Hoog cholesterol

Van veel producten zijn de effecten op de lange termijn niet bekend of niet goed onderzocht. Er is vaak weinig bekend over de werking en de veiligheid. Dit geldt onder andere voor knoflookpillen, lecithine en antioxidanten. Wel uitgebreid onderzocht zijn:

• producten met plantensterolen of -stanolen
• producten met omega-3-vetzuren (uit vis of planten)

Plantensterolen of -stanolen
Plantensterolen of- stanolen zijn vetachtige stoffen in planten met ongeveer dezelfde chemische structuur als cholesterol. Ze komen voor in plantaardige oliën, noten en granen. 

Plantensterolen verlagen de opname van cholesterol vanuit de darmen. Vermoedelijk komt dit doordat ze zo sterk lijken op cholesterol en in feite de concurrentie aangaan met cholesterol. Plantensterolen worden nauwelijks opgenomen door de darmwand, cholesterol wel. 

Plantensterolen vormen een soort barrière voor de opname van cholesterol uit de darmen. Er komt minder cholesterol in de bloedbaan terecht en er wordt meer cholesterol uitgescheiden via de ontlasting. 

Bij gebruik van 2 gram plantensterolen per dag, verlaagt u uw LDL-cholesterolgehalte met ongeveer 10%. Uw goede HDL-cholesterolgehalte blijft gelijk. Voorbeelden van producten met plantensterolen zijn Becel pro-activ en Reducol (Albert Heijn).

Producten met plantensterolen zijn niet geschikt voor:

• zwangere vrouwen
• vrouwen die borstvoeding geven 
• kinderen onder de 5 jaar

Producten met plantensterolen zijn bedoeld voor mensen met een (licht) verhoogd cholesterolgehalte. Dat wil zeggen een cholesterolgehalte boven de 5 mmol/l. Gebruikt u cholesterolverlagende medicijnen? Overleg dan met uw arts voordat u  producten met plantensterolen gaat gebruiken.

Onderzoek naar producten verrijkt met omega-3-vetzuren 
Omega-3 vetzuren zijn goed voor hart en bloedvaten. Ze komen van nature voor in vis en in plantaardige producten. Het was lange tijd onbekend of omega-3 vetzuren uit vis hetzelfde effect hebben als plantaardige omega-3-vetzuren. De Hartstichting heeft een groot onderzoek (Alpha Omega Trial) gefinancierd bij hartpatiënten om te kijken of er verschil is in het effect van margarines verrijkt met visolievetzuren en margarines verrijkt met het plantaardige alfalinoleenzuur.

Hieruit blijkt dat als je omega-3 vetzuren toevoegt aan voedingsmiddelen, er geen positief effect is voor mensen die een hartinfarct hebben doorgemaakt. Zij voorkomen door het eten van deze producten geen volgende hart- of vaataandoening. De onderzochte vetzuren – afkomstig uit planten en uit vis – hebben mogelijk wel een positief effect bij vrouwelijke hartpatiënten en hartpatiënten met diabetes.

Tijdens dit onderzoek is niet onderzocht wat het effect is van toegevoegde omega-3 vetzuren bij gezonde personen. Het is dus onzeker of de algemene bevolking baat heeft bij het innemen van extra omega-3 vetzuren. Lees meer over dit onderzoek.

Onderzoek naar visoliecapsules
Er is geen wetenschappelijk bewijs dat visoliecapsules het cholesterolgehalte in het bloed verlagen. Wel toont onderzoek aan dat hartpatiënten minder vaak plotseling overlijden als ze vis eten of visoliecapsules gebruiken. 

Advies Hartstichting
De Hartstichting adviseert iedereen om minimaal 2 keer per week vis te eten, waarvan 1 keer vette vis.

De Hartstichting is terughoudend in haar advies over producten die verrijkt zijn met visvetzuren. Deze hebben niet hetzelfde effect als verse (vette) vis. Het gunstige effect van vis op onze gezondheid komt niet alleen door de visvetzuren. Waarschijnlijk spelen ook andere stoffen in verse vis een rol. Verse vis heeft daarom de voorkeur.

Als u hartpatiënt bent en niet van vis houdt, kunt u het beste met uw arts overleggen over mogelijke alternatieven.

Lees verder
Wanneer statines?