Stel direct je vraag
Naar content

Hier komen de NAW-gegevens formulieren

Hester den Ruijter is hoogleraar hart- en vaatziekten bij vrouwen UMC Utrecht. Zij houdt zich al jaren bezig met onderzoek naar vrouwen en hart- en vaatziekten. Wij vroegen haar waarom.

In het begin was het vooral nieuwsgierigheid. Op een gegeven moment ontdekte ik dat de meeste onderzoeken naar nieuwe behandelingen of medicijnen niet keken naar verschillen tussen mannen en vrouwen. Daar schrok ik van, want er zijn ondanks de vele overeenkomsten ook biologische verschillen tussen mannen en vrouwen. In het lab ontdekte ik ook dat slagaderverkalking er vaak anders uitziet bij mannen dan bij vrouwen. Ik vond gewoon dat er iets moest veranderen. Vanuit een soort gevoel voor rechtvaardigheid, denk ik. Het is belangrijk dat we dingen goed en eerlijk uitzoeken, voor zowel mannen als vrouwen.
 


Heb je persoonlijk ook te maken gehad met hart- en vaatziekten?
Mijn oma is overleden aan hartfalen, aan een vorm waarbij de hartspier te stijf is. Ik heb van dichtbij gezien hoe slecht de kwaliteit van leven is bij deze ziekte. Niet voor niets ben ik juist naar deze vorm van hartfalen onderzoek gaan doen. Mijn oma was een kleine vrouw, maar ze kreeg dezelfde dosis medicijnen als een grote volwassen man. Met ernstige bijwerkingen als gevolg. Onze onderzoeksresultaten hebben laten zien dat ongeveer 10% van de studies de bijwerkingen bij vrouwen of mannen apart bekijkt. Dat is veel te weinig natuurlijk. We hebben ook in een grote studie laten zien dat vrouwen vaker bijwerkingen hebben van medicijnen voor hart- en vaatziekten dan mannen.

Je bent projectleider van een groot onderzoek naar vrouwen en hart- en vaatziekten. Wat gaat jullie onderzoek oplossen?
We gaan ervoor zorgen dat mensen veel gemakkelijker betrouwbare informatie kunnen vinden over hart- en vaatziekten bij vrouwen en over verschillen tussen vrouwen en mannen. Ook willen we bereiken dat huisartsen beter kunnen bepalen welke vooral jongere vrouwen met pijn op de borst zij naar de cardioloog moeten doorverwijzen. En dat cardiologen beter kunnen vaststellen of vrouwen een hartkatheterisatie nodig hebben of niet. Ook hopen we aan te tonen met welke scans we het beste problemen in de kleine vaten of vaatspasmen kunnen vaststellen. We doen ook onderzoek naar medicijnen, waarmee we de behandeling van hartklachten bij vrouwen hopen te verbeteren

Het onderzoek richt zich ook op stress. Waarom is dat zo belangrijk?
Wij denken dat vrouwen anders reageren op psychische en lichamelijke stress. Aandoeningen die vaker voorkomen bij vrouwen, zoals het gebroken hartsyndroom en een spontane scheur in een kransslagader, lijken een relatie met psychische stress te hebben. Vrouwen die een zwangerschapsvergiftiging hebben gehad krijgen eerder kalk in hun bloedvaten dan andere vrouwen. We denken dat zwangerschapsvergiftiging een lichamelijke stressfactor is die ervoor zorgt dat vrouwen sneller last krijgen van slagaderverkalking. Dit gaan we ook onderzoeken.
 

Waarom worden hart- en vaatziekten niet goed opgemerkt bij vrouwen?
Een belangrijk punt is dat de huidige zorg vooral is ingericht op het uitsluiten van problemen in de grote kransslagaders, een probleem dat vooral mannen treft. Bij vrouwen met pijn op de borst klachten komt het vaker voor dat artsen geen vernauwde kransslagaders zien bij een hartkatheterisatie, de vraag blijft dan vaak open wat er aan de hand is. De routinezorg moet anders ingericht worden om deze vrouwen beter te kunnen helpen. Mogelijk hebben deze vrouwen problemen in de kleinste bloedvaten van het hart of een vaatspasme. Deze kleine bloedvaatjes of spasme zijn niet te zien bij een standaard hartkatheterisatie.
 

