Spring direct naar Zoeken, Site-navigatie, Inhoudsopgave
Onderzoek gezonde vaten
De Hartstichting financiert veel onderzoek naar het gezond houden van bloedvaten, omdat veel hartproblemen daar ontstaan.
Enkele voorbeelden:
Trombose na lange vliegreis
Halsslagader voorspelt hartprobleem
Van kwaadaardig naar goedaardig
Nieuwe hartklep van eigen ader
Nieuwe aanpak overgewicht
In de twee maanden na een lange vliegreis loop je 3 keer meer kans op trombose - een bloedpropje in de beenader - dan zonder zo'n lange vlucht.
Deze conclusie trekken Leidse wetenschappers, nadat ze 9000 werknemers van internationale bedrijven hebben ondervraagd. In totaal analyseerden ze 100.000 vliegreizen van minimaal 4 uur.
Het was al bekend dat lange vliegreizen ongezond zijn voor de bloedvaten: het stilzitten vergroot de kans op trombose. Daardoor kan het bloed minder makkelijk terugstromen naar het hart. Bovendien kan een stukje van het bloedpropje losraken, en via de bloedbaan terechtkomen in de longen. Dit kan leiden tot benauwdheid en zelfs overlijden.
De onderzoekers wilden weten hoe groot dit probleem precies is. Ook wilden ze erachter komen of je leeftijd of je gewoontes tijdens een vlucht uitmaken.
De wetenschappers berekenden dat trombose ontstaat bij 1 op 4500 vliegreizen van meer dan 4 uur. Ze ontdekten dat de kans op trombose stijgt als je snel achter elkaar meerdere vliegreizen maakt.
Mensen onder 1.65 m hebben een verhoogd risico. Dat geldt ook voor personen die slaappillen slikken tijdens het vliegen. Verder onderzoek moet aantonen of deze groep mensen baat heeft bij bijvoorbeeld steunkousen of bloedverdunners.
Wie, waar, wanneer?
- Prof. Dr. F.R. Rosendaal
- Klinische epidemiologie, Leids Universitair Medisch Centrum
- Looptijd 2003 - 2007
Halsslagader voorspelt hartprobleem
De kans op hartproblemen lijkt goed in te schatten via een eenvoudige meting aan de halsslagader.
Dat ontdekten Nijmeegse onderzoekers, nadat ze met ultrageluid de dikte van de halsslagader hadden gemeten bij meer dan 1100 mensen tussen 50 en 70 jaar. Ook 300 personen met een erfelijke aanleg voor een verhoogd cholesterol ondergingen de halstest.
De resultaten wijzen erop dat deze halstest mogelijk een goede voorspeller is van hart- en vaatziekten. Een dikke vaatwand is een teken van aderverkalking, en dat gaat samen met een hogere kans op hart- en vaatziekten.
Het is lastig om goed te voorspellen of iemand problemen krijgt met zijn hart. We weten dat bijvoorbeeld roken, suikerziekte en een hoge bloeddruk de kans op hart- en vaatziekten verhogen. Toch zijn er mensen die op papier veel kans lopen op een hartaandoening, maar die nooit krijgen. En anderen krijgen zomaar 'uit het niets' bijvoorbeeld een hartstilstand.
Het meten van de dikte van de halsslagaders is niet belastend voor mensen, en dus mogelijk een geschikte manier om de kans op hartproblemen in te schatten. Aan de hand daarvan kunnen artsen een behandeling starten, of juist achterwege laten.
Wie, waar, wanneer?
- Dr. J. De Graaf
- Interne geneeskunde, Universitair Medisch Centrum St. Radboud, Nijmegen
- Looptijd 2004 - 2007
Van kwaadaardig naar goedaardig
Hoe verander je gevaarlijke ophopingen van vet en bloedcellen in onschuldige?
Die vraag interesseert een onderzoeksgroep die al jarenlang 'plaques' bestudeert - ophopingen van cellen en vet in de vaatwand.
Er blijken twee varianten te bestaan van deze plaques. Een gevaarlijke variant, die makkelijk scheurt en een hart- of herseninfarct kan veroorzaken. En een stabiele variant, die niet leidt tot infarcten.
De onderzoekers keken naar een eiwit dat veelvuldig aanwezig is in gescheurde plaques. Dat eiwit (CD40) willen ze afremmen, maar zonder dat de waardevolle andere functies van dit stofje verloren gaan.
De wetenschappers vonden tientallen eiwitten die mogelijk alleen de ongewenste effecten van CD40 afremmen. Nader onderzoek zal aantonen of deze stoffen inderdaad geschikt zijn om te voorkomen dat plaques scheuren.
Wie, waar, wanneer?
- Dr. E. Lutgens
- Pathologie, Maastricht Universitair Medisch Centrum
- Looptijd: 2004 - 2007
Nieuwe hartklep van eigen ader
Kapotte hartklep? Laat een stukje ader uit je been halen, wacht een paar weken, en je krijgt een nieuwe klep - gemaakt van je eigen lichaamscellen.
Dit is waar Utrechtse onderzoekers naartoe willen. Het zou een enorme verbetering zijn ten opzichte van de huidige kunst- en varkenskleppen. Die worden soms afgestoten door het lichaam, of er zijn zware medicijnen bij nodig. Bovendien leven mensen met zo'n nieuwe klep doorgaans minder lang dan leeftijdgenoten met gezonde kleppen.
In het laboratorium zijn al vele stappen gezet richting de lichaamseigen hartklep. Maar voordat ze geschikt zijn voor mensen, testen onderzoekers ze nu eerst uit in levende dieren.
Een groep schapen krijgt een aortaklep (de klep tussen de linker hartkamer en de lichaamsslagader) die gemaakt is van hun eigen weefsel. Een controlegroep krijgt een 'ouderwetse' aortaklep.
Als het goed gaat met die eerste groep schapen, krijgen daarna de eerste mensen zo'n hartklep van hun eigen weefsel.
Wie, waar, wanneer?
- Dr. J. Kluin
- Cardio-thoracale chirurgie, Universitair Medisch Centrum Utrecht
- 2009 - 2013
Wetenschappers ontwikkelden een nieuwe methode, die jongeren helpt op gewicht te blijven.
Dit is goed nieuws, want steeds meer jongeren worden te zwaar. Ze hebben daardoor een grotere kans op hart- en vaatziekten. Omdat afvallen vaak moeilijk gaat, moeten jongeren vooral voorkómen dat ze dik worden.
In de test werden jongeren op verschillende manieren geholpen:
Gezondere schoolkantine
Sporten op school
Les over voeding en bewegen
Eén gezonde verandering, zoals vaker fietsen of minder frisdrank
Dit had succes: jongeren die deelnamen aan de test, waren na afloop minder dik dan hun leeftijdgenoten.
Wie, waar, wanneer?
- Prof. Dr. W. Van Mechelen
- EMGO, Vrije Universiteit Amsterdam
- Looptijd 2001 - 2007
