Hoge bloeddruk

Bloeddruk is de kracht waarmee het hart het bloed de vaten inpompt. Een hoge bloeddruk (hypertensie) vergroot de kans op hart- en vaatziekten.

Het hart pompt het bloed met kracht de slagaders in. Er ontstaat een druk op de bloedvaten. Deze moet niet te hoog worden. Langdurig hoge bloeddruk beschadigt de wanden van de slagaders. Dit bevordert het ontstaan van slagaderverkalking. Door slagaderverkalking worden de vaten minder elastisch en de bloeddruk neemt verder toe.

Een hoge bloeddruk is een risicofactor voor hart- en vaatziekten. Hoe meer risicofactoren, hoe groter de kans op hart- en vaatziekten.

Andere risicofactoren zijn:

  • roken
  • hoog cholesterol
  • diabetes (suikerziekte)
  • overgewicht
  • langdurige stress
  • erfelijkheid

Vrouwen die tijdens hun zwangerschap een hoge bloeddruk hebben gehad, hebben een verhoogd risico om op latere leeftijd een hoge bloeddruk te ontwikkelen.

Symptomen

Mensen met een hoge bloeddruk merken daar niets van. De voortdurende druk op de vaten kan wel schade aanrichten aan de organen. Bijvoorbeeld aan de hartspier, slagaders, ogen, nieren en
hersenen.

Bloeddrukwaarden

De arts meet altijd 2 waarden:

  • bovendruk (systolische bloeddruk)
  • onderdruk (diastolische bloeddruk)

De bovendruk wordt gemeten als het hart samenknijpt. Dan is de druk het hoogst. Als het hart zich ontspant, is de bloeddruk het laagst. Dit heet de onderdruk.

De bovendruk geeft de beste schatting van het risico op hart- en vaatziekten.

De streefwaarde voor de bloeddruk is een waarde onder de 140/90 mmHg en geldt voor volwassenen tot 80 jaar.

Bij een thuismeting moet de bloeddruk gemiddeld lager zijn dan 135/90 mmHg. Thuis is de bloeddruk namelijk altijd iets lager dan in de spreekkamer bij de arts.

Schommelingen

De bloeddruk schommelt gedurende de dag. In de ochtend en avond is de waarde vaak wat lager dan 's middags. Ook stijgt de bloeddruk tijdens bewegen, praten of emoties. Daarom moet de bloeddruk op verschillende tijdstippen en onder verschillende omstandigheden gemeten worden. Pas dan kan een arts goed vaststellen of iemand werkelijk een hoge bloeddruk heeft.

De arts kan een 24-uurs bloeddrukmeting voorstellen om een nauwkeurig beeld te krijgen van uw bloeddruk gedurende een dag en een nacht.

Lage bloeddruk

Een lage bloeddruk is over het algemeen beter dan een hoge bloeddruk.

Bij een normale bloeddruk krijgen alle delen van het lichaam voldoende bloed en zuurstof. Bij een lage bloeddruk (hypotensie) is dit niet altijd zo. Als er te weinig bloed naar de hersenen gaat kan iemand duizelig worden of flauwvallen. Soms leidt lage bloeddruk tot kortademigheid of pijn op de borst.

Vaak is een lage bloeddruk tijdelijk, bijvoorbeeld als iemand (te snel) opstaat uit bed of het overeind komt uit een stoel. Bij het ouder worden komt dit vaker voor. De bloeddruk kan lager zijn bij koorts. De bloeddruk kan plotseling dalen tijdens bloedverlies en bij een bloedvergiftiging.

Andere oorzaken van een lage bloeddruk zijn:

  • aandoeningen die de pompkracht van het hart verminderen
  • gebruik van bepaalde medicijnen

Soms is er geen medische oorzaak te vinden.

Een lage bloeddruk is niet goed te behandelen. Bij vaak flauwvallen moet uitgezocht worden of er een oorzaak te vinden is. Die moet dan behandeld worden.

Bloeddrukwaarden bij hogere leeftijd

Als iemand ouder wordt, stijgt de bloeddruk. De wanden van de slagaders worden wat minder soepel, waardoor het bloed iets minder makkelijk door de bloedvaten stroomt. De streefwaarde bij een hoge bloeddruk is een waarde onder de 140/90 mmHg en geldt voor volwassenen tot 80 jaar. Voor 80-plussers is de streefwaarde van de bloeddruk 150 tot 160 mmHg.Oorzaken en gevolgen

In de meeste gevallen is niet bekend wat de oorzaak van een hoge bloeddruk is. Wel komt in sommige families hoge bloeddruk vaker voor. Een hoge bloeddruk kan ook een gevolg van een nierziekte zijn. De bloeddruk stijgt naarmate iemand ouder wordt. Dat is normaal.

Behandeling

Bij een te hoge bloeddruk geeft de arts altijd leefstijladviezen.

Leefstijladviezen zijn:

  • niet roken
  • gezond eten
  • zo weinig mogelijk zout
  • afvallen bij overgewicht
  • minimaal 30 minuten per dag bewegen
  • leren omgaan met spanning en stress

Als het aanpassen van de leefstijl niet voldoende helpt, kunnen medicijnen nodig zijn om de bloedwaarden te laten dalen.

Eten met minder zout

Eet producten met zo min mogelijk zout. Verse groente en fruit bevatten van nature weinig zout. Dat geldt niet voor kant- en klaar producten, kaas, worst of vleeswaren. Kies producten met zo min mogelijk zout. Neem ongeveer 2 weken de tijd om het zoutgebruik af te bouwen. Kruiden en specerijen zijn smakelijke alternatieven voor zout. Voeg elke dag steeds minder zout toe.

Lees meer over zout of vergelijk producten met elkaar in de Zoutwijzer

Medicijnen

Als het aanpassen van de leefstijl niet voldoende helpt, kunnen medicijnen nodig zijn om de bloedwaarden te laten dalen. Of medicijnen nodig zijn, hangt niet alleen af van de hoogte van de bloeddruk. De arts kijkt ook naar het risicoprofiel. Mensen met hart- en vaatziekten of een hoog risico op hart- en vaatziekten, krijgen vaker medicijnen voorgeschreven. Een bloeddruk van 180 mmHg en hoger wordt altijd behandeld met medicijnen.

Medicijnen die de bloeddruk verlagen zijn bètablokkers, plaspillen, RAS-remmers en calciumblokkers.

Bij de keuze voor een middel wordt onder andere rekening gehouden met de aanwezigheid van andere ziekten (comorbiditeit), medicijngebruik en eventuele eerdere ervaringen met bloeddrukverlagende middelen.

Lees meer over medicijnen

Uitschakelen nierzenuw (ablatie)

Een nieuwe methode om de bloeddruk te verlagen is het uitschakelen van de nierzenuw door ablatie. Deze methode wordt toegepast bij mensen die ondanks het gebruik van ten minste 3 soorten medicijnen een bovendruk blijven houden van meer dan 160 mmHg.

Bij een ablatie wordt het zenuwweefsel rond de nierslagader uitgeschakeld. Dit gebeurt met een katheter die via de lies wordt ingebracht. Het uiteinde van de katheter wordt verhit en deze hitte beschadigt de nierzenuw. De zenuw kan hierdoor geen signalen meer doorsturen en de bloeddruk gaat omlaag. Deze nieuwe katheterbehandeling wordt voorlopig alleen in enkele ziekenhuizen uitgevoerd.

Deel via:
Vragen