Hoge bloeddruk

Bloeddruk is de druk die op de slagaders komt te staan als het bloed rondgepompt wordt. Een hoge bloeddruk vergroot de kans op hart- en vaatziekten.

Het hart pompt het bloed met kracht de slagaders in. Daardoor drukt het bloed tegen de wanden van deze bloedvaten. Als het hart samenknijpt is de druk het hoogst. Dit heet de bovendruk. Als het hart zich ontspant, is de bloeddruk het laagst. Dit heet de onderdruk. De bovendruk geeft de beste schatting van het risico op hart- en vaatziekten.

Bloeddrukmeting

De bloeddrukmeting is een momentopname. Een bloeddruk rond de 120/80 mmHg (millimeter kwikdruk) is normaal. De bloeddruk is verhoogd als deze na meerdere keren meten op verschillende tijdstippen boven de 140/90 mm Hg uitkomt. Thuis is uw bloeddruk over het algemeen iets lager dan in de spreekkamer bij de arts. Bij een thuismeting geldt daarom dat de bloeddruk onder 135/90 mmHg moet uitkomen. Komt het daar boven, dan is de bloeddruk verhoogd.

Schommelingen van de bloeddruk

De bloeddruk schommelt gedurende de dag. In de ochtend en avond is de waarde vaak wat lager dan 's middags. Ook stijgt de bloeddruk als iemand beweegt, praat of van stemming verandert. De bloeddruk stijgt als iemand angstig, boos of aangeslagen is. Het is daarom goed dat de bloeddruk op verschillende tijdstippen en onder verschillende omstandigheden gemeten wordt. Pas dan kan een arts goed vaststellen of iemand werkelijk een hoge bloeddruk heeft.

Bloeddruk bij hogere leeftijd

Als iemand ouder wordt, stijgt de bloeddruk. De wanden van de slagaders worden wat minder soepel, waardoor het bloed iets minder makkelijk door de bloedvaten stroomt. De streefwaarde bij een hoge bloeddruk is een waarde onder de 140/90 mmHg en geldt voor volwassenen tot 80 jaar. Voor 80-plussers is de streefwaarde van de bloeddruk 150 tot 160 mmHg.

Risicofactor

Een hoge bloeddruk is een risicofactor voor hart- en vaatziekten.

Andere risicofactoren zijn:

  • roken
  • hoog cholesterol
  • diabetes (suikerziekte)
  • overgewicht
  • langdurige stress
  • erfelijkheid

Hoe meer risicofactoren, hoe groter de kans op hart- en vaatziekten. Vrouwen die tijdens hun zwangerschap een hoge bloeddruk hebben gehad, hebben een verhoogd risico om op latere leeftijd een hoge bloeddruk te ontwikkelen.

Oorzaken

In de meeste gevallen is niet bekend wat de oorzaak van een hoge bloeddruk is. Wel komt in sommige families hoge bloeddruk vaker voor. Een hoge bloeddruk kan ook een gevolg van een nierziekte zijn. De bloeddruk stijgt naarmate iemand ouder wordt. Dat is normaal.

Gevolgen

Mensen met een hoge bloeddruk merken daar niets van. Maar als de vaten voortdurend onder druk staan, kan dit wel schade aanrichten aan de organen. Bijvoorbeeld aan de:

  • hartspier
  • slagaders
  • ogen
  • nieren
  • hersenen

Langdurig hoge bloeddruk beschadigt de wanden van de slagaders. Hierdoor ontstaat slagaderverkalking. Door dit proces worden de vaten minder elastisch en de bloeddruk neemt verder toe. Er ontstaat een vicieuze cirkel.

Behandeling

Bij een te hoge bloeddruk geeft de arts altijd leefstijladviezen. Soms zijn medicijnen nodig.

Leefstijladviezen zijn:

  • niet roken
  • gezond eten
  • zo weinig mogelijk zout eten
  • afvallen bij overgewicht
  • minimaal 30 minuten per dag bewegen
  • leren omgaan met spanning en stress

Eten met minder zout

Eet producten met zo min mogelijk zout. Verse groente en fruit bevatten van nature weinig zout. Dat geldt niet voor kant- en klaar producten, kaas, worst of vleeswaren. Kies producten met zo min mogelijk natrium.

Neem ongeveer 2 weken de tijd om het zoutgebruik af te bouwen. Kruiden en specerijen zijn smakelijke alternatieven voor zout. Voeg elke dag steeds minder zout toe.

Medicijnen

Als het aanpassen van de leefstijl niet voldoende helpt, kunnen medicijnen nodig zijn om de bloedwaarden te laten dalen. Of medicijnen nodig zijn, hangt niet alleen af van de hoogte van de bloeddruk. De arts kijkt ook naar het risicoprofiel. Mensen met hart- en vaatziekten of een hoog risico op hart- en vaatziekten, krijgen vaker medicijnen voorgeschreven. Een bloeddruk van 180 mmHg en hoger wordt altijd behandeld met medicijnen.

Medicijnen die de bloeddruk verlagen zijn bètablokkers, plaspillen, RAS-remmers en calciumblokkers.

Bij de keuze voor een middel wordt onder andere rekening gehouden met de aanwezigheid van andere ziekten (comorbiditeit), medicijngebruik en eventuele eerdere ervaringen met bloeddrukverlagende middelen.

Uitschakelen nierzenuw (ablatie)

Een nieuwe methode om de bloeddruk te verlagen is het uitschakelen van de nierzenuw door ablatie. Deze methode wordt toegepast bij mensen die ondanks het gebruik van ten minste 3 soorten medicijnen een bovendruk blijven houden van meer dan 160 mmHg.

Bij een ablatie wordt het zenuwweefsel rond de nierslagader uitgeschakeld. Dit gebeurt met een katheter die via de lies wordt ingebracht. Het uiteinde van de katheter wordt verhit en deze hitte beschadigt de nierzenuw. De zenuw kan hierdoor geen signalen meer doorsturen en de bloeddruk gaat omlaag. Deze nieuwe katheterbehandeling wordt voorlopig alleen in enkele ziekenhuizen uitgevoerd.

Vragen over hart of vaten?

Mail de Infolijn Hart & Vaten

stuur een e-mail

Bel de Infolijn Hart & Vaten 0900 3000 300

maandag t/m vrijdag van 9.00 - 13:00 uur.

Hartstichting.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Stel uw persoonlijke cookie-instellingen in. Hou er rekening mee dat bepaalde onderdelen van hartstichting.nl niet of niet optimaal zullen functioneren als u cookies blokkeert. Lees ons cookie-statement voor meer informatie.