Is het nog nodig om aandacht te besteden aan hart- en vaatziekten bij vrouwen?
Ja zeker. De maatschappij vraagt daarom. Het onderwerp leeft enorm. Ik merk het ook zelf. Dagelijks krijg ik mails van vrouwen die mij vragen of ze mee kunnen doen aan wetenschappelijk onderzoek, in de hoop op een betere behandeling van hun klachten.  
 

Wat moeten vrouwen zelf doen om hun hart gezond te houden?
Het is belangrijk dat vrouwen goed voor zichzelf zorgen. En voor je hart: wees alert op bijvoorbeeld je bloeddruk. Met een hoge bloeddruk voorkomen kan je de meeste winst behalen. En het is tegenwoordig zo simpel om dat regelmatig zelf te checken.
Vrouwen die ooit zwangerschapsproblemen zoals een zwangerschapsvergiftiging hebben gehad zou ik adviseren: laat je risico op hart- en vaatziekten na je 45ste controleren door je huisarts.
 
 
 

Aafke Snoeijen, huisarts:

“Als huisarts roep ik vrouwen op om op tijd hun klachten te bespreken”

Lees mijn verhaal

Vragen?

Bel 0900 3000 300 (ma t/m vrij van 9.00 - 13.00 uur)
Chat op deze pagina met een van onze voorlichters

Meer onderzoek nodig

Bij vrouwen met hartproblemen lijkt het stellen van de juiste diagnose moeilijker te zijn. We weten niet precies hoe dat komt. Het is belangrijk dat iedereen op tijd de beste behandeling krijgt. Inzicht in verschil in klachten, onder andere tussen mannen en vrouwen, is daarvoor essentieel. Daarom blijven we investeren in onderzoek. 

> Meer over onderzoek naar man-vrouwverschillen

Meer lezen

Onderzoekers: let op de verschillen tussen vrouwen en mannen!

Onderzoekers: let op de verschillen tussen vrouwen en mannen!

Vrouwelijke hormonen en hartklachten

Vrouwelijke hormonen en hartklachten

Zwangerschap en latere hartklachten

Zwangerschap en latere hartklachten

Dagboek bijhouden

Om inzicht te krijgen in de klachten is het voor de huisarts handig om te weten op welke momenten ze optreden. Het is daarom goed om een dagboek bij te houden. Dit helpt je arts om een goede diagnose te stellen.

Schrijf in je dagboek:

  • waar de pijn zit 
  • wanneer je klachten krijgt
  • hoe lang de klachten duren
  • hoe de klachten aanvoelen (echte pijn of een zeurend gevoel)

Wanneer extra alert zijn?

Sommige vrouwen hebben meer kans op een hartinfarct. Bijvoorbeeld:

  • als je ernstig verhoogde bloeddruk tijdens zwangerschap (pre-eclampsie en HELLP-syndroom) hebt gehad
  • als je zwangerschapsdiabetes hebt gehad
  • als je vóór je 40e in de overgang was (iets verhoogd risico)

Daarnaast is het risico verhoogd als je:

  • rookt
  • een hoge bloeddruk, hoog cholesterol of diabetes hebt
  • vader, moeder, broer of zus al voor zijn of haar 65e een hartinfarct heeft gehad

Loop jij extra risico? Vertel dit dan aan je huisarts.

Aafke Snoeijen, huisarts:

“Als huisarts roep ik vrouwen op om op tijd hun klachten te bespreken”

Lees mijn verhaal

Vragen?

Bel 0900 3000 300 (ma t/m vrij van 9.00 - 13.00 uur)
Chat op deze pagina met een van onze voorlichters

Meer onderzoek nodig

Bij vrouwen met hartproblemen lijkt het stellen van de juiste diagnose moeilijker te zijn. We weten niet precies hoe dat komt. Het is belangrijk dat iedereen op tijd de beste behandeling krijgt. Inzicht in verschil in klachten, onder andere tussen mannen en vrouwen, is daarvoor essentieel. Daarom blijven we investeren in onderzoek. 

> Meer over onderzoek naar man-vrouwverschillen

Dress Red Day: doe mee op 29 september

  • Trek iets roods aan op Dress Red Day 
  • Laat zien dat je onderzoek naar hart- en vaatziekten bij vrouwen belangrijk vindt 

Ja, ik doe mee!

Meer lezen

Onderzoekers: let op de verschillen tussen vrouwen en mannen!

Onderzoekers: let op de verschillen tussen vrouwen en mannen!

Vrouwelijke hormonen en hartklachten

Vrouwelijke hormonen en hartklachten

Zwangerschap en latere hartklachten

Zwangerschap en latere hartklachten