip) moeten complicaties zo veel mogelijk voorkomen. De ader wordt dan voor verwijdering eerst bevroren.

Risico's en complicaties

Complicaties die kunnen voorkomen bij strippen zijn:

  • trombose
  • nabloeding
  • wondinfectie
  • bloeduitstorting
  • beschadiging van een zenuw

Dichtbranden

De methode strippen wordt steeds vaker vervangen door een endovasculaire behandeling:

  • VNUS(R): een behandeling waarbij de arts het bloedvat dichtbrandt met radiofrequente katheters
  • EVLT: dichtbranden met behulp van laser
  • verhitting met stoom (stoomablatie) waarbij het bloedvat wordt afgesloten door middel van hete stoom

ClariVein-methode

Bij ClariVein wordt een dunne draad in de spatader gebracht. Het uiteinde van deze draad heeft een klein metalen balletje. De draad wordt aangesloten op een elektrisch handvat dat voor een ronddraaiende beweging zorgt. De beweging beschadigt de binnenste laag van de wand van de ader, waardoor er een soort littekenweefsel ontstaat. De aderwanden verkleven.

Het proces wordt versterkt door een irriterende stof in de ader te spuiten. Zo stroomt er geen bloed meer door de ader. Na de behandeling draagt de patiënt 2 weken lang overdag een steunkous. De patiënt moet wel direct weer gaan lopen en de dagelijkse bezigheden zo snel mogelijk hervatten.

In tegenstelling tot de andere methodes worden bij ClariVein geen warmtetechnieken zoals verhitten of schroeien gebruikt.

Dit heeft een paar belangrijke voordelen:

  • nauwelijks pijn tijdens de behandeling waardoor verdoving van het vat niet nodig is
  • geen complicaties zoals huidverbranding, zenuwletsel of langdurige pijn

Elastische kousen

Elastische kousen of steunkousen worden bij vrijwel alle spataderbehandelingen voorgeschreven. Een arts schrijft de kousen bijvoorbeeld vaak voor als een operatie aan de spataderen niet kan. Het dragen van elastische kousen neemt de druk weg en zorgt er ook voor dat nieuwe spataderen minder snel ontstaan.

Tips voor het dragen van steunkousen

Steunkousen drukken op de aderen en zorgen er samen met de kuitspieren voor dat het bloed terugstroomt naar het hart. De steunkousen worden aangemeten: ze moeten precies passen en nauw om de benen sluiten. Elastische kousen gaan 6 tot 9 maanden mee, daarna wordt het elastiek te slap.

Tips en adviezen: 

  • Draag de steunkousen overdag, 's nachts mogen ze niet gedragen worden 
  • Voor het aan- en uittrekken van de steunkousen zijn er hulpmiddelen verkrijgbaar bij een thuiszorgwinkel of speciaalzaak.
  • Bij jeuk of irritatie op warme dagen: was een droge huid minder vaak met  zeep en smeer er voor de nacht een dun laagje vette crème op.

Tips voor op het werk

Tips om een nieuwe spataderen te voorkomen:

  • Vermijd lang stilstaan of zitten, dit is slecht voor de doorbloeding van de benen
  • Ga regelmatig even staan of wandel een stukje

Onderzoek naar vaatziekten

Vaatziekten kunnen ernstige gevolgen hebben als ze niet op tijd behandeld worden. Onderzoek naar vaatziekten blijft nodig om deze aandoeningen eerder te ontdekken en beter te behandelen. Lees het verhaal van Ingrid van de Laar die gespecialiseerd is in vaatonderzoek.

 

Lees meer over spataders

Dr. Ingrid van de Laar

We moeten nog beter kunnen voorspellen welke aneurysma's levensgevaarlijk zijn.

Deel via: